Türkiye'deki Düşük Hanehalkı Tasarrufuna Neden Olan Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma

Ülke ekonomilerinin gelişimi açısından yatırımlar, yatırımların finansmanı ve sürdürülebilirliği açısından ise tasarruflar önemli bir rol oynamaktadır. Yurtiçi tasarrufların yetersiz kaldığında ülkeler yatırımların finansmanı için yurt dışı kaynaklara bağımlı hale gelmektedir. Bu durum ise ekonomilerdeki kırılganlıkları artırmaktadır. Bu nedenle düşük tasarruflara sahip ülkeler yurtiçi tasarruflarını artırmak zorundadır. Düşük yurtiçi tasarruflara sahip olan Türkiye’nin tasarrufları artırmak için aksiyon alması kaçınılmazdır. Bunun için öncelikle düşük tasarruflara neden olan hususlar belirlenmelidir. Çalışmamız bu amaca yönelik hazırlanmış ve bu kasamda 289 katılımcı ile anket çalışması yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre gelir ve eğitim düzeyi ile tasarruf oranları arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır. Diğer taraftan dışarıda yemek yeme alışkanlığı ve kredi kartı kullanım hacmi yüksek olan bireylerde tasarruf eğilimi düşüktür. Çalışmamızda elde edilen bir diğer önemli sonuç ise olası bir ek geliri tasarruf etmek yerine harcamayı tercih eden kişilerin normal yaşantılarında da tasarruf yapmamalarıdır. Bu çalışmada belirtilen hususların Türkiye’de düşük tasarruf sorununun çözülebilmesi ve tasarrufların artırılabilmesi için düzenleyici otoritelere yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

A Research to Determine Factors Causing Low Household Savings in Turkey

Savings have substantial role in sustainability and financing of investments which are important for the developments of economies of countries. Countries would be contingent upon foreign resources for financing of investments when domestic savings are inadequate. This condition will increase fragility in economies. For this reason, countries which have low savings should increase domestic savings. Turkey, which has low domestic savings, must take action to increase savings. In order for this, factors resulting in low savings should be determined firstly. The study was intended for this purpose and a survey was made with 289 participants. According to findings, there is a monotonically increasing relationship between income, education level and savings. On the other hand, savings trend is found low for individuals who have dining out habit and high volume of credit cards usage. One another important result is that individuals, who prefer to spend probable additional income instead of making saving, do not make savings in normal life. It is thought that issues stated in this study will guide for regulatory bodies to solve low saving problem and to increase savings in Turkey.

Kaynakça

Anong, S. T. ve DeVaney, S. A. (2010). Determinants of adequate emergency funds including the effects of seeking professional advice and industry affiliation. Family and Consumer Sciences Research Journal, 38(4), 405-419.

Atalay, K. Bakhtiar, F. Cheung, S. ve Slonim, R. (2014). Savings and prize-linked savings accounts. Journal of Economic Behavior & Organization, 107, 86-106.

Athukorala, P. C. ve Sen, K. (2004). The determinants of private saving in India. World Development, 32(3), 491- 503.

Avery, R. ve Kennickell, A. B. (1991). Household saving in the U.S. Review of Income and Wealth, 37, 409-432.

Barış, Serap & Şahin, Metehan. (2017). Tasarruf davranışını etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Tokat’ta kamu çalışanlarına yönelik bir uygulama. V. Anadolu International Conference in Economics, 11-13 Mayıs, Eskişehir.

Bebczuk, R., Gasparini, L., Garbero, N. ve Amendolaggine, J. (2015). Understanding the determinants of household saving: Micro evidence for Latin America (No. 0189). CEDLAS, Universidad Nacional de La Plata.

Bosworth, B. P., Burtless, G. ve Sabelhaus, J. (1991). The decline in saving: Evidence from household surveys. Brookings Papers on Economic Activity, 1, 183-256.

Browning, M. (2000). The saving behaviour of a two‐person household. The Scandinavian Journal of Economics, 102, 235-251.

Browning, M. ve Lusardi, A. (1996). Household saving: Micro theories and micro facts. Journal of Economic Literature, 34, 1797-1855.

Carvalho, S. L., Prina, S. ve Sydnor, J. (2016). The effect of saving on risk attitudes and intertemporal choices. Journal of Development Economics, 120, 41-52.

Ceritoğlu, E. ve Eren, O. (2014). The Effects of demographic and social changes on household savings in Turkey. Central Bank Review, 14, 15-33.

Chen, C., ve DeVaney, S. A. (2001). The effect of life cycle stages and saving motives on the probability of emergency fund adequacy. In J. M. Hogarth (Ed.), Proceedings of the Association for Financial Counseling and Planning Education (pp. 176-185). Columbus, OH: AFCPE.

Cilasun, S. M. ve Kırdar, M. G. (2009). Türkiye’de hanehalklarının gelir, tüketim ve tasarruf davranışlarının yatay kesitlerle bir analizi. İktisat İşletme ve Finans, 24, 9-46.

Corbo, V. ve Schmidt-Hebbel, K. (1991). Public policies and saving in developing countries. Journal of Development Economics, 36, 89-115.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16 (3), 297–334.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Çolak, Ö. F. ve Öztürkler H. (2012). Tasarrufun belirleyicileri: Küresel tasarruf eğiliminde değişim ve Türkiye’de hanehalkı tasarruf eğiliminin analizi. Bankacılar Dergisi, 82, 3-44.

Du Q. ve Wei S. J. (2013). A theory of the competitive saving motive. Journal of International Economics, 91, 275-289.

Dünya Bankası (2017). World bank open data, https://data.worldbank.org, Erişim tarihi: 05.11.2017.

Düzgün, R. (2009). Türkiye’de özel tasarrufun belirleyicileri. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32, 173-189.

Edwards, S. (1995). Why are saving rates so different across countries? An international comparative analysis (No. w5097). National Bureau of Economic Research.

Feldstein, M. S. ve Horioka, C. Y. (1979). Domestic savings and international capital flows. Econ. J., 90, 314-329.

Finlay, R. ve Price, F. (2015). Household saving in Australia. The BE Journal of Macroeconomics, 15, 677-704

Fisher J. P. ve Anong T. S. (2012). Relationship of saving motives to saving habits. Journal of Financial Counseling and Planning, 23, 63-79.

Friedman, M. (1957). The permanent income hypothesis. A theory of the consumption function, 20-37.

Gärling, T., Kirchler, E., Lewis, A. ve Raaij, F. V. (2010). Psychology, financial decision making, and financial crises. Psychological Science in the Public Interest, 3-56.

Hamarat, B. ve Özen, E. (2015). Türkiye’de tasarruf tercihlerini etkileyen değişkenlerin kanonik korelasyon analizi ile belirlenmesi. Journal of Life Economics, 3, 47-74.

Hashim, D. B., Pin, F. B. ve Isa, M. Y. B. M. (2017). Factors influencing savings rate in Malaysia. International Journal of Economics and Finance, 9(6), 52-56.

Hira, T. (1987). Households’ financial management factors influencing solvency and satisfaction. The Journal of Japan Society of Household Economics, 10, 199-210.

Hirsh J. (2015). Extraverted populations have lower savings rates. Personality and Individual Differences, 81, 162- 168.

Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Kalkınma Bakanlığı (2017). Yatırım ve tasarruf: ekonomik ve sosyal göstergeler, http://www.kalkinma.gov.tr/Pages/EkonomikSosyalGostergeler.aspx, Erişim tarihi: 05.11.2017.

Keynes, J. M., (1980). İstihdam, faiz ve para genel teorisi. Çeviren: Asım Baltacıgil. Minnetoğlu Yayınları.

Kwack, S. Y. ve Lee, Y. S. (2005). What determines saving rates in Korea? The role of demography. Journal of Asian Economics, 16, 861-873.

Le Blanc, J., Porpiglia, A., Teppa, F., Zhu, J. ve Ziegelmeyer, M. (2015). Household saving behaviour and credit constraints in the Euro area. European Central Bank Working Paper Series.

Lee, S., Park, M. ve Montalto, C. P. (2000). The effect of family life cycle and financial management practices on household saving patterns. Journal of Korean Home Economics Association English Edition, 1, 79-92.

Livingstone, S. ve Lunt, P. (1993). Savers and borrowers: Strategies of personal financial management. Human Relations, 46, 943-985.

Mankiw, N. (2014). Principles of macroeconomics. Cengage Learning.

Masson, P. R., Bayoumi, T. ve Samiei, H. (1998). International evidence on the determinants of private saving. The World Bank Economic Review, 12, 483-501.

Matur, E. P., Sabuncu, A. ve Bahçeci, S. (2012). Determinants of private saving and interaction between public & private savings in Turkey. Topics in Middle Eastern and African Economies, 14, 101-125.

Mirach, T. H. ve Hailu, Y. M. (2014). Determinants of Household Saving In Ethiopia: A Case of North Gondar Zone Amhara Regional State. International Journal of Development and Economic Sustainability, 2, 37- 49.

Nosi, C., D’Agostino A., Pagliuca, M. M. ve Pratesic, C. A. (2014). Saving for old age: Longevity annuity buying intention of Italian Young adults. Journal of Behavioral and Experimental Economics, 51, 85–98.

Özcan, K. M., Gunay, A. ve Ertac, S. (2003). Determinants of private savings behaviour in Turkey. Applied Economics, 35(12), 1405-1416.

Özlale, Ü. ve Karakurt, A. (2012).Türkiye’de tasarruf açığının nedenleri ve kapatılması için politika önerileri. Bankacılar Dergisi, 83, 1-33.

Paiva, C. ve Jahan, S. (2003). An empirical study of private saving in Brazil. Brazilian Journal of Political Economy, 23, 121-132.

Pan, Y. (2016). Understanding the rural and urban household saving rise in China. Regional Science and Urban Economics, 56, 46-59.

Rha, J. Y., Montalto, C. P. ve Hanna, S. D. (2006). The effect of self-control mechanisms on household saving behavior. Financial Counseling and Planning, 17, 3-16.

Schmidt-Hebbel, K., Webb, S. B. ve Corsetti, G. (1992). Household saving in developing countries: First crosscountry evidence. The World Bank Economic Review, 6, 529-547.

Smith, A. (1997). Ulusların zenginliği, Çeviren: Ayşe Yunus ve Mehmet Bakırcı. Alan Yayıncılık, İstanbul.

Şahin, D. (2017). Farklı gelir gruplarındaki ülkelerde tasarrufların belirleyicileri: Panel veri analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 19, 133-148.

Şengür, M. ve Taban, S. (2016). Türkiye’de hanehalkı tasarruflarının gelir dışındaki belirleyicileri. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3, 29-53.

Thaler, R. H. (1994). Psychology and savings policies. The American Economic Review, 84(2), 186-192.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (2017), GSYİH-harcama yöntemiyle-cari fiyatlarla, https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket/#collapse_21, Erişim tarihi: 05.11.2017.

Uçgun, S. (2017). Türkiye’de makroekonomik faktörlerin 2000-2014 döneminde yurtiçi tasarruflara etkisi. Vizyoner Dergisi, 8(18), 111-126.

Uygur, E. (2012). Türkiye'de tasarrufların seyri ve etkileyen bazı unsurlar (No. 2012/108). Discussion Paper, Turkish Economic Association.

Van Rijckeghem, C. ve Üçer, M. (2009). The evolution and determinants of the Turkish private saving rate: What lessons for policy?. Economic Research Forum, TÜSİAD, Koç Üniversitesi.

Wakabayashi, M. ve MacKellar, F. L. (1999). Demographic trends and household saving in China (No. ir99057).

Wan, J. (2015). Household savings and housing prices in china. The World Economy, 38, 172-192.

Xiao, J. J. ve Anderson, J. G. (1997). Hierarchical financial needs reflected by household financial asset shares. Journal of Family and Economic Issues, 18, 333-355.

Xiao, J. J. ve Noring, F. E. (1994). Perceived saving motives and hierarchical financial needs. Financial Counseling and Planning, 5, 25-44.

Yuh, Y. ve Hanna, S. D. (2010). Which households think they save?. Journal of Consumer Affairs, 44, 70-97.

Zhuk, M. (2015). Macroeconomic Determinants of Household Savings in Ukraine. Economics and Sociology, 8, 41-54.

Kaynak Göster