Öz benlik değerlendirmeleri ile iş ve yaşam doyumu ilişkisinin sorgulanmasına yönelik görgül bir araştırma

Kişilik, örgütsel davranış alanında çok fazla araştırmaya konu olan önemli bir değişkendir. İlgili alanda son dönemde öne çıkan kişilik ile ilişkili yapılardan biri de öz benlik değerlendirmeleridir. Öz benlik değerlendirmeleri; bireylerin kendilerine, başkalarına ve dünyaya ilişkin temel değerlendirmeleridir. Bireyler işe veya yaşama ilişkin bir değerlendirme yaptıklarında, bu değerlendirme kişinin kendi benlik değerlendirmesinden etkilenecektir. Yapılan araştırmalarda öz benlik değerlendirmeleri pek çok sonuç değişkeni ile ilişkili bulunmuştur. Bu sonuç değişkenleri arasında iş ve yaşam doyumu da yer almaktadır. Doyumun her iki yönü de bireyin kendi benlik değerlendirmesinden etkileniyorsa, iş ve yaşam doyumu arasındaki ilişki de bu ortak etkiden kaynaklanıyor olabilir. Araştırmanın temel amacı; iş ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide öz benlik değerlendirmelerinin rolünü sorgulamaktır. Büyükşehirlerde çalışan beyaz yakalı çalışanlardan toplanan 479 soru formunun verilerine dayanarak yapılan analizler sonucunda öz benlik değerlendirmeleri kontrol edildiğinde, iş ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin zayıfladığı bulgulanmış, saçılma etkisi incelenirken bu ortak etkinin dikkatle değerlendirilmesi gereği ortaya çıkmıştır.

An empirical study of the relationship among core self evaluations with job and life satisfaction

Personality is an important variable which is subjected to many researches in the field of organizational behavior. One of the recent highlighted studies in the so-called field with regard to personality is core self evaluations. Core self evaluations are fundamental evaluations of the individual that are related to himself, others and the world. When the individuals make evaluations according to their jobs and lives, these evaluations will be affected by the individuals’ core self evaluations. In the studies which are made till now, it is seen that core self evaluations are related with so many outcome variables. Among these outcome variables, job and life satisfaction are also included. If both life satisfaction and job satisfaction are affected by the individual's core self evaluations, then the relationship between them could be derived from a common effect. The main objective of this research is to examine the role of core self evaluations in relation between job and life satisfaction. As a result of the analyses made referring to the data of 479 questionnaires collected from white-collar employees in the metropoles, when the core self evaluations are controlled, it is found that the relationship between job and life satisfaction has weakened and it is appeared that this common effect should be carefully assessed when examining the effect of spillover.

Kaynakça

Allison, A., Tkach, C. ve Lyubomirsky, S. (2003). The Art of Living by Dispositionally Happy People. Journal of Happiness Studies, 4: 385-404.

Baudin, N. (2009). Le Noyau de L’Evaluation de Soi: Revue de Question Core Self-Evaluation: A Review. Pratiques Psychologiques, 15: 137-150.

Brayfıeld, A.H. ve Rothe, H. F. (1951). An Index of Job Satisfaction. Journal of Applied Psychology, 35(5): 307-311.

Chang, C.-H., Ferris, D.L., Johnson, R. E., Rosen, C.C,Tan, J.A. (2012). Core Self-Evaluations: A Review and Evaluation of the Literature. Journal of Management, 38(1): 81-128.

Diener, E., Emmons R. A., Larsen, R.J. ve Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assesment, 49(1): 71-75.

Gürbüz, S., Erkuş, A., Sığrı, Ü. (2010). İş Tatmini ve İş Performansının Yeni Öncülü: Temel Benlik Değerlendirmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(1): 69-76.

Güven, L. (2007). The Effect of Positive Core Self and External Evaluations on Performance Appraisals. Unpublished Master’s Thesis, Middle East Technical University.

Heller, D., Judge, T. A., Watson, D. (2002). The Confounding Role of Personality and Trait Affectivity in the Relationship Between Job and Life Satisfaction. Journal of Organizational Behavior, 23: 815-835.

Joo, B., Jeung C., Yoon H.J. (2010). Investigating The Influences of Core Self-Evaluations, Job Autonomy, And Intrinsic Motivation on in-Role Job Performance. Article first published online: DOI: 10.1002/hrdq.20053, 353–371.

Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C.C. (1997). The Dispositional Causes of Job Satisfaction: A Core Evaluations Approach. Research in Organizational Behavior, 19: 151-188.

Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C. C., Kluger, A. N. (1998). Dispositional Effects on Job and Life Satisfaction: The Role of Core Evaluations. Journal of Applied Psychology, 83(1): 17-34.

Judge, T. A., Bono, J. E. (2001). Relationship of Core Self-Evaluations Traits-Self-Esteem, Generalized Self-Efficacy, Locus of Control and Emotional Stability-With Job Satisfaction and Job Performance: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology, 86(1): 80-92.

Judge, T. A., Van V., Annelies E. M., De Pater, I. E. (2004). Emotional Stability, Core Self-Evaluations and Job Outcomes: A Review of The Evidence and Agenda for Future Research. Human Performance, 17(3): 325-346.

Kisbu, Y. (2006). Influences of Regulatory Focus, Core Self-Evaluations and Age on Biases in Perception and Choice. Unpublished Master’s Thesis, Koc University.

Levy, P.E. (2010). Industrial/Organizational Psychology: Understanding the Workplace (3rd Ed.).New York: Worth Publishers.

Moser, K., Schuler, H. (2004). Is Involvement a Suppressor of the Job Satisfaction-Life Satisfaction Relationship?. Journal of Applied Social Psychology, 34: 2377-2388.

Özer, P.S. (2008), Kişilik Özelliklerinin İş Doyumu, Yaşam Doyumu ve İş-Yaşam Doyumu İlişkisindeki Rolü-Öz Benlik Değerlendirmeleri ile İşin Merkeziliğine Yönelik Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 1. Baskı, İzmir.

Özer, P.S., Özmen, Ö. N. T., Eriş, E. D. (2008), Öz Benlik Değerlendirmeleri ve İş Doyumu İlişkisinde İşin Algılanan Özelliklerinin Rolü. 16. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 16-18 Mayıs İstanbul.

Piccolo, R. E., Judge, T. A., Takahashı, K., Watanabe, N., Locke, E. (2005). Core Self-Evaluations in Japan: Relative Effects on Job Satisfaction, Life Satisfaction and Happiness. Journal of Organizational Behavior, 26: 965-984.

Pinder, C.C. (2008). Work Motivation in Organizational Behavior (2nd Ed.), New York: Psychology Pres.

Rice, R. W., Near, J. P., Hunt, R. G. (1980). The Job Satisfaction/Life Satisfaction Relationship: A Review of the Empirical Research. Basic and Applied Social Psychology, 1: 37-64.

Rode, J. C. (2004). Job Satisfaction and Life Satisfaction Revisited: A Longitudinal Test of an Integrated Model. Human Relations, 57(9): 1205-1230.

Schimitt, N., Pulakos, E. D. (1985). Predicting Job Satisfaction From Life Satisfaction: Is There a General Satisfaction Factor?. International Journal of Psychology, 20: 155-167.

Sheykhshabanı, S. H. (2011). Validity and Reliability of Core Self-Evaluations Scale in Iranian Employees. Procedia Social and Behavioral Sciences, 15: 1561-1565.

Spector, P. E. (1997). Job Satisfaction: Application, Assesment, Causes and Consequences. Thousand Oaks Sage: CA.

Staw, B. M., Bell, N. E., Clausen, J. A. (1986), The Dispositional Approach to Job Attitudes: A Lifetime Longitudial Test. Administrative Science Quarterly, 31:56-77.

Stumpp, T., Muck, P. M., Hulsheger U. R., Judge T. A., Maier G. W. (2010), Core Self-Evaluations in Germany: Validation of a German Measure and its Relationships with Career Success. Applied Psychology, 59(4): 674–700.

Kaynak Göster