Özel Sektörde Çalışan Yönetici Kadınların Annelik Anlatıları Deneyimler, Beklentiler ve Annelik İdeolojileri

Değişen sosyal yapılarla birlikte toplumsal cinsiyet rol ve kalıplarında, ebeveynlik ilişkilerinde değişim yaşanmakta, kadınlar ve annelik rolleri açısından olduğu kadar erkeklik ve babalık rolleri anlamında da çarpıcı dönüşümlere neden olmaktadır. Bu yaşanan dönüşümlerden biri de kadınların tam zamanlı işgücüne katılması ve önemli pozisyonlarda çalışmasıdır. Herne kadar ev içi rollerde ve çocuğa ilişkin sorumluluk paylaşımında dikkate değer bir değişim yaşansa da, dönüşümün beklenilen düzeyde gerçekleşmediği, çalışan annelerin iş yaşamlarını ve ev içi sorumluluklarını dengelemek için daha fazla yükünaltına girmek zorunda kaldıkları tartışılmaktadır. Bu sürece egemen annelik ideolojileri olan “yoğun”, “iyi”, “mükemmel” ve“ideal” annelik ideolojilerinin eklemlenmesi ile birlikte çalışan aynı zamanda çocuğun istek ve sorumluklarını aksatmayanbir annelik biçimi yaratılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda söz konusu çalışma profesyonel iş yaşamında kadın ve anne olarakbulunmanın toplumsal anlamlarına odaklanmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı, yaşanan dönüşümü annelerin deneyimlerinden hareketle ve kendi söylemlerinden ve tanımlamalarından yola çıkarak tartışmaya açmaktır. Çalışma Antalyailinde beş yıldızlı otellerde çalışan orta ve üst düzey yönetici ve aynı zamanda anne olan kadınlarla yapılan yüz yüze derinlemesine görüşmelerin verilerinin tartışılmasına dayanmaktadır. Derinlemesine görüşmelerden hareketle; kadınların çalışmayaşamını, ev içi rollerini ve özellikle de annelik rollerini dengeleme çabaları onlar üzerinde bir baskı yarattığı görülmektedir.Bu durum çalışma saatlerinin dışında kalan vaktin ev içi sorumluklara veya çocuğun bakımına ayırılmasına neden olmakta vekadınların sosyal hayatı üzerinde bir kısıtlamaya yol açmaktadır. İdeal anneliğin ölçütünü belirleyen egemen annelik ideolojileri de kadınlar üzerinde gerilime yol açmakta, yetersizlik duygusu, vicdan yapma, daha iyi olma çabası, sosyal aktivitelerdengeri çekilme bu gerilimlerden bazılarıdır.

Motherhood Narratives of Executive Women Working in the Private Sector Experiences, Expectations and Motherhood Ideologies

Together with changing social structures; gender roles, patterns and parenting relationships are also changing resulting in dramatic transformations in terms of manhood and fatherhood roles as well as women and motherhood roles. One of the transformations occurring is the participation of women in full time labour force and their employment in significant positions. Although there has been a remarkable change in domestic roles and division of child responsibility, it is discussed that transformation is not enough as it is expected, working mothers are forced to have much more burden in order to balance their professional life and domestic responsibilities. Together with attaching dominant motherhood ideologies which are “intense”, “good”, “perfect” and “ideal” to this process, it is tried to be created a form of motherhood that does not ignore a child’s wishes and responsibilities while having a professional life. In this context, this study focuses on the social implications of existing as a woman and a mother in the professional working life. In this framework, the aim of this study is to discuss occurring transformation on the basis of mothers’ experiences, their own discourses and definitions. The study is based on the discussion of face-to-face in-depth interviews data conducted with women who are middle and senior managers, and also mothers who work in five-star hotels in Antalya province. With reference to in-depth interviews; it is seen that women’s efforts to balance work life, domestic roles and especially motherhood roles create a pressure on them. This situation results that they have to use their spare time for their domestic responsibilities and childhood care, also it causes a limitation on their social lives. The dominant motherhood ideologies which determine ideal motherhood standard cause a tension on women; the feeling of inadequacy, conscience, effort to be better and withdrawal from social activities are some of these tensions.

___

  • AÇEV (2017). Türkiye’de Babalığı Anlamak Serisi I: Türkiye’de İlgili Babalık ve Belirleyicileri Ana Raporu, http:// ilkisbabalik.acev.org/wpcontent/uploads/2017/06/ilgilibabalikyoneticiozeti.08.06.17.web_.pdf, Erişim tarihi: 1 Ekim 2019.
  • Arendell, T. (2000). “Conceiving and Investigating Motherhood: The Decade’s Scholarship”. Journal of Marriage and the Family. 62(4), 1192-1207, https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2000.01192.x.
  • Badinter, E. (1992). Annelik Sevgisi: 17. Yüzyıldan Günümüze Bir Duygunun Tarihi. Çelik K. (Çev.) İstanbul: AFA Yayınları.
  • Başak, S., Kıngır, S., & Yaşar Ş. (2013). Kadının Görünmeyen Emeği: İkinci Vardiya. Anka Kadın Raporları No: 13-01, Ankara: Ames Matbaacılık.
  • Barutçu A ., & Hıdır N. (2016). “Türkiye’de Babalığın Değişen Rolleri, (Pro)Feminist Babalar”. Fe Dergi: Feminist Eleştiri, 8(2), 27-45.
  • Bianchi, S. M., Milkie, M. A., Sayer, L. C., & Robinson, J. P. (2000). “Is Anyone Doing the Housework? Trends in the Gender Division of Household Labor. Social Forces, 79(1), 191-228.
  • Binkert, D. (1995). Melankoli Kadındır. İgan İ. (çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Bora, A. (2005). Kadınların Sınıfı. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Boris, E. (1994). Home to Work: Motherhood and the Politics of Industrial Homework in the United States. New York: Cambridge University Press.
  • Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm. İstanbul: Bağlam Yayınları.
  • Bridges, J. S., Etaugh, & C., Farrell, J. B. (2002). “Trait Judgments of Stay-at-Home and Employed Parents: a Function of Social Role and/or Shiftıng Standards?”. Psychology of Women Quarterly, (26), 140–150. https://doi. org/10.1111%2F1471-6402.00052.
  • Chodorow, N. J. (1999). The Reproduction of Mothering: Psychoanalysis and the Sociology of Gender. California: University of California Press.
  • Christopher, K. (2012). “Extensive Mothering: Employed Mothers’ Constructions of the Good Mother”. Gender and Society, 26(1), 73-96.
  • Collins, C. (2019). Making Motherhood Work: How Women Manage Careers and Caregiving. New Jersey: Princeton University Press.
  • Corinaldi , M. (2019). “Motherhood in the Workplace: A Sociological Exploration into the Negative Performance Standa rds and Evaluations of Full-Time Working Mothers”. Philologia, 11(1), 13–16. DOI: https://doi. org/10.21061/ph.172 .
  • Cunningham, M. (2001). “Parental Influences on the Gendered Division of Housework”. American Sociological Review, 66 (2), 184-203, DOI: 10.2307/2657414.
  • Direk, Z. (2009). “Çok Tuaf Bir iktidar: Annelik”. Amargi, (15), 21-22.
  • Doucet, A. (2013). “Gender Roles and Fathering”, In N. J. Cabrera & C. S. Tamis-Lemonda (Eds.), Handbook of Father Involvement: Multidisciplinary Perspectives, (pp. 297-319), New York: Routlegde Press.
  • Douglas, S., & Michaels, M. (2004). The Mommy Myth, the Idealization of Motherhood and How it Has Undermined Women. New York: Free Press.
  • Dow, D. M. (2016). “Integrated Motherhood: Beyond Hegemonic Ideologies of Motherhood”. Journal of Marriage and Family, (78), 180–196 , DOI:10.1111/jomf.12264.
  • Firestone, S. (1993). Cinselliğin Diyalektiği. Yurdanur Salman (Çev), İstanbul: Payel Yayınları.
  • Forcey, L. R. (1994). “Feminist Perspective on Mothering and Peace”. In E. N. Glenn, G. Chang & L. R. Forcey (Eds.), Mothering: Ideology, Experience and Agency,(pp. 355-377), London: Routledge Company.
  • Gerson, K. (2010). The Unfinished Revolution How a New Generation Is Reshaping Family, Work, and Gender in America. Oxford, NewYork: Oxford University Press.
  • Glenn, E. N. (1994). “Social Constructions of Mothering: A Thematic Overview”. In E. N. Glenn, G. Chang & L. R. Forcey (Eds.), Mothering: Ideology, Experience and Agency, (pp. 1-33), London: Routledge Company.
  • Goodwin, S., & Huppatz, K. (2010). “The Good Mother in Theory and Research: an Overview”. In Goodwin S. & Huppatz K. (Eds.), The Good Mother, (pp. 1-24), Sydney: Sydney University Press.
  • Hays, S. (1996). The Cultural Contradictions of Motherhood. New Haven, London: Yale University Press.
  • Hochschild, A. R., & Machung, A. (1989). The Second Shift: Working Parents and the Revolution at Home. New York: Penguin Books.
  • Jacobs, J. A., & Gerson, K. (2016). “Unpacking Americans’ Views of the Employment of Mothers and Fathers Using Nat ional Vignette Survey Data: WS presidential Address”. Gender & Society, 30 (3), 413–441, DOI: 10.1177/0891243215597445.
  • Lareau, A . & Weininger, E. B. (2008). “Time, Work, and Family life: Reconceptualizing Gendered Time Patterns Through t he Case of Children’s Organized Activities”. Sociological Forum, 23 (3), DOI: 10.1111/j.1573- 7861.2008.00085.x.
  • Macdonald, C. (1998). “Manufacturing Motherhood: The Shadow Work of Nannies and Au Pairs”. Qualitative Sociology, (21), 25–53, http://dx.doi.org/10.1023/A:1022119309086.
  • Mattingly, J. M., & Bianchi, S. M. (2003). “Gender Differences in the Quantity and Quality of Free Time: The U.S. Experience”. Social Forces, 81(3), 999-1030.
  • Menekşe, R. (2005). “Her Şey Dahil Sisteminin ve Sistemden Faydalananlar Açısından Etkilerinin Otel Yöneticilerinin Gözünden Değerlendirilmesi (Marmaris Örneği)”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (1), 97-124.
  • Millet K. (1989). Cinsel Politika. Seçkin Selvi (Çev.), İstanbul: Payel Yayınları.
  • Mitchell, J. (1985). Kadınlık Durumu. Günseli İnal, Vd. (Çev), İstanbul: Kadın Çevresi Yayınları.
  • Molyneux M., (2012). “Ev Emeği Tartışması ve Ötesi”. İçinde G. Acar-Savran & N. Tura Demiryontan (Edt.), Kadının Görünmeyen Emeği, (s. 115-155), İstanbul: Yordam Kitap.
  • Moore , H. L. (2003). “Mothering and Social Responsibilities İn a Cross-Cultural Perspective”. In E. B. Silva (Ed.), Good Enough Mothering, (pp. 58-75). London: Routledge.
  • Neuman, W. L. (2017). Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nitel ve Nicelik Yaklaşımlar I-II. Ankara: Yayın Odası Yayınları.
  • Pedersen, S., & Lupton, D. (2018). “What are You Feeling Right Now?’Communities of Maternal Feeling on Mumsnet”. Emotion, Space and Society. (26), 57-63. https://doi.org/10.1016/j.emospa.2016.05.001.
  • Pedulla, D. S., & Thébaud, S. (2015). “Can We Finish the Revolution? Gender, Work-Family Ideals, and Institutional Constraint”. American Sociological Review, 80(1), 116–139, https://doi.org/10.1177/0003122414564008.
  • Porter, M. (2010). “Focus on Mothering: Introduction”. Hecate, 36 (1/2), 5-16.
  • Raley, S., Bianchi, M. S. Wang, W. (2012). “When Do Fathers Care? Mothers’ Economic Contribution and Fathers’ Involvement in Child Care”. AJS, 117(5): 1422–1459. doi:10.1086/663354.
  • Rich, A. (1995). Of Woman Born: Motherhood As an Experience and Institution. New York: W. W. Norton & Company.
  • Ruddick, S. (1980). Maternal Thinking. Feminist Studies, 6 (2), 342-367.
  • Stevenson, L. (2015). “Working Mothers in Neoliberal Times”. The Australian Sociological Association Conference, Cairns, 23-26 November, https://tasa.org.au/wp- content/uploads/2015/05/Stevenson-2015.pdf.
  • Thurer, S. L. (1994). Myths of Motherhood. Boston: Houghton Mifflin.
  • Turner, P. K., & Norwood, K. (2013). “Unbounded Motherhood: Embodying a Good Working Mother Identity”. Management Communication Quarterly, 27(3), 396–424, DOI: 10.1177/0893318913491461.
  • Zhou, M. (2017). “Motherhood, Employment, and the Dynamics of Women’s Gender Attitudes”. Gender & Society, 31(6), 751-776, https://doi.org/10.1177%2F0891243217732320.