Ekmeklik buğdayın (Triticum aestivum) çimlenme ve fide döneminde tuzluluk stresine toleransının diallel analizi

Tuz stresi en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir ve dünyadaki sulanan alanın yaklaşık olarak % 20'sini etkilemektedir. Bu çalışma, dört ekmeklik buğday ebeveyni ve bunların 4 x 4 tam diallel melezlerinin erken fide aşamasında (kök uzunluğu, koleoptil uzunluğu, sürgün uzunluğu, çimlenme hızı ve çimlenme gücü) tuzluluk stresine tepkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Ebeveynler ve F2 hibridlerine sodyum klorür (NaCl) uygulanarak (0 kontrol, 100 mMol) laboratuvar koşullarında değerlendirildi. Genel (GUY) uyum yeteneğinin kareler ortalaması incelenen tüm özellikler için oldukça yüksek düzeyde olumlu ve önemli bulunmuştur. GUY: ÖUY (özel uyum yeteneği ) oranı, incelenen tüm özellikler için bir den büyük bulunmuş bu da eklemeli gen etkisinin eklemeli olmayan gen etkisinden daha yüksek bir katkı sağladığını göstermiştir. Stres koşulları altında 84CZT04 çeşidi GUY etkileri yönünden koleoptil uzunluğu, kök uzunluğu ve sürgün uzunluğu özellikleri için istenen kombiner olduğunu göstermiştir. Melezlerin ÖUY etkilerine ilişkin tahminlerde ise, her iki koşulda 1 × 4 ve 3 × 1'in kök ve sürgün uzunluğu özellikleri için ümitvar melez kombinasyonlar olduğu görülmüştür.

Diallel analysis of salinity tolerance at germination and the early seedling stage in bread wheat (Triticum aestivum)

Salt stress is one of the most crucial abiotic stress factors and affects about 20 % of the world's irrigated land. The present study was conducted to evaluate the combining effects of salinity stress response at the early seedling stage, (root length, coleoptile length, shoot length, germination rate and germination vigour) using four parents and their 4 x 4 full-diallel crosses of bread wheat. Parents and their F2 hybrids were assessed in the laboratory under salinity stress induced by sodium chloride (NaCl) with two treatments (0 control, 100 mMol). General (GCA) combining ability mean squares were highly significant for all traits studied. The GCA: SCA (specific combining ability) rate was greater than the unit for all the traits studied and additive genes indicated a higher contribution than non-additive genes in the inheritance of these characters. GCA effects showed that 84CZT04 was the desirable general combiner for coleoptile length, root length and shoot length under salinity stress condition. Estimates of the SCA effects of crosses demonstrated that 1× 4 and 3 × 1could be regarded as the most desirable cross-combination for root and shoot length at both conditions.

___

Abhinandan, K., Skori, L., Stanic, M., Hickerson, N., Jamshed, M., and Samuel, M. A. (2018). Abiotic stress signaling in wheat–an inclusive overview of hormonal interactions during abiotic stress responses in wheat. Frontiers in plant science, 9, 734. Abro, S. A., Mahar, A. R., and Mirbahar, A. A. (2009). Improving yield performance of landrace wheat under salinity stress using on-farm seed priming. Pak. J. Bot, 41(5), 2209-2216. Alcázar, R., Marco, F., Cuevas, J. C., Patron, M., Ferrando, A., Carrasco, P.,Tubircio A.F., and Altabella, T. (2006). Involvement of polyamines in plant response to abiotic stress. Biotechnology letters, 28(23), 1867-1876. Ayyıldız, M. (1990). Sulama suyu kalitesi ve tuzluluk problemleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları 1196, Ankara. Bouthour, D., Kalai, T., Chaffei, H. C., Gouia, H., and Corpas, F. J. (2015). Differential response of NADP-dehydrogenases and carbon metabolism in leaves and roots of two durum wheat (Triticum durum Desf.) cultivars (Karim and Azizi) with different sensitivities to salt stress. Journal of plant physiology, 179, 56-63. Ding, J., Huang, Z., Zhu, M., Li, C., Zhu, X., and Guo, W. (2018). Does cyclic water stress damage wheat yield more than a single stress?. PloSone, 13(4), e0195535. Ekmekci, E., Apan, M., Kara, T. (2005). The effect of salinity on plant growth. J. of Fac. of Agric., OMU, 20, (3), 118-125. FAO (2018). Food and Agricultural Oganization. Retrieved from: http://www.fao.org/faostat/en/#data accessed on 2018. Francois, L.E., Grieve, C.M., Maas, E.V., and Lesch, S.M. (1994). Time of salt stress affects growth and yield components of irrigated wheat. Agronomy journal, 86(1), 100-107. Griffing, B. (1956). Concept of general and specific combining ability in relation to diallel crossing systems. Australian journal of biological sciences, 9(4) 463-493. Iqbal, M. (2004). Diallelic analysis of some physio-morphological traits in spring wheat (Triticum aestivum L.). Ph.D. dissertation submitted to the University of Agriculture, Faisalabad, Pakistan. Islam M.S. ,Akhter M.M. ,EL Sabagh A ,Liu L.Y., Nguyen N.T. ,Ueda A., Masaoka Y., and Saneoka H. (2011). Comparative studies on growth and physiological responses to saline and alkaline stresses of Foxtail millet (Setaria italica L.) and Proso millet (Panicum miliaceum L.). Australian Journal of Crop Science, 5, 1269- 1277. Kizilgeci, F., Yildirim, M., and Akinci, C. (2010). Determination of salinity reactions of some bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes. 1. Symposium of UDUSIS, 24-26 May 2010, Diyarbakir, pp 301-307 Lunde, C., Drew, P. D., Jacobs, A. K., Tester, M. (2007). Exclusion of Na+ via sodium ATPase (PpENA1) ensures normal growth of Physcomitrella patens under moderate salt stress. Plant Physiol, 144, 1786-1796 Makumbi, D. (2005). Phenotypic and genotypic characterization of white maize inbreds, hybrids and synthetics under stress and non-stress environments. Ph.D. Dissertation Submitted to the Office of Graduate Studies of Texas University. Maas, E.V., Lesch, S.M., Francois, L.E., and Grieve, C.M. (1996). Contribution of individual culms to yield of salt‐stressed wheat. Crop science, 36(1), 142-149. Mahmood, Y. A. (2010) full diallel crosses in two – rowed Barley (Hordeum vulgare L. ). MSc. Thesis, college of agriculture, University of Sulaymani. Mohammad, L. F. (2012). Genetic Analysis of six – rowed Lines of Barely (Hordeum vulgare L. ). Using Full Diallel Crosses. MSc. Thesis, Faculty of Agriculture, Sciences of University Sulaymani. Muralia, S., and Sastry, E. D. (2001). Combining ability for germination and seedling establishment characters in bread wheat (Triticum aestivum) under normal and saline environments. Indian Journal of Genetics, 60(1) 69-70. Oral, E., Altuner, F., Tuncturk, R., and Tuncturk, M. (2019). The impact of salt (NaCl) stress on germination characteristics of gibberellic acid pretreated wheat (Triticum Durum Desf) seeds. Applied Ecology And Environmental Research, 17(5), 12057-12071. Otu Borlu, H., Celiktas, V., Duzenli, S., Hossain, A., and El Sabagh, A. (2018). Germination and early seedling growth of five durum wheat cultivars (Triticum durum desf.) is affected by different levels of salinity. Fresenius Environmental Bulletin, 27(11), 7746-7757. Rebetzke, G., Richards, R. A., Sirault., X.R.R., and Morrison, A. D, (2004). Genetic analysis of coleoptile length and diameter in wheat. Aust J Agric Res., 55, 733–743. Rebetzke, G. J., Richards, R. A., Fettell, N. A., Long, M., Condon, A. G., Forrester, R. I., Botwright, T. L. (2007). Genotypic increases in coleoptile length improves stand establishment, vigor and grain yield of deep-sown wheat. Field Crops Res., 100, 10–23. Wang, W., Vinocur, B., and Altman, A. (2003). Plant responses to drought, salinity and extreme temperatures: towards genetic engineering for stress tolerance Planta, 218, 1-14 Vardar, Y., Çifci, E.A., and Yagdi, K. (2014) Salinity effects on germination stage of bread and durum wheat cultivars. Yyu J Agr Sci., 24(2), 127-139. Yassin, M., El Sabagh, A., Mekawy, A. M. M., Islam, M. S., Hossain, A., and Islam, M. S. (2019). Comparative performance of two bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes under salinity stress. Applied Ecology and Environmental Research, 17(2), 5029–5041. Yildirim, M., Kizilgeci, F., Akinci, C., and Albayrak. O. (2015) Response of durum wheat seedlings to salinity. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 43(1), 108-112. Zhang, Y., Kang, M. S., and Lamkey, K. R. (2005). DIALLEL-SAS05: A Comprehensive Program for Griffing’s and Gardner Eberhart Analysis. Agron. J., 97, 1097–1106. Zheng, C. F., Jiang, D., Dai, T. B., Jing, Q., and Cao, W. X. (2009) Effects of salt and waterlogging stress at post-anthesis stage on wheat grain yield and quality. Yingyong Shengtai Xuebao, 20(10), 2391-2398.

___

APA Kızılgeçi, F. (2021). Diallel analysis of salinity tolerance at germination and the early seedling stage in bread wheat (Triticum aestivum) . Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi , 25 (1) , 23-29 . DOI: 10.29050/harranziraat.755280
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Yayıncı: Harran Üniversitesi

6.7b290

Sayıdaki Diğer Makaleler

Yenidünya (Eriobotrya japonica Lindl.) için anaç olarak alıç (Crataegus spp) kullanımının araştırılması

Atila Aytekin POLAT

Mısır bitkisinde sulamayı sonlandırma zamanının tane verimi, hasatta tane nemi ve bazı tarımsal özellikler üzerine etkileri

Erdal GÖNÜLAL, Süleyman SOYLU, Mehmet ŞAHİN

Ekmeklik buğdayın (Triticum aestivum) çimlenme ve fide döneminde tuzluluk stresine toleransının diallel analizi

Ferhat KIZILGEÇİ

Yerli entomopatojenik fungus izolatları ile üç ticari entomopatojenik fungus ürününün Sitophilus oryzae L. ve Tribolium confusum du Val üzerindeki etkinlikleri

Derya BAKİ, Hilal TOSUN, Fedai ERLER

Kısmi en küçük kareler-yol modellemesi (VT-YEM) kullanılarak kanatlı refahının değerlendirilmesi: fiziksel aktivite ve stresin büyüme üzerindeki etkilerinin modellenmesi

Hamza YALÇİN, Zeki DOĞAN, Sedat ŞEN, Mehmet ÇETİN, Mehmet GÖÇMEN, Abdurrahim KOÇYİĞİT

Meyan (Glycyrrhiza glabra): Çabuk çözünür mikrokapsül üretimi

Bülent BAŞYİĞİT, İbrahim HAYOĞLU, Gülbahar AKYAR, Sara BULUT, Ömer Faruk GAMLI, Ahmet ATASOY

Bazı organik preparat uygulamalarının Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinde meyve dökümü, kalitesi ve verimi üzerine etkileri

Hüseyin KARLIDAĞ, İbrahim Kutalmış KUTSAL, Fırat KARAAT, Tuncay KAN

Zeytin yaprağı ilavesinin zeytinyağının bazı karakteristik özelliklerine etkisi

Emine DOĞRU, Şerafettin ÇELİK, Yasin YAKAR, Naciye ÜNVER

Şanlıurfa koşullarında ekinezyanın (Echinacea purpurea (L.) Moench) verim ve bazı bitkisel özeliklerinin belirlenmesi

Abdülhabip ÖZEL, Mine SATICI

Kültür mantarı ve yeşil küf hastalığının kompost ve örtü toprağındaki biyotik interaksiyonları

Mehmet AYDOĞDU, İlker KURBETLİ