Gastronomik ve Ekonomik Bir Değer Olarak Kaz Etinin Beğenilirliği: Duyusal Kriterler Üzerinden Bir Araştırma

Kars ve Ardahankentininözgün ve zengin florası sayesinde altın sarısı renkleri ile ünlenen ekonomik ve gastronomik ürünlerinden en önemlileriçiçek balı, kaşar peyniri ve kaz etidir. Söz konusu ürünlerile ilgili büyükşehirlerde festivaller düzenlenerek tanıtımı yapılmaktadır. Ayrıca, sağlıklı olmasından dolayı TVprogramlarınave Türkiye’dekisiyasipartilerin birbirlerini ziyaretlerinde diplomasiaracıolabilmektedir. Bunun sonucu olarak, Kars ve Ardahan destinasyonlarını ziyaret eden turistler ve gurbetçilerin kaz eti tüketimine yöneldikleri görülmektedir. Bu nedenle, Kars ve Ardahan’ın en önemli ekonomik ve gastronomik ürünlerden birisi olan kaz etinin duyusal değerlendirmekriterleri tüketici beğeni testianalizi yapılmıştır. Ölçekte kaz etinin görünümü, kokusu, dokusu, tadı ve genel olarak kabul edilebilirliği 1 ile 4puan (1: kötü, 4:çok iyi) arasında puanlandırılmıştır. Kaz eti ölçeğine ait en yüksek düzeyde maddenin 3.71 ortalama ile “Kaz eti tadı” olduğu görülmüştür. Ölçekte kaz etinin tavuk, kırmızı et ve hindi etine göre lezzeti 5’liLikert tipiderecelendirme ile puanlandırılmıştır. Kaz etinin sırasıyla tavuk (4,61), hindi (4,54) ve kırmızı et (4,06)’den daha lezzetli olduğu görülmüştür.Ölçekte kaz etinin tavuk, kırmızı et ve hindi etine göre yağlı oluşu 5’li Likert tipi derecelendirme ile puanlandırılmıştır. Kaz etinin sırasıyla tavuk (3.87), hindi (3,49) ve kırmızı et (3,32)’den daha yağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçekte kaz etinin tavuk, kırmızı et ve hindi etine göre yumuşaklığı 5’li Likert tipi derecelendirme ile puanlandırılmıştır. Kaz etinin sırasıyla tavuk (2,81), hindi (3,30) ve kırmızı et (3,31)’den daha yumuşak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Bu çalışmanın sonuç bölümündeise kaz etinin bölgenin ekonomik kalkınma aracı olabilmesiiçin; kazveriminin arttırılması, ihracat kanallarının oluşturulması, kooperatifleşme, markalaşma vecoğrafi işaretin alınaraklobi faaliyetlerinin yapılması gibi önerilere yer verilmiştir.

TheEnjoyment of Goose Meat as Gastronomic and Economic Value: A Study on Sensory Criteria

Flower honey, kashar cheese and goose meat are some of the most important economic and gastronomic products of Kars and Ardahan cities holding a reputation with their unique and rich flora covered by golden yellow grasslands. These products are advertised in festivals held in metropolises. Moreover, on the ground of its healthiness, they are turning out to be a diplomacy tool for TV programs and political parties in Turkey in their visits to each other. Therewith, it is observed that tourists and expats tend to have goose meat in their meals in their visits to Kars and Ardahan destinations. Thus, a sensoryanalysis has been made on goose meat, one of the most important economic and gastronomic products in Kars and Ardahan. In the scale, goose meat’s arrangement, smell, texture, taste, and general acceptability are measured from 1 to 4 (1: Bad, 4: Very Good). The results showed that the highest rated item in the scale is the “taste of goose meat” with 3.71 average point. The taste of goose meat is measured with 5-point Likert scale and compared with chicken, red meat, and turkey. It demonstrated that goose meat is respectively more delicious than chicken (4,61), turkey (4,54) and red meat(4,06). Fatness level of goose meat is measured with 5-point Likert scale and compared with chicken, red meat and turkey. The results showed that goose meat is respectively fatter than chicken (3,87), turkey (3,49) and red meat (3,32). Tenderness of goosemeat is measured with 5-point Likert scale and when compared with chicken, red meat and turkey, it showed that goose meat is respectively more tender than chicken (2,81), turkey (3,30) and red meat (3,31). The study includes final recommendations as in productivity of goose, establishing export channels, becoming a cooperative, branding and lobbying activities by grounding on the geographical indications in the aim of handling the goose meat as a tool for economic development in the region.

Kaynakça

Akın, Y. ve Çelen, M. F. (2020). Ege Bölgesinde Kaz Yetiştiriciliği ve Bölge Mutfak Kültüründe Kazların Önemi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi. 28‐39 2020 (1)

Alkan, S. ve Eren, E. (2019). Ağrı ilinde kaz yetiştiriciliğinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences , 32 (2) , 251-256.

Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. “Kaz ile ilgili bilgiler” 02 Aralık 2019 tarihinde CİMER üzerinden bilgi edinme süreci ile erişildi. www. ardahan.tarimorman.gov.tr/.

Boz, A. B., Sarıca, M. ve Yamak, U. M. (2014). Yozgat İlinde Kaz Yetiştiriciliği. Tavukçuluk Araştırma Dergisi 11 (1): 16-20.

Cilavdaroğlu, E., Yamak, U. S. ve Boz, M. A. (2020). Etlik Kaz Yetiştiriciliği. Black Sea Journal Of Agriculture 3(1): 66-70 (2020)

Çanakçı, S. D. (2019). Gastronomi Turizmi Açısından Yöresel Mutfak Kültürünün Önemi: Kars İli Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. Cilt: 12 Sayı: 67 Yıl: 2019

Demir, P., Kırmızıbayrak, T., ve Yazıcı, K. (2013). Socio-economic importance of goose breeding. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 60 (2) , 129-134.

Demirci, Çetin. (2019). “Ardahan Ticaret Odasının Kaz İle İlgili Coğrafi İşaret Başvuru Dokümantasyonu.” 02 Aralık 2019

Diker, O. ve Deniz, T. (2017). Kars Kültürel ve Gastonomik Kimliğinde Kaz. Doğu Coğrafya Dergisi, 22 (38) , 189-204.

Gündüz, S., Özçiçek Dölekoğlu, C. ve Say, D. (2019). Kaz Eti Tüketim Tercihleri ve İkame Ürünlerle Duyusal Analiz. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (16) , 32-40.

Hanoğlu, O. H. ve Ak, İ. (2020). Doğu Anadolu Bölgesinde Kaz Eti Üretiminde Organik Üretim Olanaklarının Değerlendirilmesi, J. Anim. Prod. 2020, 61 (2): 151-156,

Oral, O. ve Dirgar, E. (2017). Dolgu Malzemesi Olarak Kaz Tüyünün Kullanım Alanları ve Özellikleri. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5 (1) , 10-14.

Roux, J. P. (2011). Eski Türk Mitolojisi Çeviri: Musa Yaşar Sağlam Bilge Su Yayıncılık Ankara 2011 1. Baskı

Sever, M. (1999) Türk Mitolojisinde Kuşlar. Millî Folklor Yıl: 11 Sayı: 42 s.83-88.

Şengül, T. ve Yeter, İ. (2020). Muş İlindeki Kaz Yetiştiriciliğinin Genel Yapısı ve Sorunları. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 7 (1) , 276-282.

Tarımsal İstatistik. “Kaz Yetiştiriciliği.” 21 Mayıs 2020 tarihinde erişildi. www.tarimsalistatistik.com

Taşkın, A., Karadavut, U. ve Camcı, Ö. (2017). Kırşehir İlindeki Damızlık Kaz Yetiştiriciliğini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 4 (2) , 138-144.

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. “Kaz Yetiştiriciliği.” 19 Ekim 2019 tarihinde erişildi. www.tarimorman.gov.tr.

Zeyrek, D. (2019). Meraklısına Kaz Dersleri. 06.02.2021 tarihinde erişildi. https://www.sozcu.com.tr.

Duyusal Analiz Nedir (2021). 06 Şubat 2021 tarihinde erişildi. https://www.sbs-turkey.com/tr Aktüel Arkeoloji. “Kaz Kültürünün 4 Bin Yıllık Geçmişi.” 19 Ekim 2019 tarihinde erişildi. www.aktuelarkeoloji.com.tr.

Kaynak Göster