Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme becerileri

Bu araştırmanın amacı, fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme becerilerini belirlemek ve cinsiyet, öğretim türü, sınıf, okuduğu bölümü seçme nedeni, mezun olunan lise türü, anne-baba eğitim durumu gibi çeşitli değişkenlere göre problem çözme becerilerinin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın verileri 2009–2010 akademik yılı bahar döneminde Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı’nda öğrenim gören farklı sınıf düzeylerinden toplam 327 öğretmen adayından toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Problem Çözme Envanteri” kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi gibi istatistikler kullanılmıştır. Veri analizleri sonucunda kız ve erkek öğretmen adaylarının toplam problem çözme becerileri arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, aceleci yaklaşımda kız ve erkekler arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Sınıf düzeyine ve okuduğu bölümü tercih etme nedenine göre öğretmen adaylarının problem çözme becerileri karşılaştırıldığında problem çözme becerisi ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Mezun olunan lise türü, anne-baba eğitim durumuna göre ise öğretmen adaylarının problem çözme becerileri arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.

Science and technology teacher candidates’ problem solving skills

INTRODUCTION Increasing complexity of and rapidly changing environment in our society, educating individuals who have a balanced personality depends on first to recognize their problems and the support provided for them. Problem solving is a process that requires a number of efforts to achieve a certain goal to eliminate encountered difficulties. The individuals who have gained problem solving skills can overcome all kinds of problems faced by the individual whether they are simple or complex. In constructing new syllabus, the development of problem solving skills is aimed for a more rational thinking and decision- making processes instead of classic course. The experiences of students which they have learned as trying, experiencing, seeing, feeling, transferring these experiences to their lives make the time period of solution of many problems faced by students in other periods in their lives shorter and more enjoyable. PURPOSE OF THE STUDY This study was aimed at determining of science and technology teacher candidates’ problem solving skills, and examining if their problem solving skills change in total and various sub-dimensions, or not.

Kaynakça

Akdeniz, A.R. (2005). Problem çözme, bilimsel süreç ve proje yönteminin fen eğitiminde kullanımı. Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi. Çepni, S. (Ed). Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Akınoğlu, O. & Akbaş, H.Ş. (2010). Fen Eğitiminde problem çözme stratejisi olarak drama uygulamalarının kavramsal anlamaya etkisi. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, 11-13 November, 2010 Antalya-Turkey.

Altun, M. (1995). İlkokul 3, 4 ve 5. Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme Davranışları Üzerine Bir Çalışma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Arslan, C. (2001). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.

Balay, R. (2004). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 37 (2), 61-82.

Balcı, V. (2003). Ankara'daki üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılımlarının araştırılması. Milli Eğitim Dergisi, Sayı 158, http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/158/balci.htm adresinden 8.5.2011 tarihinde alınmıştır.

Basmacı, S.K. (1998). Üniversite öğrencilerinin problem çözme becerilerini algılamalarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı, Malatya.

Baykul, Y. & Aşkar, P. (1987). Problem ve Problem Çözme, Matematik Öğretimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları, No: 94.

Bingham, A. (1998). Çocuklarda Problem Çözme Yeteneklerinin Geliştirilmesi. İngilizceden Çeviren: A. Ferhan Oğuzkan. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.

Cohen, L., Manion,L. & Morrison,K (2007). Research Methods in Education, 6th ed., Abingdon: Routledge Çağlayan, H.S. (2007) Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin öğrenme biçemleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.

Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş, 5. Baskı, Trabzon.

D’Zurilla, T.J., Maydeu-Olivares, A & Kant, G. L. (1998). Age and gender differences in social problem solving ability. Personality and Individual Differences. 25, 241-252.

Düzakın, S. (2004). Lise öğrencilerinin problem çözme becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı, Ankara.

Ferah, D. (2000). Kara Harp Okulu öğrencilerinin problem çözme becerilerini algılamalarının ve problem çözme yaklaşım biçimlerinin cinsiyet, sınıf, akademik basarı ve liderlik yapma açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Ankara.

Güzel, A. (2004). Marmara Üniversitesi öğrencilerinin öğrenme stilleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, İstanbul.

Heppner P.P. & Krauskopf, C.J. (1987). An information processing approach to personal problem solving. The Counseling Psychologist. 15 (3), 371-447.

Heppner, P.P. & Petersen, C.H. (1982). The development and implications of a personal problem-solving inventory. Journal of Counseling Psychology. 29 (1), 66-75.

Izgar, H., Gürsel, M., Kesici, Ş. ve Negiş, A. (2004). Önder davranışların problem çözme becerisine etkisi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz. İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya.

Katkat, D. & Mızrak, O. (2003) Öğretmen adaylarının pedagojik eğitimlerinin problem çözme becerilerine etkisi, Milli Eğitim Dergisi, Sayı:158: 74-82.

Kneeland, S. (2001). Problem Çözme. ( Çev.: Kalaycı N.). Ankara: Gazi Kitabevi.

Morgan, C.T. (1981). Psikolojiye Giriş Ders Kitabı. (Çeviren: ARICI, H. ve diğ.). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Yayınları, No:1.

Öztürk Can, H., Öner, Ö.İ. ve Çelebi, E. (2009) . Üniversite öğrencilerinde eğitimin sorun çözme becerisine etkisinin incelenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 4, 10, 35-58.

Serin, N.B. & Derin, R. (2008). İlköğretim öğrencilerinin kişilerarası problem çözme becerisi algıları ve denetim odağı düzeylerini etkileyen faktörler, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5, 1, 1-18. [Bağlantıda]. 8:1. Erişim: http://www.insanbilimleri.com (8.6.2011 tarihinde alınmıştır)

Sezen, G. & Paliç, G. (2011), Lise öğrencilerin problem çözme becerisi algılarının belirlenmesi, 2nd International Conference On New Trends İn Education And Their Implications, 27-29 Nisan, Antalya,Turkey

Soyer, K.S. & Bilgin, A. (2010). Üniversite öğrencilerinin çeşitli değişkenlere göre problem çözme beceri algıları. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, 11-13 November, 2010 Antalya-Turkey.

Şahin, N.H., Şahin, N. & Heppner P. (1993). Psychometric properties of the problem solving inventory in a group of Turkish university students. Cognitive Therapy and Research. 17 (3), 379-385.

Taylan, S. (1990). Heppner’in problem çözme envanterinin uyarlama, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Anabilim Dalı, Ankara.

Tümkaya, S. & İflazoğlu, A. (2000). Ç.Ü. Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin otomatik düşünce ve problem çözme düzeylerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6 (6), 143-158.

Üstün, A. & Bozkurt, E. (2003). İlköğretim okulu müdürlerinin kendilerini algılayışlarına göre problem çözme becerilerini etkileyen bazı mesleki faktörler. Kastamonu Eğitim Dergisi. Mart, 11 (1), 13-20.

Van De Walle J.A. (1994). Elementary School Mathematics,. Virginia Commenralth University Logman.

Yıldırım, H.İ. & Yalçın, N. (2008) Eleştirel düşünme becerilerini temel alan fen eğitiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının problem çözme becerilerine etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, (3) 165-187.

Yurttaş, A. (2001). Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin empatik becerileri ile problem çözme becerilerinin karsılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Erzurum.

Kaynak Göster