Türkiye’de İnovatif Girişimciliğe Esas Yaratıcı Fikirlerin Ortaya Çıkışında Etkili Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Keşfedici Nitel Bir Araştırma

Amaç – Bu çalışmada küreselleşme, bilim ve teknolojide yaşanan hızlı gelişmelerin bir etkisi olarak Türkiye’de inovatif girişimciliğe esas yaratıcı fikirlerin ortaya çıkmasına etki eden faktörlerin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem – Çalışma Mersin’de 6 farklı sektörde faaliyet gösteren 59 küçük ve orta ölçekli işletmede yapılmıştır. Çalışmaya 166 kişi katılmıştır. Katılımcılara yaratıcı fikirlerin ortaya çıkmasına etki eden konuları belirlemek üzere altı soru sorulmuştur. Tüm katılımcılarla yapılan görüşmeden sonra elde edilen veriler nitel araştırma ilkelerine uygun olarak gruplandırılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler literatürde yer alan çalışmalarla desteklenmiştir. Bulgular – Elde edilen verilerin gruplandırılarak analiz edilmesi sonucunda bilişim ve imalat sektörlerinde girişimcilik ve inovasyona yönelik daha büyük bir ilgi olduğu belirlenmiştir. Örgütün kurucu ve sahiplerinin inovasyona daha çok önem verdikleri belirlenmiştir. Çalışanlar tarafından tecrübe, eğitim, araştırmacılık, ihtiyaçlara duyarlılık kişilik özelliklerinin ön planda olduğu belirlenmiştir. Örgütsel özellikler kapsamında ise iş bilgisi ve bilişsel yetkinliğin ön planda olduğu belirlenmiştir. Tartışma – Çalışma sonucu elde edilen sonuçlar sektörel bazda kişisel ve örgütsel özellikler başlığında incelenmiştir. Sektörel bazda detaylı bir inceleme yapılması nedeniyle literatüre katkı sağlayacağı ve sonraki çalışmalara destek olacağı değerlendirilmektedir.

A Qualitative Exploratory Factor Analysis to Identify Effective Factors in the Emergence of Creative Ideas in Turkey

Purpose – This study aims to identify effective factors in the emergence of creative ideas in Turkey with the impact of globalization to science and technology. Design/methodology/approach – Survey has been done in Mersin City of Turkey including 59 small and medium enterprises (SMEs) working in separate sectors. Six questions were asked to determine subjects that have impact on building creative ideas. The data collected from all the participant interviews were grouped and analyzed in accordance with the qualitative research techniques. All the collected varies are supported by studies in the literature. Findings – As a result of analyzing the obtained data by grouping, it is determined that there is a greater interest in entrepreneurship and innovation in information and manufacturing sectors. It has been determined that the founders and owners of the organization give more importance to innovation. It has been determined that experience, education, research, and sensitivity to personality traits are at the forefront by the employees. It is determined that business knowledge and cognitive competence are at the forefront within the scope of organizational features. Discussion – The results obtained from the study are analyzed on the basis of personal and organizational features on a sectoral basis. It is considered that it will contribute to the literature and support future studies due to a detailed examination on a sectoral basis.

Kaynakça

Ağca, V. ve Yörük, D. (2006). Bağımsız Girişimcilik ve İç Girişimcilik Arasındaki Farklar: Kavramsal Bir Çerçeve. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, 8(2), 155-173.

Akolaş, D.A. (2004). Bilişim Sistemleri ve Bilişim Teknolojisinin Küreselleşme Olgusu ve Girişimcilik Üzerine Yansımaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 29-43.

Ballı, Abdullah. (2017). Girişimcilik ve Girişimci Tipolojileri. Süleyman Demirel Üniversitesi SBE Dergisi, 4(29), 143-166.

Baretto, Humberto. (1989). The Entrepreneur in Microeconomic Theory - Disappearance and Explanation, London/New York: Routledge.

Bedük, A., Eryeşil, K. ve Oğuz H. (2016). Kadın ve Erkek Girişimcilerin Algılama Farklılıkları. Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, Cilt:19 41.Yıl Özel Sayısı. 1-15.

Biçimveren, L. (2017). Pazar Odaklılık, Yenilik Odaklılık, Pazarlama İnovasyonu ve Uluslararası Pazar Performansı: Balıkesir ve Bursa İllerinde Dış Ticaret Yapan Firmalara Yönelik Bir Uygulama. Balıkesir Üniversitesi SBE Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir.

Bozkurt, Ö. ve Erdurur, K. (2013). Girişimci Kişilik Özelliklerinin Girişimcilik Eğilimindeki Etkisi: Potansiyel Girişimciler Üzerinde Bir Araştırma. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 8(2), 57-78.

Bozkurt, Ö.Ç., Kalkan, A., Koyuncu, O. ve Alparslan, A.M. (2012). Türkiye’de Girişimciliğin Gelişimi, SD Üniversitesi SBE Dergisi, 1(15), 229-247.

Bridge, S., O’Neil, K. ve Cromie, S. (2003). Understanding enterprise, entrepreneurship and small business (2nd ed.). Palgrave/Macmillan.

Çilingir, A. (2017). İletişim Alanında İçerik Analizi Yöntemi Kullanılarak Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Üzerine Bir İnceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 5(1), 148-160.

Çöğürcü, İ. (2016). İktisadi Doktrinlerde Geçmişten Günümüze Girişimciliğin Önemi. Selçuk Üniversitesi SBE Dergisi. 35: 65-80.

Elçi, Ş. (2006). İnovasyon: Kalkınmanın ve Rekabetin Anahtarı. Ankara: Feryal Matbaacılık.

Filley, A.C. ve J. Aldag (1978). Characteristics and Measurement of an Organizational Typology. Academy of Management Journal, 21(4), 578-591.

Hamel, G. (2006). The Why, What, and How of Management Innovation. Harward Business Review. February 2006 Issue.

Hisrich, R. D., ve Peters, M. (2001). Entrepreneurship, 5th Edition, McGraw- Hill Higher.

Hisrich, R. D., ve Peters, M. D. (2001). Creativity and The Business Idea. Entrepreneurship. New York: Mcgraw Hill, 164-93.

İrmiş, A. ve Özdemir, L. (2011). Girişimcilik ve Yenilik İlişkisi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(1), 136-161.

İyidemirci, H. (2019). Girişimcilik ve İnovasyon Stratejilerinin Ülke Kalkınmasına Etkileri: Desteklenen Girişimcilik ve İnovasyon Kültürünün Rekabetçi Üstünlük Elde Etmede Aracı Rolü. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi. Ankara.

Kaya B., Abubakar, M., Behravesha, E., Yıldız, H. ve Mert, İ. S. (2020). Antecedents of Innovative Performance: Findings from PLS-SEM and Fuzzy Sets (fsQCA). Journal of Business Research, 114: 278-289.

Kaya, A. (2007). Bilişim ve İletişim Işığında Girişimcilik ve KOBİ Yönetimi, Konya: Eğitim Kitabevi.

Kayalar, M. ve Arslan, E. T. (2018). İç Girişimcilik ve İnovasyon İlişkisi: Yapısal Eşitlik Modeli ile Bir İnceleme. Bartın Üniversitesi İİBF Dergisi. 7(14): 517-542.

Kimanzi, C. (2015). The 5 Types of Entrepreneurs, Erişim: https://www.entrepreneur. com/article/244210, (20.03.2016).

Koçak, A ve Arun, Ö. (2013). İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu. Selçuk İletişim, 4(3), 21-28. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/19013/200754

Koellinger, P. D. (2008). Why are some entrepreneurs more innovative than others? Small Business Economics, 31(1): 21-37.

Kosa, G. (2019). Yöneticilerinin Girişimcilik ve İnovasyon Algılarının İncelenmesi: KOBİ Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi. 11(3), 1792-1806.

Lawson, C.P., P.J. Longhurst, ve P.C. Ivey (2006). The Application of a New Research and Development Project Selection Model in SMEs. Technovation, 26(2), 242-250.

Mert, İ. S. (2013). Kamudaki Yöneticilerin Değerlendirilmesinde Performans ve Potansiyel Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Amme İdaresi Dergisi, 46(2), 1-24.

Mert, İ. S. (2020). Performans Geribildirimi Üzerine Keşfedici Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38(1), 133-148.

Mert, İ. S., Bekmezci M., ve Eroğluer K. (2018). İş Bağımsızlığının İşin Kendisinden Duyulan Tatmin Üzerindeki Etkisinde Gelişime Açıklık Kişilik Özelliğinin Aracılık Rolü: Özel Sektörde Bir Uygulama. Savunma Bilimleri Dergisi, 17(2), 1-19.

Mert, İ. S., Güney S. ve Güney S. (2009). Girişimcilik Sürecinde Yenilik ve Yaratıcılık İlişkisi. T.C. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 12(1), 17-39.

Mert, İ. S., Turgut H. (2018). Do We Have The Most Appropriate Human Resource in a Highly Mortality Salienced World? Evıdence From Turkey. International Journal of Economics, Commerce and Management, 6(8), 169-180.

Mert, İ. S. (2003). Düşünme Stilleri ve Etik Algı Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Okay, Ş. ve Karahan, M. (2010). Küçük Ölçekli İşletmelerin Girişimcilik Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Alan Araştırması: Denizli İli Örneği. TSA, 14(1), 291-304.

Öğüt, A., Şendoğdu A. ve Yılmaz, N. (2006). Bilişimci Girişimci Tipolojisi Açısından Bilgi Yönetiminin İlkeleri, Uluslararası Girişimcilik Kongresi, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, İktisadi ve İdari Birimler Fakültesi, Kongre Dizisi:11, No: 86, Kırgızistan-Bişkek, 25-27 Mayıs, (s. 431-436).

Ören, K. ve Biçkes, M. (2011). Kişilik Özelliklerinin Girişimcilik Potansiyeli Üzerindeki Etkileri: Nevşehir’deki Yüksek Öğrenim Öğrencileri Üzerine Yapılan Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 67-86.

Özgül, E. ve Yücel, E. (2018). Girişimcilik Merakı ile Yenilikçilik Arasındaki İlişkide Girişimcilik Öz- Yeterliliğinin Aracılık Rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(31), 331-353.

Ripsas, S. (1998). Towards an Interdisciplinary Theory of Entrepreneurship. Small Business Economics, 10, 103- 115.

Schumpeter, J. A. (1939), Business Cycles, A Theoretical, Historical and Statistical Analysis of the Capitalist Process, McGraw-Hill Book Company.

Schumpeter, J. A. (1961). The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Capital, Credit, Interest, and the Business Cycle, New York, Oxford University Press.

Semerci, A. B. (2018). Bireysel Yenilikçiliğin İnovasyona Atfedilen Sosyal Değer ve Girişimsel Eğilim Arasındaki Aracılık Etkisi: Boylamsal Bir Çalışma. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi. 7(1), 1-24.

Shavinina, L. V. (2013), The Routledge International Handbook of Innovation Education, Routledge, New York, USA.

Smith, Norman R. (1967). The Entrepreneur and His Firm: The Relationship between Type of Man and Type of Company

Şahin, M.T. ve Altuğ, F. (2017). Türkiye’de Yenilik Faaliyetlerinde Yenilikçi Uzmanlaşma Eğilimleri: İstanbul, Ankara ve İzmir Bölgeleri İmalat Sanayi Patent Göstergeleri. Coğrafi Bilimler Dergisi, 15(2), 157-166.

Şen C. ve Mert, İ.S. (2019). Sosyal Sermayenin Kurumsal, Kaynak Bagımlılıgı ve İşlem Maliyeti Kuramları Cephesinden Algılanışı. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(2), 163-178.

Şen C,. Mert, İ.S., ve Eroğluer, K. (2019). Çalısanların Psikolojik Sermaye Alt Boyutlarının Demografik Özellikler Baglamında Değişkenliği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1171-1192.

Şen, Nafiye. (2017). İnovasyon ve Girişimcilik: Kamuda İnovasyon İle İlgili bir Uygulama. Selçuk Üniversitesi SBE Yüksek Lisans Tezi. Konya.

Tekin Z. (2018), Muş İlinin Kadın Girişimcilik Eğilimini Belirlemeye Yönelik Bir Pilot Araştırma, BMIJ, 6 (1), 149-165.

Tezcan, E. (2018). Arge ve İnovasyonda Türkiye. Mühendis ve Makine Güncel. Ekim 2018. 37-53.

TDK, (2018). Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu.

Yıldırım, B. (2015). İçerik Çözümlemesi Yönteminin Tarihsel Gelişimi Uygulama Alanları ve Aşamaları. B. Yıldırım (Der.). İletişim Araştırmalarında Yöntemler: Uygulama ve Örneklerle (s. 105-155), Konya: Literatürk Akademia.

Yılmaz, H. (2015). Stratejik İnovasyon Yönetimi. İstanbul. Beta Yayıncılık.

Yılmaz, Z. ve İncekaş, E. (2018). Türkiye’de İnovasyon ve Bölgesel Kalkınma. Kırklareli Üniversitesi SBE Dergisi, 2(1), 154-169.

Yüksel, F. ve Bekar, A. (2017). Küçük ve Orta Ölçekli Yiyecek-İçecek İşletmesi Sahiplerinin Girişimci Kişilik Özellikleri ve Girişimcilik Motivasyonları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 33-46.

Kaynak Göster