Ölçeklerin farklı uygulama yöntemlerine göre tutarlılıklarının değerlendirilmesi

Amaç: Klinik araştırmalarda tanısal ve tedavi ile ilgili yaklaşımlarda geçerlilik ve güvenirliği kanıtlanmış çeşitli ölçekler kullanılmaktadır. SF-36, özbildirime dayalı araştırmalarda kullanılmaya uygun, kısa kapsamlı, oldukça sık kullanılan bir ölçektir. Bu çalışmanın amacı SF-36 ölçeğinin farklı yöntemlerle uygulanmasını karşılaştırmak ve tutarlılıklarını değerlendirmektir.Yöntem: Bu çalışma yöntemsel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Polikliniğine başvuran 18 yaş üzerinde 81 kronik hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Ölçekle ilgili soruları yanıtlamada yüz yüze görüşme ve kendi kendine yanıtlama olmak üzere iki yöntem uygulanmıştır.Bulgular: Her iki grubun cinsiyete göre dağılımları benzerdir. Her iki yönteme göre araştırmaya katılmayı red oranları sırası ile %26 ve %35'tir. Reddetme sıklığı kendi yanıtlayanlarda daha yüksektir. Her iki yöntemin de iç tutarlığı yüksektir. Bununla birlikte, yüzyüze görüşme uygulanan grupta iç tutarlılık daha yüksektir.Sonuç: SF-36 özbildirim ölçeğinin tutarlılık düzeyi her iki uygulama yöntemi ile de yüksek saptanmıştır. Yüz yüze görüşme tutarlılık düzeyini artırmaktadır

Evaluating consistencies of scales according to different application methods

Objective: Various scales with proven validity and reliability are used in diagnostic and therapeutic approaches in clinical trials. Short form health survey (SF-36) is often used in researches based on self-report. It has a short, and easily applicable content. The aim of this study was to compare the different application methods of the SF-36 scale and to evaluate the consistencies of these methods.Methods: This study is a methodological study and 81 chronic patients aged over 18 years who applied to Dokuz Eylul University Medical School Department of Internal Medicine were included in the study. Two different methods were used as face to face interview and self administration.Results: Gender distribution of the groups were similar. The refusal rates of the These two methods were rejected by 26% and 35% of the study participants , respectively. Percentage of the subjects who refused to fill the questionnaire were higher than the subjects who accepted. Both methods were found to have quite high degrees of consistency. However, the face to face interview had a higher consistency than the self administration (Cronbach alfa 0.934, 0.872, respectively).Conclusion: The consistency of the SF-36 scale is quite high. Face to face interviews increase the level of consistency

Kaynakça

Kaptan S. Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri, Rehber Yayınevi, Ankara; 1995.

Tonta Y. Bilimsel Araştırma ve İstatistik Tekniklerin Kullanımı ve Bulguların Sunumu Üzerine. Türk Kütüphaneciliği 1999;12(2):112-124.

Özdamar K. Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi, Kaan Kitabevi, Eskişehir; 2004.

Şencan H. Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik, Seçkin Yayıncılık, 2005.

Alpar R. (2010), Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinde Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik Birinci Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.

Embretson SE, Hershberger HL. The new rules measurments, in Wright B. "Fundamental Measurement For Psychology" Psychology Press,Taylor and Francis New York 2012.

Velleman P, Wilkinson, L. Nominal, Ordinal, Interval and Ratio Typologies are Misleading. The American Statiscian 1993;1:65-72.

Araştırmalarda Likert Yanılgıları yunus.hacettepe.edu. tr/~alerbas/yazilar/Likert.doc erişim tarihi:04.01.2016.

Ware JE, Sherbourne CD. The MOS 36-item short form health survey (SF-36). Conceptual framework and item selection. Med Care 1992;30:473-83. http://dx.doi.org/10.1097/00005650-199206000-00002

Pınar R. Sağlık araştırmalarında yeni bir kavram: Yaşam kalitesi, bir yaşam kalitesi ölçeğinin kronik hastalarda geçer- lik ve güvenirliğinin sınanması. Hemşirelik Bülteni 1995;9:85-95.

Sünbül SD. (2006). Farklı Likert Tipi Ölçek Geliştirme Teknikleri ile Geliştirilen Tutum Ölçeklerinin Psikometrik Özelliklerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi.

Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin. Tavşancıl E. (2010). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. (4. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Likert Tipi Ölçek Geliştirme Klavuzu. Ankara: Psikologlar Derneği Yayınları. Tezbaşaran, A. (2004).

Likert Tipi Öçeklere Madde Seçmede Geleneksel Madde Analizi Tekniklerinin Karşılaştırılması. Türk Psikoloji Dergisi. TPD Yayınları, 19(54):77-87.

Walsh WB, Betz NE. (1995). Test and Assessment. 3th. Ed. New Jersey: Prentice Hall

Kaynak Göster