Kamu Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: 1990-2017 Türkiye Örneği

Amaç – Bu çalışmanın amacı kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin 1990-2017 yılları arasındaki dönemde farklı yöntemlerle Türkiye için incelenmesidir. Yöntem – Çalışmanın ilk bölümünde ilgili konu ile ilgili kavramsal açıklama ve literatür özeti sunulmaktadır İkinci çalışmada kapsamında oluşturulan model ve kullanılacak yöntem hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde ise kamu harcamalarının ve ticari açıklığın, bağımlı değişken GSYH üzerindeki etkisi Gregory-Hansen eşbütünleşme testi ve ARDL sınır testi aracılığıyla incelenmiştir. Ayrıca, ampirik modelin Cobb-Douglas üretim fonksiyonuna dayalı olarak kurulması nedeniyle sermaye ve emek değişkeni de modele bağımsız değişken olarak dahil edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Bulgular ve Tartışma – Çalışmada elde edilen bulgular sonucunda uzun ve kısa dönemde kamu harcamalarının, sermayenin birikiminin ve emeğin milli gelir üzerinde etkisinin pozitif olduğu, 2007’de yaşanan kırılmanın uzun ve kısa dönemde GSYH üzerindeki etkisinin negatif ve istatiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca kısa dönemde kamu harcamaları ve ticari açıklıktan GSYH doğru nedensellik olmadığı, sermaye birikimi ve emekten GSYH doğru tek yönlü nedensellik olduğu, uzun dönemde ise sermaye birikimi, emek ve GSYH arasında çift yönlü, ticari açıklık ve kamu harcamasından GSYH’e doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(The Impact of Public Expenditure on Economic Growth: 1990-2017 Case of Turkey)

Purpose – The aim of this work in the period between 1990-2017 years of the impact on economic growth, public expenditure for Turkey to examine different ways. Design/methodology/approach – In the first part of the study, conceptual explanation and literature summary about the subject is presented. In the second study, information about the model and the method to be used is given. In the third part, the effect of public expenditures and trade deficit on dependent variable GDP was examined by Gregory-Hansen cointegration test and ARDL limit test. In addition, since the empirical model is based on the Cobb-Douglas production function, capital and labor are included as independent variables. The data used in the study were obtained from World Bank development indicators.. Results and Discussion – As a result of the findings obtained in the study, it was observed that the effect of public expenditures, capital accumulation and labor on national income were positive in the long and short term, and the effect of break in 2007 on GDP in the long and short term was negative and statistically significant. In addition, in the short run, there is no causality from public expenditures and trade openness to GDP, one-way causality from capital accumulation and labor to GDP, and in the long run, one-way causality between capital accumulation, labor and GDP, bidirectional, commercial openness and public spending to GDP has been concluded.

Kaynakça

Abdıyeva, R., & Çetintaş, H. (2017). Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Kırgızistan Örneği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 19-34.

Afşar, M. (2009). Türkiye’de Eğitim Yatırımları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 1, ss. 85-98.

Ahmad, A. H., & Masan, S. (2015). Dynamic relationships between oil revenue, government spending and economic growth in Oman. International Journal of Business and Economic Development (IJBED), 3(2), ss.93-115.

Arısoy, A. G. İ. (2005). Wagner ve Keynes hipotezleri çerçevesinde Türkiye’de kamu harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2).

Arin, K. P., Braunfels, E., & Doppelhofer, G. (2015). Taxes, Spending and Economic Growth: A Bayesian Model Averaging Approach. Cesifo WP.

Artan, S., Hayaloğlu, P., & Demirel, S. K. (2017). Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kamu Kesimi Büyüklüğü, Kurumsal Kalite ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Isletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5(3), 1-9.

Banegas Rivero, R. A. (2016). Role Of Government Spendıng On Economıc Growth: An Endogenous Potentıal Model For Bolıvıa. Revista Nicolaita de Estudios Económicos, 11(1), ss.27-48.

Başar, S., Künü, S., & Bozma, G. (2016). Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Igdir University Journal of Social Sciences, (10), ss.189-204.

Bekmez, S., & Destek, M. A. (2015). Savunma Harcamalarında Dışlama Etkisinin İncelenmesi: Panel Veri Analizi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 3(2), ss. 91-110.

Ş., Karabacak, M., & Meçik, O. (2018). Türkiye’de Uzun Dönemde Eğitim ve Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(1), ss.75-96.

Çaliskan, S., Karabacak, M., & Meçik, O. (2013). Türkiye'de Egitim-Ekonomik Büyüme Iliskisi: 1923-2011 (Kantitatif Bir Yaklasim). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(21), 29.

Çelik, O., & Erer, E. (2018). Bireysel Emeklilik Fonları ve Cari Açık Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. Ege Akademik Bakış, 18(2), 289-305.

Çetin, M., & Ecevit, E. (2010). Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: OECD ülkeleri üzerine bir panel regresyon analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2), ss.166-182.

Destek, M. A., Okumuş, İ., & Manga, M. (2017). Türkiye’de finansal gelişim ve gelir dağılımı ilişkisi: Finansal kuznets eğrisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 18(2), ss.153-165.

Diler, H. (2016). Kamu Harcamaları–Ekonomik Büyüme: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 3(1), 21-36.

Durmuş, S. (2017). Eğitim Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 54(629), 9-18.

Eğri, T., Timur, B., Eğri, C. Ö., & Bayraktar, Y. (2017). Seçilmiş Ortadoğu Ülkeleri için Ekonomik Büyüme ve Savunma Harcamaları İlişkisi: Panel Veri Analizi. Research Journal of Politics, Economics & Management/Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Arastirmalari Dergisi, 5(5).

Erdoğan, S., & Yıldırım, D. Ç. (2009). Türkiye’de eğitim–iktisadi büyüme ilişkisi üzerine ekonometrik bir inceleme. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 4(2), ss.11-22.

Esen, Ö., & Bayrak, M. (2015). Kamu Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Geçiş Sürecindeki Türk Cumhuriyetleri Üzerine Bir Uygulama. Bilig/Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, (73), ss.231-248.

Giray, F. (2004). Savunma Harcamalari ve Ekonomik Büyüme. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(1), 181-199.

Göktaş, Ö. (2008). Türkiye Ekonomisinde Bütçe Açığının Sürdürülebilirliğinin Analizi. Ekonometri ve İstatistik e-Dergisi, (8), 45-64.

Granger, C. W. (1988). Causality, cointegration, and control. Journal of Economic Dynamics and Control, 12(2-3), 551-559.

Gregory, A. W., & Hansen, B. E. (1996). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts. Journal of econometrics, 70(1), 99-126.

Hayaloğlu, P., & Bal, H. Ç. (2015). Üst orta gelirli ülkelerde sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), ss.35-44.

Kar, M., ve Taban, S. (2003). Kamu harcama çeşitlerinin ekonomik büyümeye etkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 58(3), 159-175.

Kızıl, B. C., & Ceylan, R. (2018). Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği. Journal of Yasar University, 13(52), ss.197-209.

Kiraz, H., & Gümüş, E. (2017). Kamu Harcamalarının Büyümeye Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine Bir Araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 54(631), 9-22.

Kolçak, M., Kalabak, A. Y., & Boran, H. (2017). Kamu Harcamaları Büyüme Üzerinde Bir Politika Aracı Olarak Kullanılmalı mı? VECM Analizi ve Yapısal Kırılma Testleri ile Ampirik Bir Analiz: 1984-2014 Türkiye Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72(2), 467-486.

Kök, R., Ekinci, R., & Yalçınkaya, A. E. A. (2015). Ülke riski bileşenlerinin bankacılık ve reel sektör üzerine etkileri: Türkiye örneği, 1993-2015. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 151-171.

Murthy, V. N., ve Okunade, A. A. (2016). Determinants of US health expenditure: Evidence from autoregressive distributed lag (ARDL) approach to cointegration. Economic Modelling, 59, 67-73.

Pamuk, M., & Bektaş, H. (2014). Türkiye’de eğitim harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: ARDL sınır testi yaklaşımı. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2), ss.77-90.

Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.

Selim, S., Uysal, D., & Eryiğit, P. (2014). Türkiye’de sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin ekonometrik analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(3), 13-24.

Sevüktekin, M., & Nargeleçekenler, M. (2006). İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Getiri Volatilitesinin Modellenmesi Ve Önraporlanması. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61(4), 243-265..

Tan, B. K., Merter, M., & Özdemir, Z. A. (2010). Kamu yatırımları ve ekonomik büyüme ilişkisine bir bakış: Türkiye, 1969-2003. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), ss.25-39.

Telek, C., & Telek, A. (2016). Kamu Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Wagner Ve Keynes Hipotezi Çerçevesinde İncelenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 30, 628-642.

Verma, S., ve Arora, R. (2010). Does the Indian Economy Support Wagner s Law? An Econometric Analysis. Eurasian Journal of Business and Economics, 3(5), 77-91.

Yaraşır Tülümce, S., & Zeren, F. (2017). Türkiye’de Kamu Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Asimetrik Nedensellik Testi İle Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(2), 299-310.

Yıldırım, M., Destek, M. A., & Özsoy, F. N. (2017). Doğrudan Yabancı Yatırımlar Ve Kirlilik Sığınağı Hipotezi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi,18(2),99-111

Zivot, E., & Andrews, D. W. K. (2002). Further evidence on the great crash, the oil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of business & economic statistics, 20(1), 25-44.

Kaynak Göster