Kriz Algısının Girişimcilik Niyeti Üzerindeki Etkisi: Özyeterliğin Aracılık Rolü

Amaç – Bu araştırmada kriz algısı ile girişimcilik niyeti ilişkisinde özyeterliğin aracılık rolünün tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem – Araştırma evreni turizm fakültelerinde eğitim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Veriler kolayda örnekleme tekniği kullanılarak toplanmış ve 247 turizm eğitimi alan öğrenciye ulaşılmıştır. Çalışmanın verileri yüz yüze anket tekniğiyle toplanmış ve yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular – Araştırma sonuçları turizm eğitimi alan öğrencilerin kriz algısı ile girişimcilik niyeti arasında pozitif ve anlamlı, aynı şekilde özyeterlik ile girişimcilik niyeti arasında da pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırmada, özyeterliğin, kriz algısı ve girişimcilik niyeti ilişkisinde aracılık etkisinin olduğu da tespit edilmiştir. Tartışma – Bu çalışma kriz algısının, girişimcilik niyetini pozitif yönde de etkileyebileceğini göstererek literatüre ve uygulayıcılara katkı sağlaması bakımından önemlidir.

The Impact of Crisis Perception on Entrepreneurial Intention: Mediating Role of Self- Efficacy

Purpose – In this research, it is aimed to determine the mediating role of self-efficacy in the perception of crisis and entrepreneurial intention. Design/methodology/approach – The population of the research consists of students studying in tourism faculties. During the data collection process, the convenience sampling method was used and have reached 247 students. The data of the study were collected by the face to face questionnaire technique. Study data were analyzed using the structural equation model. Findings – The results obtained that positive and significant relationship between the perception of crisis and the intention of entrepreneurship. In the same way, positive and significant relationship between self-efficacy and entrepreneurial intention. Another important result of the study is that self-efficacy has a mediating effect on the relationship between crisis perception and entrepreneurial intention. Discussion – This study is important in terms of contributing to the literature and practitioners because of perception of crisis positively affects on entrepreneurship intention.

Kaynakça

Akkoyunlu, B., Orhan, F., & Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için "Bilgisayar öğretmenliği özyeterlik ölçeği" geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-8.

Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of The Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94.

Bolat, O. İ (2011). Öz yeterlilik ve tükenmişlik ilişkisi: lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 255-266.

Bollen, K.A., (1989). Structural equations with latent variables. New York: Wiley.

Boyd, N. G. & Vozikis, G. S. (1994). The influence of self-efficacy on the development of entrepreneurial intentions and actions, ET&P, Summer, 63-77.

Chelariu, C., Brashear, T. G., Osmonbekov, T., & Zait, A. (2008). Entrepreneurial propensity in a transition economy: exploring micro-level and meso-level cultural antecedents. Journal of Business & Industrial Marketing, 23(6), 405-415.

Çetinsöz, B. C. (2010). Kriz yönetimi. İçinde Çolakoğlu, Ü. ve Çolakoğlu, O. E. (ed.). Stratejik Yönetim ve Turizmde Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.

Çolakoğlu, H., & Çolakoğlu, T. (2016). Üniversitelerdeki girişimcilik eğitimi ile öz yeterlilik algısı ve girişimcilik potansiyeli ilişkisi üzerine bir saha araştırması. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, Girişimcilik Özel Sayısı, Bahar, 17(37), 70-84.

Fini R., Grimaldi R., Marzocchi G. L., & Sobrero M. (2012). The determinants of corporate entrepreneurial intention within small and newly established firms. Entrepreneurship Theory and Practice, 36, 387-414.

Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.

Freling, T. H., & Forbes, L. P. (2005). An empirical analysis of the brand personality effect. Journal of Product & Brand Management, 14(7), 404-413.

Göral, R. (2014). Turizm sektöründe stratejik kriz yönetimine ilişkin bütünsel bir çerçeve. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı, 32, 89-101.

Hayes, A. F., (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: a regressionbased approach. New York: Guilford Press.

Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.

Jung, D. I., Ehrlich, S. B., De Noble, A. F., & Baik, K. B. (2001). Entrepreneurial self-efficacy and its relationship to entrepreneurial action: A comparative study between the US and Korea. Management International, 6(1), 41-55.

Kalkan, A. (2011). Kişisel tutum, öznel norm ve algılanan davranış kontrolünün girişimcilik niyeti üzerindeki etkisi: üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2011/2(14), 189-206.

Koca Ballı, A. İ. & Üstün, F. (2019). Girişimci kişilik özelliklerinin girişimcilik niyeti üzerine etkisi: uygulamalı girişimcilik eğitimine katılanlar üzerine bir çalışma. BMIJ, 7(1), 308-326.

Krueger Jr, N. F., Reilly, M. D., & Carsrud, A. L. (2000). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 15(5-6), 411-432.

Linan, F. & Chen, Y. (2009). Development and cross-cultural application of a specific instrument to measure entrepreneurial intentions. ET&P, May, 593-617.

Luszczynska, A., Scholz, U., & Schwarzer, R. (2005). The general self-efficacy scale: multicultural validation studies. The Journal of Psychology, 139(5), 439-457.

MacKinnon, D. P., Lockwood, C. M. & Williams, J. (2004). Confidience limits fort he ındirect effect: distribution of the product and resampling methods. Multivariate Behavioral Research, 39, 99-128.

Manzano-García, G., Montañés, P., & Megías, J. L. (2017). Perception of economic crisis among spanish nursing students: ıts relation to burnout and engagement. Nurse Education Today, 52, 116-120.

Miner, J. B., & Raju, N. S. (2004). Risk propensity differences between managers and entrepreneurs and between low- and high-growth entrepreneurs: A reply in a more conservative vein. Journal of Applied Psychology, 89, 3-13.

Mirza, Ş. & Demiral, G. (2019). Kişilik özelliklerinin girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkileri ve yüksek lisans öğrencileri üzerinde bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(4), 3256-3268.

Morgil, İ., Seçken, N. & Yücel, A. S. (2004). Kimya Öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi, 6(1), 62-72.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory. McGraw-Hill.

Orhan, U. & Komşu, U. C. (2016). Akademisyenlerde özyeterlik algılarının ve tükenmişlik düzeylerinin, öğrenmeye yönelik tutuma ve iş tatminine etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 1-18.

Santana, G. (2004). Crisis management and tourism. Journal of Travel & Tourism Marketing, 15(4), 299-321.

Saruhan, Ş. C. & Yıldız, M. L. (2013). Çağdaş yönetim bilimi. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Schwarzer, R., Bassler, J., Kwiatek, P., Schroder, K., & Zhang, J. X. (1997). The assessment of optimistic selfbeliefs: Comparison of the German, Spanish, and Chinese versions of the general self-efficacy scale. Applied Psychology, 46(1), 69-88.

Seçilmiş, C. Düşmezkalender, E, & Özhasar, Y. (2019). Kriz ve meslekten ayrılma niyeti ilişkisi: algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20) , 301- 317.

Stewart, W. H., Jr., & Roth, P. L. (2001). Risk propensity difference between entrepreneurs and managers: A meta-analytic review. Journal of Applied Psychology, 86, 145–152.

Şeşen, H. ve Basım, H. N. (2012). Demografik faktörler ve kişiliğin girişimcilik niyetine etkisi: spor bilimleri alanında öğrenim gören üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 12, Özel Sayı, 21-28.

Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.

Uysal, İ. (2013). Akademisyenlerin genel öz-yeterlik inançları: AİBÜ Eğitim Fakültesi örneği. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 144-151.

Wilson, F., Kickul, J., & Marlino, D. (2007). Gender, entrepreneurial self‐efficacy, and entrepreneurial career intentions: implications for entrepreneurship education. Entrepreneurship Theory and Practice, 31(3), 387- 406.

Yahut Aymankuy, Ş. (2001). Turizm sektöründe kriz yönetimi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 105-118.

Zhao, H. , Hills, G.E. , & Siebert, S.E. (2005). The mediating role of self–efficacy in the development of entrepreneurial intentions. Journal of Applied Psychology, 90(6), 1265–1272.

Kaynak Göster