Psikolojik Güçlendirmenin Yenilikçi İş Davranışına Etkisi

maç – Bu çalışmada Türkiye otomotiv sektöründe, psikolojik güçlendirmenin yenilikçi iş davranışına etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Yöntem – Türkiye’de faaliyet gösteren otomotiv üreticisi firmalarda ampirik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma, firmaların beyaz yakalı çalışanlarına, anket formu aracığıyla, basit tesadüfi örneklem yöntemi ile uygulanmıştır. Psikolojik güçlendirme ile ilgili algıyı ölçmek için Spreitzer (1995) tarafından geliştirilen “Psikolojik Güçlendirme Algısı” ölçeği yenilikçi iş davranışını ölçmek için ise De Jong ve Den Hartog (2010) tarafından geliştirilen “Yenilikçi İş Davranışı Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde AMOS ve SPSS programlarından yararlanılmıştır. Bulgular – Araştırma sonucunda, yeterlilik boyutu hariç, psikolojik güçlendirmenin diğer boyutlarının, yenilikçi iş davranışını önemli ölçüde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Anlam ile özerklik & etki boyutu yenilikçi iş davranışının her iki boyutuna da etki etmektedir. Ancak anlam boyutu yaratıcılık ile ilgili fikir üretme & araştırma boyutuna, fikri destekleme & uygulama boyutundan daha fazla etki ederken (0,40>0,34) özerklik& etki boyutu, fikri destekleme & uygulama boyutuna fikir üretme & araştırma boyutundan daha büyük oranda (0,52>0,12) etkisi etki etmektedir. Tartışma – Psikolojik güçlendirmenin boyutları yenilikçi iş davranışının fikri destekleme & uygulama boyutuna %52 etki ederken, yaratıcılık gerektiren fikir üretme & araştırma boyutuna %21 düzeyinde etki etmektedir. Çalışanlarda psikolojik güçlendirmenin boyutlarının yenilikçi iş davranışının boyutlarına genel olarak pozitif ve anlamlı etkisinin olduğu bulgulanmıştır. Ancak psikolojik güçlendirmenin yeterlilik boyutunun, yenilikçi iş davranışının hiçbir boyutuna etkisinin olmaması araştırmanın önemli bulgularındandır. Çalışanların yaptıkları işlerle ilgili yeteneklerine güvenmeleri, yenilikçi iş davranışlarını gerçekleştirmeleri için yeterli olmamaktadır. Psikolojik güçlendirmenin gerçekleşmesi için çalışanlar işlerini anlamlı bulup, işin süreçlerine ve sonuçlarına etki edip işle ilgili karar alımlarına katılmaları gerekmektedir.

The Effect of Psychological Empowerment on Innovative Work Behavior

Purpose – In this study, it is aimed to demonstrate the impact of psychological empowerment on innovative work behavior in the Turkish automotive sector. Design/methodology/approach – An empirical study was conducted in automotive manufacturer companies operating in Turkey. The research was applied to the White-collar employees of the firms by means of a survey form, using a simple random sampling method. “Perception of Psychological Empowerment” scale developed by Spreitzer (1995) was used to measure perception related to the psychological empowerment and “Innovative work Behavior Scale” developed by De Jong and Den Hartog (2010) was used to measure innovative work behavior. AMOS and SPSS programs were used in the analysis of the data obtained. Findings – The research concluded that other dimensions of psychological empowerment, excluding the qualification dimension, significantly affect innovative work behavior. Meaning and autonomy & impact dimensions influence both aspects of innovative work behavior. However, the meaning dimension has a greater impact on the creativity-related idea generation & research dimension than on the idea Support & Practice dimension (0.40>0.34), while the autonomy& impact dimension has a greater impact on the idea Support & Practice dimension than on the idea generation & research dimension (0.52>0.12). Discussion – Dimensions of psychological empowerment has an impact of 52% on the idea Support & Practice dimension of innovative work behavior, while it has an impact of 21% on the idea generation & research dimension that requires creativity. It has been found that the dimensions of psychological empowerment in employees have a positive and meaningful effect on the dimensions of innovative work behavior in general. However, the fact that the competence dimension of psychological empowerment has no effect on any aspect of innovative work behavior is one of the important findings of the research. It is not enough for employees to rely on their ability to carry out innovative work behaviors. In order for psychological empowerment to take place, employees must find their work meaningful, influence the work processes and results and participate in work-related decision-making.

Kaynakça

Akkoç İ., (2012), “Gelişim Kültürü ve Etik İklimin Yenilikçiliğe Etkisinde Dağıtım Adaletinin Rolü”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, C:4, S:3, s. 45-60.

Barutçugil, İ. (2004). Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Kariyer Yayıncılık, Yayın No: 59, Yönetim Dizisi: 15, İstanbul.

Bass (1985) Model Of Transformational Leadership. In T.F. Mech & G.B. Mccabe (Eds.), Leadership And Academic Librarians 66–82

Birkinshaw, J., Hamel, G., Mol, M.J. (2008). Management İnnovation. Academy of Management Review, 33(4), 825-845.

Cohen, L., Manion, L. and Morrison, K. (2000) Research Methods in Education. 5th Edition, Routledge Falmer, London.

Conger, J. A. (1989). Leadership: The Art Of Empowering Others. The Academy of Management Executive, 3 (1), 17-24.

Conger, J.A., Kanungo, R.N. (1988). The Empowerment Process: Integrating Theory And Practice. Academy Of Management Review, Vol. 13, No. 3, 55.471-482.

Cumming B.S. (1998). Innovation Overview And Future Challenges. European Journal Of Innovation Management, 1(1), 22.

Çavuş, D. M. F. (2008). Personel Güçlendirme: İmalat Sanayii İşletmelerinde Bir Araştırma. Journal of Yaşar University, 3(10), 1287-1300

Çavuş, F.M., Akgemci, T. (2008). İşletmelerde Personel Güçlendirmenin Örgütsel Yaratıcılık ve Yenilikçiliğe Etkisi: İmalat Sanayinde Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20: 229-244.

Çekmecelioğlu, H.G., Özbağ, G.K. (2014). Linking Psychological Empowerment, Individual Creativity and Firm Innovativeness: A Research On Turkish Manufacturing Industry. Business Management Dynamics, 3(10), 01-13

Çekmecelioğlu, H. Ve Eren, E. (2007). Psikolojik güçlendirme, örgütsel bağlılık ve yaratıcı davranış arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Yönetim, 18(57), 13-25.

Çelik, M., Turunç, Ö., Bilgin, N. (2014). Lider-Üye Etkileşimi ve Kariyer Memnuniyetinin Yenilikçi Davranışa Etkisinde Etiğin Düzenleyici Rolüne Yönelik Deneysel Bir Araştırma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 491-508.

Çetin, M., Evcim, U. (2009). Örgütsel Kültürün Algılanmasında Metaforların Rolü. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 185-220.

De Jong, J. P., Den Hartog, D. N. (2008). Innovative work behaviour: Measurement and validation. EIM Business and Policy Research, 1-27.

De Jong, J., Den Hartog, D. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23-36.

Deci, E.L., Connell, J.P. Ryan, R.M. (1989). Self-Determination İn A Work Organization. Journal Of Applied Psychology, 74, 580-590.

Doğan, S. (2003). Personel Güçlendirme, İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Doğan, S. (2006). Personel Güçlendirme Rekabette Başarının Anahtarı. İstanbul: Kare Yayınları, 2. Baskı.

Dorenbosch, L., Van Engen, M. L., Verhagen, M. (2005). On-The-Job Innovation: The İmpact of Job Design and Human Resource Management Through Production Ownership. Creativity And Innovation Management. 14(2). 129-141.

Durmuş, B., Yurtkoru, S., Çinko M., (2013). Sosyal Bilimlerde Spss’le Veri Analizi (5. Basım). İstanbul: Beta Yayınevi.

Durna U. (2002). Yenilik Yönetimi. Ankara: Nobel Yayınevi.

Fulford, M. D., Enz, C. A. (1995). “The Impact of Empowerment on Service Employees”, Journal Of Managerial Issues, 7, 161–175.

Gümüşlüoğlu, L., Karakitapoğlu-Aygün, Z. (2010). The Effects of Perceived Justice And Empowerment On Organizational, Supervisory and Occupational Commitment: An Investigation On Knowledge Workers. Turkish Journal Of Psychology, 25(66), 21-36.

Gürbüz G. (2012). Personel Güçlendirme Uygulamalarının Örgütsel Bağlılığa Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Edirne.

Hair, J., Black W., Babin B., Anderson R., Tahtam R. (2006). Multivariate Data Analysis (6.Basım). Usa: Pearson.

Hemedoğlu, E., Koçak, M., Özkan, A., Berberoğlugil, M. B. (2012). Psikolojik Güçlendirmenin Finansal Olmayan Performans Üzerindeki Etkileri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2): 87-105.

Holt, G.D., Love, P.E.D., Nesan, L.J. (2000), Employee Empowerment İn Construction: An İmplementation Model For Process İmprovement. Team Performance Management, Vol. 6 Nos 3/4, 47-51.

Hu, S.L.Y., Leung, L. (2003). Effects Of Expectancy-Value, Attitudes, And Use Of The Internet On Psychological Empowerment Experienced By Chinese Women At The Workplace. Telematics And Informatics, 20(4), 365-82

Janssen O., Schoonebeek G., Looy B. Van (1997). Cognities Van Empowerment Als De Schakel Tussen Delegerend Leiderschap En İnnovatief Gedrag Van Werknemers. Gedrag & Organisatie, 10(4), 175–191.

Janssen, O. (2005). The Joint İmpact Of Perceived İnfluence And Supervisor Supportiveness On Employee İnnovative Behaviour. Journal Of Occupational And Organizational Psychology, 78:573-579.

Kaiser, H.F., Rice, J. (1974). Little Jiffy Mark İv. Educational And Psychological Measurement, 34, 111–117.

Kline, R. B. (2011). Convergence Of Structural Equation Modeling And Multilevel Modeling. In M. Williams, & W. P. Vogt (Eds.), Handbook Of Methodological İnnovation, Thousand Oaks, Ca: Sage. 562-589.

Knol, J., Van Linge, R. (2009). Innovative Behaviour: The Effect Of Structuraland Psychological Empowerment On Nurses. Journal Of Advanced Nursing, 65(2):359-370).

Koçel, T. (2013). İşletme Yöneticiliği (14. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş

May, D.R., Gilson, R.L., Harter, L.M. (2004). The Psychological Conditions of Meaningfulness, Safety and Availability and The Engagement of The Human Spirit At Work. Journal of Occupational And Organizational Psychology,77(1), 11–37.

Menon, S.T. (2001). Employee Empowerment: an İntegrative Psychological Approach. Applied Psychology: An International Review, 50: 153-180.

Oktuğ, Z., (2014). Yenilikçilik ve Çalışmaya Tutkunluk Çalışanı Güçlendirmenin Etkileri, İstanbul: Galata Yayınları.

Oukes, T. (2010). Innovative Work Behavior, University of Twente, Bachelor Thesis, Holland.

Örücü, E., Çınar, B., (2019). Pozitif Psikolojik Sermayenin Yenilikçi Davranış Üzerindeki Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2019 7(2) 287–299.

Özdaşlı, K. (2005). Yaratıcılık mı Yoksa Taklit mi?: Yenilik Sürecinin Başlangıç Aşamasına İlişkin Bir Analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:1, Sayı:2, 67-81.

Özkan, G. V. (2017). Çalışanların Özyeterlilik Düzeyinin Yaratıcı ve Yenilikçi İş Davranışlarına Etkisi: Farklı Sektörlerde Faaliyet Gösteren Örgütler Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Journal Of Yasar University, 12(47), 181-191.

Pieterse, A., Nederveen, D., Van K., Michaéla S., Daan S. (2010); Transformational And Transactional Leadership And Innovative Behavior: The Moderating Role of Psychological Empowerment, Journal Of Organizational Behavior, Cilt 31, Sayı 4, 609- 623.

Prieto, M.P., Perez-Santana, M.P. (2014). Managing İnnovative Work Behavior: The Role of Human Resource Practices. Personnel Review. 43(2). 184-208. Doi:10.1108/Pr-11- 2012-0199

Schermerhorn, J.R. (1999). Management. New York: John Wiley.

Schermerhorn, J.R., Hunt, J.G., Osborn, R.N. (2000). Organizational Behaviour (7th Ed.). Usa: John Wiley&Sons, Inc.

Sekaran, U. (2000) Research Methods for Business: A Skill Business Approach. John Wiley & Sons, New York.

Sigler, T.H., Pearson, C.M. (2000). Creating An Empowering Culture: Examining The Relationship Between Organizational Culture and Perception Of Empowerment. Journal of Qualty Management, Cilt 5, 27-52.

Spreitzer, G. (2007). Taking Stock: A Review Of More Than Twenty Years Of Research On Empowerment At Work. In The Handbook Of Organizational Behavior, C. Cooper And J. Barling Eds. Sage Publications.

Spreitzer, G.M. (1995). Psyhological Empowerment In The Workplace: Dimensions, Measurement, And Validation. Academy Of Managemet Journal, Cilt 38, Sayı 5, 1442-1465.

Spreitzer, G.M. (1996). Social Structural Characteristics of Psychological Empowerment. The Academy Of Management Journal, Volume: 39, Number: 2, 483 – 504.

Şahin, A. (2009). Mersin’de Faaliyet Gösteren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Yenilik Faaliyetlerinin Ölçülmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), 259-271.

Şen, Y. (2008). Dönüşümcü Liderliğin Psikolojik Güçlendirme ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkilerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Tavşancıl E. (2014). Tutumların Ölçülmesi ve Spss İle Veri Analizi (5. Basım). Ankara: Nobel Yayıncılık.

Thomas K.W., Velthouse B.A. (1990). Cognitive Elements Of Empowerment: An İnterpretive Model Of İntrinsic Task Motivation. Academy Of Management Review, Cilt 15, Sayı 4, 666-681.

Tolay, E., Sürgevil, O., Topoyan, M. (2012). Akademik Çalışma Ortamında Yapısal Ve Psikolojik Güçlendirmenin Duygusal Bağlılık ve Is Doyumu Üzerindeki Etkileri. Ege Akademik Bakış, 12(4), 449.

Turek, A. W. (2012). Innovative Work Behavior And Psychological Capital– Analysis Of Relationships. Organizacja İ Zarządzanie: Kwartalnik Naukowy, 3 (19), 71-88.

Uzunbacak, H. H. (2013). Organizasyonlarda Personel Güçlendirme Uygulamalarının, Çalışanların Yenilikçilik Davranışları Üzerine Etkisi: Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi, İşletme Bölümü, Doktora Tezi, 208 Sayfa, Mayıs.

Wang, C. L., Ahmed, P. K. (2004). The Development And Validation Of The Organisational İnnovativeness Construct Using Confimatory Factor Analysis. European Journal Of Innovation Management, Cilt 7, Sayı 4, 303-313.

West, M. A. (2002). Sparkling Fountains or Stagnant Ponds: An Integrative Model of Creativity And Innovation Implementation İn Work Groups. Applied Psychology: An International Review, Vol: 51, 355 – 387

Wiens, S. (2012). Clinical İnstructors’ Perceptions Of Structural And Psychological Empowerment İn Academic Nursing Environments (Unpublished Doctoral Dissertation). University Of Western Ontario, London, Ontario, Canada.

Young, P. V. (1968). Bilimsel sosyal incelemeler ve araştırma(Çev. G. Bingöl ve N.İşçil). Ankara: Ege Matbaası.

Yuan, F., Woodman R. W. (2010). Innovative Behavıor İn Theworkplace: The Role Of Performanceand Image Outcome Expectations. Academy of Management Journal, 53(2), 323-342.

Kaynak Göster