Türkiye’deki Bölgelerin Lojistik Köy Kurulması Açısından Potansiyelinin PROMETHEE II Yöntemi ile İncelenmesi

Küreselleşme ile beraber artan ticaret hacmi dünyada mal dolaşımını ve dolayısı ile lojistik faaliyetleri artırmaktadır. Bu lojistik faaliyetlerin yüksek verimlilikle gerçekleşmesinde lojistik firmalarının, depoların, aktarma merkezlerinin, gümrük firmalarının bir arada konumlandığı lojistik köyler büyük önem taşımaktadır. Lojistik köyler şehir içindeki trafik yoğunluğunu azaltmak, kombine taşımacılığı teşvik etmek, farklı taşıma modlarının bağlantılarına olanak sağlamak gibi amaçlarla kurulmaktadır. Neticede lojistik maliyetlerin düşürülmesine olanak sağlamakta ve şiddetli rekabet ortamında işletmelere daha kısa sürede ihtiyaçlarına ulaşabilme imkânı sunmaktadırlar. Lojistik köy kurmada en önemli karar yer seçimidir. Çalışmanın amacı tüm illerini kapsayacak şekilde Türkiye’nin lojistik köy potansiyelini ortaya çıkarmak ve araştırmacılara elde edilen bilgiler ışığında stratejik bir yol haritası sunmaktır. Yer seçimi kararını etkileyen 4 kriter nitelikli işgücü, ulaşım altyapısı, ekonomik ve kalkınma şeklinde belirlenmiştir. Bu 4 kriter altında 16 alt kriter ayrıca belirlenmiş, her birinin kriter ağırlıkları 24 farklı senaryo şeklinde düzenlenmiştir. Çalışmada lojistik köy yer seçimi için Türkiye’deki 81 ili kapsayan 26 (TÜİK-Düzey2) bölge belirlenen kriterler açısından nicel veriler kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmede çok kriterli karar verme yöntemlerinden PROMETHEE II kullanılmıştır. Bütün senaryolarda İstanbul potansiyeli en yüksek bölge olarak çıkmıştır. Sonraki analizlerde nitelikli işgücü, ulaşım altyapısı ve ekonomik kriterlerin önemli olduğu senaryolarda içinde İzmir, Ankara ve İzmit’in bulunduğu TR31, TR32, TR,41, TR42, TR51 ve TR90 bölgeleri potansiyeli en yüksek bölgeler olarak tespit edilmiştir. Kalkınma kriterinin önemli olduğu senaryolarda ise Kars, Tatvan’ı içine alan sırasıyla TRA2, TRB2, TRB1, TRC1 ve TRC2 bölgeleri ön plana çıkmıştır.

Investigating the Potential of the Regions in Turkey for the Establishment of a Logistics Village using the PROMETHEE II Method

The increasing volume of trade due to globalization increases the circulation of goods in the world and hence the logistics activities. In order to realize these logistic activities with high efficiency, logistic villages that includes warehouses, transfer centers and customs firms are very important. Logistics villages are established to reduce the traffic density in the city, to promote combined transport, and to enable the connection of different modes of transport. As a result, they enable logistic costs to be reduced and provide enterprises the opportunity to reach their needs in a shorter time in a fierce competition environment. The most important decision in establishing a logistic village is location selection. The aim of the study is to present the potential of provinces in Turkey with respect to the establishment of logistics villages and to present a strategic road map to the researchers in the light of the information obtained. The 4 criteria affecting the decision on location selection were determined as qualified labor, transportation infrastructure, economic and social benefit. Under these 4 criteria, 16 sub-criteria were also determined, and the criteria weights of each were arranged under 24 different scenarios. For site selection of logistics village, in 26 regions of Turkey (TSI-Level2) that includes 81 provinces were evaluated with quantitative data under determined criteria. Evaluation is done using with PROMETHEE II method. As a result, İstanbul is the most appropriate region for logistics village establishmet. Besides that in scenarios where qualified labor, transportation infrastructure and economic criteria are important, TR31, TR32, TR,41, TR42, TR51 and TR90 regions that include İzmir, Ankara and İzmit have the highest potential for logistics village establishment. In the scenarios where development crteria is important, TRA2, TRB2, TRB1, TRC1 and TRC2 regions that include Kars and Tatvan have emerged in the top 5 rank.

Kaynakça

YÖK, (2018), Yüksek öğretim kurumu: https://istatistik.yok.gov.tr/, erişim tarihi 20.10.2018

Arikan, A. (2012), Freight villages and an application. Yükseklisans tezi. İstanbul: Bahçeşehir University.

Artan, G., Usta, G., ve Özmen, E. Hürriyet Gazetesi, (2018), http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/cin-ticaret-savasindangalip-cikmak-icin-turkiyeye-daha-cok-yatirim-yapacak-40974089, erişim tarihi: 02.10.2018.

Atalay, Ö., Karakaş, A. ve Akça, M. (2017), Türkiye'de lojistik merkezi yeri seçiminde kriterlerin AHP ile ağırlıklandırılması: Kars ili üzerine bir analiz. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(3), 607- 626.

Baki, R. (2018), Avrupa birliği ülkeleri ile Türkiye’deki lojistik köy uygulamaları ve uygun kuruluş yer seçimi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 148-162.

Ballis, A., Mavrotas, G. (2007), Freight village design using the multicriteria method promethee. Operational Research. An International Journal, Vol.7(2), 213-232.

Baydar, A. M., Süral, H., ve Çelik, M. (2017), Freight villages: A literature review from the sustainability and societal equity perspective. Journal of cleaner production, 167, 1208-1221.

Brans, J. P. (1982), L’ingenierie de la decision, l’laboration d’instruments d’aidea la decision. Colloque sur l’Aidea la Decision. Faculte des Sciences de l’Administration, Universite Laval.

Brans, J. P., Vincke, P. H. (1985), Preference ranking organisation method. Management Science, Vol.31(6), 647-656. doi:doi.org/10.1287/mnsc.31.6.647

Bodaubayeva, G. (2015), Formation of industrial and logistic parks in Kazakhstan. 4th International Conference on Advanced Logistics and Transport (ICALT),41-46, IEEE.

Calis, A., Gencer, C., (2014), Historical Development ofWorldwide Freight Villages and Freight Villages in Turkey. CIE44 & IMSS’14 Proceedings, Istanbul, Turkey.

Can, A. M. (2012), Selection the location of freight village in Samsun with Multi-Criteria Decision Making. Yükseklisans tezi. Kayseri: Erciyes University.

Chen, K.H., Liao, C.N., ve Wu, L.C. (2014), A selection model to logistic centers based on TOPSIS and MCGP methods: The case of airline industry. Journal of Applied Mathematics, 2014, 1-10. doi:http://dx.doi.org/10.1155/2014/470128

Chen, Y., Lili, Q. (2006), Evaluating the selection of logistics centre location using fuzzy MCDM model based on entropy weight. 6th World Congress on Intelligent Control and Automation. 2. Dalian: IEEE.

Cristea, M., Cristea, C. (2016), A multicriteria decision-making approach used for the selection of a logistics center location. Journal of Management and Technological Engineering, 1(1), 1-6. doi:10.15660/AUOFMTE.2016- 1.3202

Demiroğlu, Ş., Eleren, A. (2014), Küresel lojistik köyleri ve Türkiye'de kurulması planlanan lojistik köy bölgelerinin ÇKKV yöntemleriyle belirlenmesi. Dumlupınar University Journal of Social Sciences, No.42, 189-242.

Dünya Bankası (2019), https://lpi.worldbank.org/international/aggregated-ranking erişim tarihi: 20.12.2019.

Elgün, M. N., Aşıkoğlu, N. O. (2016), Lojistik köy kuruluş yeri seçiminde TOPSIS yöntemiyle merkezlerin değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1).

Erkayman, B., Gündoğar, E., Gökay, A., ve Ipek, M. (2011), A Fuzzy topsis approach for logistics senter. Journal of business case studies, 7(3), 49-55.

Eryürük, S. H., Kalaoğlu, F., ve Baskak, M. (2011), A Site Selection Model For Establishing A Clothing Logistics Center. Journal of Textile & Apparel/Tekstil ve Konfeksiyon, 22(1), 40-47.

Europlatforms Corporate Presentation (2015), http://www.europlatforms.eu/wp-content/uploads/2016/01/CorporatePresentation-2015-Europlatforms-Final_20151229.pdf, erişim tarihi: 25.12.2019.

Fagaraşan, M., Cristea, C. (2015), Logistic center location: selection using multicriteria decision making. Proceedings of the Annual Sessions of Scientific Papers, 193-198.

Ghoseiri, K., Lessan, J. (2008), Location Selection for Logistic Centers using a Two- Step Fuzzy-AHP and ELECTRE Method. 9th Asia Pacific Industrial Engineering & Management Systems Conference, 434-440, Bali.

Görgülü, H. (2012), Logistic villages and Konya application. Yükseklisans tezi. İstanbul: Bahçeşehir University.

Habertürk (2019), https://www.haberturk.com/marmaray-ile-cin-den-avrupa-ya-2537828-ekonomi, 24.12.2019, erişim tarihi: 24.12.2019.

Hamzaçebi, C., Imamoğlu, G., ve Alçı, A. (2016), Selection of Logistics Center Location with MOORA Method for Black Sea Region of Turkey. Journal of Economics Bibliography, 3(1), 74-82.

Higgins, C. D., Ferguson, M., ve Kanaroglou, P. S. (2012), Varieties of logistics centers: Developing standardized typology and hierarchy. Transportation Research Record, 2288(1), 9-18.

Invest in Turkey, (2018), http://www.invest.gov.tr/tr-TR/investmentguide/investorsguide/Pages/Incentives.aspx ,erişim tarihi: 10.10.2018.

Karadeniz, V., Akpinar, E. (2011), Türkiye'de lojistik köy uygulamaları ve yeni bir lojistik köy önerisi. Marmara Coğrafya Dergisi, (23), 49-71.

Kayikçı, Y. (2010), A conceptual model for intermodal freight logistics centre location decisions. The Sixth International Conference on City Logistics. No.2, 6297-6311. Graz: Procedia Social and Behavioral Sciences.

Küçük, O., Yeşilyurt, E., ve Kartal, Ö. (2017), Lojistik köy performans faktörlerinin önem düzeyinin belirlenmesi: Kastamonu örneği. The International New Issues In Social Sciences, 4(4), 37-42.

Li, Y., Liu, X., ve Chen, Y. (2011), Selection of logistics center location using Axiomatic Fuzzy Set and TOPSIS methodology in logistics management. Expert Systems with Applications, 36(8), 7901-7908.

Oláh, J., Nestler, S., Nobel, T., ve Popp, J. (2018), Ranking of dry ports in Europe-Benchmarking. Periodica Polytechnica Transportation Engineering, 46(2), 95-100.

Önden, I., Acar, A. Z., ve Eldemir, F. (2018), Evaluation of the logistics center locations using a multi-criteria spatial approach. Transport, Vol.33(2), 322-334. doi:doi:10.3846/16484142.2016.1186113

Önden, İ., Eldemir, F., ve Çancı, M. (2015), Logistics center concept and location decision criteria. Sigma Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, Vol.33(3), 325-340.

Önder, E., Yildirim, B. (2014), VIKOR Method for Ranking Logistic Villages In Turkey. Journal of Management and Economic Research, 12(23), 293-314.

Özceylan, E., Erbaş, M., Tolon, M., Kabak, M., ve Durğut, T. (2016), Evaluation of freight villages: A GIS-based multicriteria decision analysis. Computers in Industry, (76), 38-52. doi:http://dx.doi.org/10.1016/j.compind.2015.12.003

Regmi, M., Hanaoka, S. (2013), Location analysis of logistics centres in Laos. International Journal of Logistics Research and Applications, 16(3), 227-242.

Resmi gazete, (2002), http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2002/09/20020922.htm#3, erişim tarihi: 10.10.2018.

Rimienė, K., ve Grundey, D. (2007), Logistics centre concept through evolution and definition. Inžinerinė ekonomika, (4), 87-95.

Stevic, Z., Veskovic, S., Vasilyevic, M., ve Tepic, G. (2015), The Selection of The Logistics Center Location Using AHP Method. 2nd International Logistics Congress, 86-91, Belgrade.

Tanyaş, M., Bamyacı, M. (2009), Organize Lojistik Bölgesi Yer Seçimi Problemi için Bir Çok Ölçütlü Karar Verme Modeli: AHP-SAW. Mersin Sempozyumu. Mersin.

The world bank, (2018), https://lpi.worldbank.org/international/global , erişim tarihi:15.10.2018.

T.C. Ticaret Bakanlığı, (2019). Ekonomik Görünüm. https://ticaret.gov.tr/data/5b90d20a13b8760beca887fa/Ekonomik_Gorunum_Mart.pdf, erişim tarihi: 20.12.2019.

TCDD (2019), http://www.tcdd.gov.tr/content/33, erişim tarihi: erişim tarihi 23.12.2019.

Tomić, V., Marinkovic, D., ve Marinkovic, D. (2014), The selection of logistic centers location using multi-criteria comparison: Case Study of the Balkan Peninsula. Acta Polytechnica Hungarica, 11(10), 97-113.

TÜİK. (2015). 10.11.2018 tarihinde http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1106 adresinden alındı

TÜİK,(2019), http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist, erişim tarihi: 20.12.2019.

TLMP Yönetici özeti, (2019), https://ddgm.uab.gov.tr/uploads/pages/istatistikler-ve-raporlar/turkiye-lojistik-masterplani-yonetici-ozeti-2019.pdf, erişim tarihi: 25.12.2019.

Uyanik, C. (2016), An integrated DEMATEL-Intuitionistic Fuzzy TOPSIS methodology for logistics centers location selection. Yükseklisans tezi. Marmara University.

Uyanik, C., Tuzkaya, G., ve Oğuztimur, Ş. (2018), A literature survey on logistics centers' location selection problem. Sigma, 36(1), 141-160.

Uysal, T., Yavuz, K. (2014), Selection of Logistics Centre Location via ELECTRE Method: A Case Study in Turkey. 9th Asia Pacific Industrial Engineering & Management Systems Conference. Bali.

Wang, S., Liu, P. (2007), The evaluation study on location selection of logistics center based on fuzzy AHP and TOPSIS. Wireless Communications, Networking and Mobile Computing, 3779-3782. International Conference on, IEEE.

Yang, C., Taudes, A., ve Dong, G. (2017), Efficiency analysis of European Freight Villages: three peers for benchmarking. Central European Journal of Operations Research, 25(1), 91-122.

Yangınlar, G. (2019). Uluslararasi ticaretin gelişmesinde lojistik köylerin önemi. In Durmaz, Y., Gün, S. (Eds.), Pazarlama ve işletme araştırmaları (51-75). İksad publishing house, Ankara.

Yildirim, B., Önder, E. (2014), Evaluating potential freight villages in Istanbul using multi criteria decision making techniques. Journal of Logistics Management, 3(1), 1-10.

Zak, J., Weglinski, S. (2014), The selection of the logistics center location based on MCDM/A methodology. Transportation Research Procedia, (3), 555-564.

Zalluhoğlu, E. A., Aracioğlu, B., ve Bozkurt, S. (2014), Lojistik Köy Kurulumunun Lojistik Hizmet Sağlayıcılar Açısından Değerlendirilmesi: İzmir Örneği. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 5(2), 81-103.

Kaynak Göster