Profesyonel Etik Standartları İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkide Örgütsel Özdeşleşmenin Rolü: Ortaokul Öğretmenleri Üzerine Bir Araştırma

Amaç – Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin profesyonel etik standartları benimseme düzeyi, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel özdeşleşme algıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Yöntem – Araştırmada kullanılan veriler, Bayburt ilinde görev yapmakta olan 214 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Anket formu öğretmenlere elden dağıtılarak yüz yüze yapılmıştır Toplanan veriler üzerinden öncelikle SPSS programı kullanılarak frekans analizi, güvenirlik analizi, korelasyon analizi yapılmıştır. Daha sonra AMOS programı yardımıyla doğrulayıcı faktör analizi yapıldıktan sonra bootstrap yöntemi ile doğrudan ve dolaylı ilişkiler belirlenmiş ve yapısal eşitlik modellemesi ile temel model analiz edilmiştir. Bulgular – Çalışmanın sonucunda ulaşılan bulgulara göre profesyonel etik standartları benimseme düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışını artırdığını göstermiştir. Ayrıca örgütsel vatandaşlık davranışının öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme algı düzeylerini de artırdığı görülmüştür. Bunun yanında öğretmenlerin profesyonel etik standartları benimseme düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin kısmi aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Tartışma – Yapılan çalışma da öğretmenlerin algıladıkları profesyonel etik standartlarının örgütsel vatandaşlık davranışını olumlu ve pozitif yönde etkilediğini aynı zamanda örgütsel özdeşleşme algılarının da bu ilişki çerçevesinde pozitif ve anlamlı yönde etkilendiğini göstermiştir. Elde edilen diğer sonuç da profesyonel etik standartlarının, örgütsel özdeşleşmenin bulunduğu bir modelde örgütsel vatandaşlık davranışı ile hem doğrudan etkisinin hem de dolaylı etkisinin bulunduğu yönündedir. Böylece bu çalışmanın çıktılarından hareketle öğretmenler ile ilgili ilerde yapılacak çalışmalara ışık tutabileceği düşünülmektedir.

(The Role of Organizational Identification in the Relationship Between Professional Ethical Standards and Organizational Citizenship Behavior: A Sample of the Secondary School Teachers)

Purpose – The aim of this study was to investigate the relationship between teachers' level of adoption of professional ethical standards, organizational citizenship behavior and organizational identification. Design/methodology/approach – The data used in the study consist of 214 secondary school teachers working in Bayburt. The questionnaire form was distributed to the teachers by hand and made face to face. Frequency analysis, reliability analysis and correlation analysis were performed by using SPSS program. After the confirmatory factor analysis was performed with the help of AMOS program, direct and indirect relations were determined by bootstrap method and the fundamental model was analyzed by structural equation modeling. Findings – According to the findings of the study, it was shown that the level of adopting professional ethical standards increased organizational citizenship behavior. In addition, it was seen that organizational citizenship behavior increased teachers' perception of organizational identification. In addition, it has been found that organizational identification has a partial mediating role in the effect of teachers' professional ethical standards on organizational citizenship behaviors. Discussion – In this study, it was shown that teachers' perceived professional ethics standards positively and positively affected organizational citizenship behavior and also organizational identification perceptions were positively and significantly affected within this relationship. The other result is that professional ethical standards have both direct and indirect effects on organizational citizenship behavior and organizational citizenship in a model with organizational identification. Thus, it is thought that this study can shed light on future studies about teachers.

Kaynakça

Abrams, D., Ando, K., & Hinkle, S. (1998). Psychological attachment to the group: Cross-cultural differences in organizational identification and subjective norms as predictors of workers' turnover intentions. Personality and Social psychology bulletin, 24(10), 1027-1039.

Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of management review, 14(1), 20-39.

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173-1182.

Basinger, S. J. (2013). Scandals and congressional elections in the post-Watergate era. Political Research Quarterly, 66(2), 385-398.

Bateman, T. S., & Organ, D. W. (1983). Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee “citizenship”. Academy of management Journal, 26(4), 587-595.

Bell, S. J., & Menguc, B. (2002). The employee-organization relationship, organizational citizenship behaviors, and superior service quality. Journal of retailing, 78(2), 131-146.

Bellou, V., & Thanopoulos, J. (2006). Enhancing service quality in a hospital setting. Review of Business, 27(1), 26.

Benkhoff, B. (1997). A test of the HRM model: Good for employers and employees. Human Resource Management Journal, 7(4), 44-60.

Bentler, P.M. (1990) “Comparative fit indexes in structural models”, Psychol Bull, 107(2):238-46.

Berenbeim, R.: 1987, Corporate Ethics (Random House, New York)

Brooks, L. J.: 1989, Corporate codes of ethics, Journal of Business Ethics 8(23), 117–129.

Christ, O., Van Dick, R., Wagner, U., & Stellmacher, J. (2003). When teachers go the extra mile: Foci of organisational identification as determinants of different forms of organisational citizenship behaviour among schoolteachers. British Journal of Educational Psychology, 73(3), 329-341.

Commons, J.: 1931, ‘Institutional Economics’, The American Economic Review 21(4), 648–657.

Cressey, D. and C. A. Moore: 1983, Managerial Values and Corporate Codes of Ethics, California Management Review 25(53), 53–57

Danielsson, J., de Haan, L., Peng, L., & de Vries, C. G. (2001). Using a bootstrap method to choose the sample fraction in tail index estimation. Journal of Multivariate analysis, 76(2), 226-248.

Dutton, J. E., Dukerich, J. M., & Harquail, C. V. (1994). Organizational images and member identification. Administrative science quarterly, 239-263.

Edwards, M. R. (2005). Organizational identification: A conceptual and operational review. International journal of management reviews, 7(4), 207-230.

Fox, J. (1991). Regression Diagnostics Newbury Park. Gallup, G: 1986, Honesty and ethical Standards, in The Gallup Poll: Public Opinion 1985 (Scholarly Resources Inc, Wilmington, DE) pp 225–226.

Ge, J., Su, X., & Zhou, Y. (2010). Organizational socialization, organizational identification and organizational citizenship behavior: An empirical research of Chinese high-tech manufacturing enterprises. Nankai Business Review International, 1(2), 166-179.

Greenberg, J., & Baron, R. A. (1995). Instructor's manual with transparency masters: behavior in organizations understanding and managing the human side of work. Prentice Hall.

Hall, D. T., Schneider, B., & Nygren, H. T. (1970). Personal factors in organizational identification. Administrative science quarterly, 176-190.

Haslam, S. A., Postmes, T., & Ellemers, N. (2003). More than a metaphor: Organizational identity makes organizational life possible. British journal of management, 14(4), 357-369.

Higgs-Kleyn, N. and D. Kapelianis: 1999, ‘The Role of Professional Codes in Regulating Ethical Conduct’, Journal of Business Ethics 19, 363–374.

https://www.anketcozumu.com/orneklem-hesaplama/ Iacobucci, D. (2010). Structural equations modeling: Fit indices, sample size, and advanced topics. Journal of consumer psychology, 20(1), 90-98.

Karabey, C. N., & Battal, F. (2018). Profesyonel Etik Standartlar, Kurumsal Sosyal Sorumluluk. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(4), 2265-2286.

Karabey, C. N., & İşcan, Ö. F. (2007). Örgütsel özdeşleşme, örgütsel imaj ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi: bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 231-241.

Kırkbeşoğlu, E., & Tüzün, İ. K. (2009). Bireycilik-toplulukçuluk ikileminde mesleki özdeşleşme ve örgütsel özdeşleşme ayrımı. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-8.

Lee, K., & Allen, N.J. (2002). “Organizational citizenship behavior and workplace deviance: the role of affect and cognition”. Journal of Applied Psychology, 87, 131- 142. Doi: 10.1037//0021-9010.87.1.131

Mael F., Ashforth B. E. (1992). “Alumni and Their Alma Matter: A Partial Test of the Reformulated Model of Organizational Identification”, Journal of Organizational Behavior, Cilt:13, 103-123.

Markham, J. W. (2015). A Financial History of the United States: From Enron-Era Scandals to the Subprime Crisis (2004-2006); From the Subprime Crisis to the Great Recession (2006-2009). Routledge.

Meyer ve Rowan, 1991’den aktaran DiMaggio, P. J., W. W. Powell: (1991) The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields. The New Institutionalism in Organizational Analysis (University of Chicago Press, Chicago and London), pp. 63–82.

O’brien, R. M. (2007). A caution regarding rules of thumb for variance inflation factors. Quality & quantity, 41(5), 673-690.

Ouwerkerk, J. W., Ellemers, N. and de Gilder, D. (1999). ‘Social identification, affective commitment and individual effort on behalf of the group’. In: N. Ellemers, R. Spears and B. J. Doosje (eds), Social Identity: Context, Commitment, Content, pp. 184–204.

Podsakoff, P. M., S. B. Mackenzie, J. B. Paine ve D. G. Bachrach (2000). Organizational Citizenship Behaviors: A Critical Review of the Theoretical and Empirical Literature and Suggestions for Future Research. Journal of Management, 26, 3, 513–563.

Polat, M., & Meydan, C. H. (2010). Örgütsel özdeşleşmenin sinizm ve işten ayrılma niyeti ile ilişkisi üzerine bir araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 145-172.

Pratt, M. G. (1998). Central questions in organizational identification. Identity in organizations, 171-207.

Riketta, M. (2005). ‘Organizational identification: A meta analysis’, Journal of Vocational Behavior, 66, pp. 358– 384.

Stengel, M. (1987). Identifikationsbereitschaft, Identifikation, Verbundenheit mit einer Organisation oder ihren zielen. Zeitschrift für Arbeits-und Organisationspsychologie, 31(4), 152-166.

Tajfel, H. E. (1978). Differentiation between social groups: Studies in the social psychology of intergroup relations. Academic Press.

Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International journal of medical education, 2, 53-55.

Tokgöz, E., & Seymen, O. A. (2013). Örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: bir devlet hastanesinde araştırma. Öneri Dergisi, 10(39), 61-76.

Turunç, Ö., & Çelik, M. (2010). Çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve iş stresinin örgütsel özdeşleşme ve iş performansına etkisi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 183-206.

Tüzün, İ. K. (2006). Örgütsel Güven, Örgütsel Kimlik ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisi; Uygulamalı Bir Çalışma, (Basılmamış Doktora Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Tyler, T. R. and S. L. Blader (2000). Cooperation in Groups. Procedural Justice, Social Identity, and Behavioral Engagement. Psychology Press, Philadelphia, PA.

Valentine, S., & Fleischman, G. (2008). “Professional ethical standards, corporate social responsibility, and the perceived role of ethics and social responsibility”. Journal of Business Ethics, 82(3), 657-666.

Van Dick, R. (2001). Identification in organizational contexts: Linking theory and research from social and organizational psychology. International Journal of Management Reviews, 3(4), 265-283.

Van Dick, R., Wagner, U., Stellmacher, J., & Christ, O. (2004). The utility of a broader conceptualization of organizational identification: which aspects really matter?. Journal of Occupational and Organizational psychology, 77(2), 171-191.

Weiss, D. J., Dawis, R. V., & England, G. W. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation, 22, 120.

Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.

Kaynak Göster

  • ISSN: 1309-0712
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 2009

6.8b 2.9b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Ev Dekorasyonunda Kullanılan Renklerin Tüketicilerin Satın Alma Davranışına Etkisi

Şaban ALTIN, BEHİYE ÇİÇEK

İstismarcı Yönetimin İş-Aile Çatışması, Performans ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisi: İş-Aile Çatışması ve Cinsiyetin Düzenleyici Rolü

KEMAL KÖKSAL, ALİ GÜRSOY

Düşük Maliyet Taşımacılık İş Modelini Benimseyen Havayolu Şirketlerinin Yan Gelir Uygulamalarının Finansal Performansları Üzerindeki Etkileri: Türk Sivil Havacılık Sektöründe Bir Uygulama

MURAT ATİK

Borsa İstanbul ile Türkiye’nin Yüksek Dış Ticaret Hacmine Sahip Ülke Borsalarının Entegrasyonu: Rejim Kaymalı Eşbütünleşme Analizinden Bulgular

YÜKSEL İLTAŞ, FATİH GÜZEL

Psikolojik Yıldırma İle İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkide Örgütsel Sinizmin Aracılık Etkisi

HALİME GÖKTAŞ KULUALP

Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Tekniğinde Maliyet Sürücülerinin Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Belirlenmesi: Bir Uygulama

MEHMET ÖZÇALICI, AHMET KAYA

Üniversite Öğrencilerinin Gerilla Reklamlara Yönelik Tutumları Üzerine Deneysel Bir Çalışma

BUKET BORA SEMİZ, Esra AKSOY

Yöneticilerin Karanlık Kişiliklerinin İşe Adanmışlık ve Örgütsel Muhalefete Etkisi: Bir Araştırma

SERKAN NAKTİYOK

International Capital Flows’ Effects and Banking Sector’s Profitability in Emerging Countries: Exploring Turkey Case

Semliko Fulbert DOSSOU, AHMET AKSOY

Sektör Farklılığında Etik Değerlerin Gelişimi

Ayşen GEZİCİ ARSLANHAN, IŞIK ÇİÇEK