Azerbaycan’ın Abşeron Bölgesi’ndeki domates ve patlıcan seralarında Domates Güvesi [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)]’nin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranı

Domates güvesi [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)] domates üretiminde önemli bir zararlı olup yüksek kalite ve kantite kayıplarına sebep olmaktadır. Bu çalışma, 2019 yılında Azerbaycan'ın Abşeron ekonomik bölgesinde domates ve patlıcan seralarında ilk kez Domates güvesi [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)]’nin populasyon gelişimi ve bulaşıklık oranını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışma aynı zamanda Azerbaycan'da T. absoluta'nın popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranı ile ilgili patlıcanda yapılan ilk çalışmadır. Domates güvesinin ergin popülasyon dinamikleri, eşeysel çekici feromon tuzakları kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre zararlı domates serasında, 12 Mart, 26 Mart ve 9 Nisan'da sırasıyla 197, 91 ve 76 ergin/tuzak ile pik noktalarını oluşturmuştur. Patlıcan serasındaki zararlı popülasyonu domatesten daha düşük olarak belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verilere göre T. absoluta’nın Azerbaycan'ın Abşeron bölgesinde Mart ve Nisan aylarında domates ve patlıcan seralarında 2-3 döl tamamlayabileceği anlaşılmıştır. Zararlının domates serasında bulaşıklık oranı Mart ayı başında % 30, Mart ayı ortasında ise % 66.7 iken bu oranın 12 Nisan'da % 100'e ulaştığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, domatese göre zararlının patlıcanda geç tarihlerde de olsa önemli zararlar meydana getirdiği ve bulaşıklık oranının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Patlıcan serasında en yüksek bulaşıklık oranı (% 96,7) Nisan ayının son haftasında belirlenmiştir. Bu çalışmada, ayrıca T. absoluta’nın beslenme özellikleri ve bitkilerdeki zarar verme semptomları ayrıntılı olarak açıklamıştır. Azerbaycan'daki seralarda önemli zararlar meydana getirdiği belirlenen T. absoluta’nın popülasyon gelişiminin takip edilmesi, uygun zamanda ve uygun metotlarla mücadele edilmesi gerektiği çalışmadan anlaşılmıştır.

Population development and infestation rate of Tomato Leafminer [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)] in tomato and eggplant greenhouses in Absheron region of Azerbaijan

Tomato Leafminer [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)] is a pest of great economic importance in tomato production. The aim of this research was to evaluate the population development and the infestation rate of Tomato Leafminer in the tomato and eggplant greenhouses in the Republic of Azerbaijan. The study was conducted for the first time in the greenhouses located in Absheron economic region of Azerbaijan during 2019. Adult population dynamics of T. absoluta were monitored using sexual pheromone traps. According to the results obtained from the study, the pest formed the peaks of adult population on March 12th, March 26th and April 9th with 197, 91 and 76 adults/trap respectively. The pest population with respect to the eggplant greenhouse was lower compared with the tomato greenhouse. The results showed that T. absoluta was able to complete 2-3 generations in tomato and eggplant greenhouses during March and April in Absheron region of Azerbaijan. The infestation rate of T. absoluta in tomato greenhouse interpreted increasing trend staring from the beginning of March till April 12th. Thus so, the infestation rate caused by the pest was 30% at the beginning of March and reached 66.7% in the middle of the March. It reached its maximal level (100%) on April 12th. Interestingly, T. absoluta reached its significant infestation rate (96.7%) in eggplant in late April. The harmful effects of the pest recorded in the greenhouses was also described in this report. Consequently, this study reveals that T. absoluta population development should be monitored in greenhouses in Azerbaijan and control measures should be taken against the pest with appropriate management programs.

___

Adly, D., & Nouh, G.M. (2019). Impact of combine releases of the egg parasitoid, Trichogramma euproctidis (Girault) and the entomopathogenic nematode, eterorhabditis bacteriophora to control Tuta absoluta (Meyrick) in tomato greenhouses in Egypt. Egyptian Journal of Biological Pest Control, 29(91), 1-6. Anonymous (2018). Statistical data of The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan. Retrieved from: ttps://www.stat.gov.az/source/agriculture/az/1.30.xls

Apablaza, J. (1992). Tomato moth, Tuta absoluta the tomato leaf miner, Tuta absoluta. Pesqui Agropecu Bras, 79, 12-13.

Balzan, M.V., & Moonen, A.C. (2012). Management strategies for the control of Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae) damage in open‐field cultivations of processing tomato in Tuscany (Italy). EPPO bulletin, 42(2), 217-225.

Barrientos, Z.R. (1995). Microscale, random, reduction: Application to be characterization of (3E, 8Z, 11Z) - 3, 8, 11-tetradecatrientyl acetate, a new Lepidopterian sex pheromone. Tetrahedron Lett, 36, 5471-5474.

Barrientos, Z.R., Apablaza, J., Norero, A., & Estay, P. (1998). Threshold temperature and thermal constant for the development of the South American tomato moth, Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae). International Journal of Agriculture and Natural Resources (Ciencia e Investigación Agraria), 25(3), 133–137.

Bayram, Y., Bektaş, Ö., Büyük, M., Bayram, N., Duman, M., & Mutlu, Ç. (2014). Diyarbakır ili domates alanlarında Domates güvesi [Tuta absoluta (Meyrick)(Lepidoptera: Gelechiidae)]’nin popülasyon gelişimi. Bitki Koruma Bülteni, 54(4).

Bayram, Y., Büyük, M., Özaslan, C., Bektaş, Ö., Bayram, N., Mutlu, Ç., ... & Bükün, B. (2015). New host plants of Tuta absoluta (Meyrick)(Lepidoptera: Gelechiidae) in Turkey. Journal of Tekirdag Agriculture Faculty, 12(2), 43-46.

Bayrambekov, Sh. B., Korneva, O.G., Anishko, M.Yu., & Kiseleva, G.N. (2019). Attention - tomato miner moth. Journal “Plant protection and quarantine”, 11, 43-46

Biondi A., Guedes R., Wan F., & Desneux N., (2018) Ecology, Worldwide Spread, and Management of the Invasive South American Tomato Pinworm, Tuta absoluta: Past, Present, and Future. Annual Review of Entomology, 63, 239-258.

Desneux, N., Wajnberg, E., Wyckhuys, K., Burgio, G., Arpaia S., & Urbaneja A., (2010). Biological invasion of European tomato crops by Tuta absoluta: Ecology, geo-graphic expansion and prospects for biological control. Journal of Pest Science, 83, 197-215.

EPPO, (2005). Data sheets on quarantine pests, Tuta absoluta. EPPO Bulletin, 35, 434-435. Retrieved from: https://www.eppo.int/QUARANTINE/data_sheets/insects/DS_Tuta_absoluta.pdf. Accessed: 20 July 2020.

Erdoğan, P. (2016). Orta Anadolu Bölgesinde domates güvesi [Tuta absoluta Meyrick (Lepidoptera: Gelichidae)]’nin bazi biyolojik özellikleri üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 56(2), 199-208.

Erler, F., Can, M., Erdogan, M., Ates, A. O., & Pradier, T. (2010). New record of Tuta absoluta (Meyrick)(Lepidoptera: Gelechiidae) on greenhouse-grown tomato in southwestern Turkey (Antalya). Journal of Entomological Science, 45(4), 392-393.

Estay, P. (2000) Tomato moth Tuta absoluta (Meyrick). Impresos CGS Ltda. Retrieved from: http://alerce.inia.cl/docs/Informativos/Informativo09.pdf. Accessed: 12 May 2010

Goda, N. F., El-Heneidy, A., Djelouah, K., & Hassan, N. (2015). Integrated pest management of the tomato leaf miner, Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) in tomato fields in Egypt. Egyptian Journal of Biological Pest Control, 25(3), 655-661.

Huseynov, J., Gojayeva, S., & Isgandarova D. (2019). Tomato miner moth is the most dangerous pest of tomatoes. Azerbaijan Agrarian Science, 1, 85-87.

Idriss Yagoub, G. E. A. (2019). Bio-ecological studies of Tuta absoluta in Sudan (Doctoral dissertation, North-West University (South Africa), 136p.

Ismailzada, N. (2018). Tomato leafminer (Tuta absoluta Meyrick, 1917) In I. Japharov, J.Guliyev (Ed.) Pests of quarantine importance for the Republic of Azerbaijan. Insects (pp. 226-229). Baku: Science and education.

Ismailzada, N., Kovanci, O. & Veliyeva, N., (2016). Attempts for Integrated Pest Management against Tuta absoluta in Azerbaijan. Journal of Agricultural Faculty of Uludağ University, 30(special issue), 730-734.

Kanle Satishchandra, N., Chakravarthy, A. K., Özgökçe, M. S., & Atlıhan, R. (2019). Population growth potential of Tuta absoluta (Meyrick)(Lepidoptera: Gelechiidae) on tomato, potato, and eggplant. Journal of Applied Entomology, 143(5), 518-526.

Kılıç, T. (2010) First record of Tuta absoluta in Turkey. Phytoparasitica, 38(3), 243-244. DOI: https: //doi.org/10.1007/s12600-010-0095-7

Lietti, M., Botto, E., & Alzogaray, R. (2005). Insecticide Resistance in Argentine Populations of Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae). Neotropical Entomology, 34(1), 113-119.

Mamay, M., & Yanık, E. (2012) Şanlıurfada domates alanlarında Domates güvəsi (Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelichiidae))-nin ergin popülasyon gelişimi. Türk. entomol. bült., 2(3), 189-198.

Mohamed, E. S., Mahmoud, M. E., Elhaj, M. A., & Mohamed, S. A. (2015). Host plant record for tomato leaf miner Tuta absoluta (Meyrick) in Sudan. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin, 45(1), 108-111.

Özkan, Z., Ünlü, L., & Öğür, E. (2017). Örtü Altı Domates Yetiştiriciliğinde Domates Güvesi (Tuta absoluta Meyrick)’ne Karşı Kullanılan Feromon ve Ferolite Tuzaklarının Etkinliğinin Karşılaştırılması. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 21(4), 394-403.

Shehata, I., Ebada, I., Ismail, I. A., Fouda, M., & Salama, H. S. (2016). On the Population Dynamics of the Tomato Leaf Miner Tuta absoluta (Meyrick)(Lepidoptera: Gelechiidae) in Egypt. Ecologia Balkanica, 8(2).

Sivakumar, T., Josephrajkumar, A., & Anitha, N. (2017). First report of tomato pinworm, Tuta absoluta (Meyrick) on eggplant Solanam melongena L. from Kerala, India. Entomon, 42(4), 335-338.

Siqueira, H., Alvaro A., Guedes, R., & Picanço, M. (2000). Insecticide resistance in populations of Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae). Agric. Forest. Entomol.2, 147-153.

Urbaneja, A., Sanchez, E., & Alzogaray, R. (2005). Life history of Eretmocerus mundus, a parasitoid of Bemisia tabaci, on tomato and sweet pepper. BioControl, 52, 25-39 https: //doi.org/10.1007/s10526-006-9014-8

Zaid, R., Gauthier, N., & Djazouli, Z. E. (2019). Population dynamics and infestations of the south American tomato leafminer Tuta absoluta on three vegetable crops in Algeria: influence of the host plant and temperature variations. AgroBiologia, 9(2), 1715-1730.

Zharmukhamedova, G.A., & Shlyakhtich, V.A. (2017). Tomato moth is a dangerous pest of greenhouses in Kazakhstan. Journal “Plant protection and quarantine”, 4, 36-38.

Zhimerikin, V.N.,& Mironova M.K. (2012). South American tomato moth is a threat to tomato production. Journal “Plant protection and quarantine”, 11, 32-34.

___

APA Gahramanova, G. & Mamay, M. (2020). Population development and infestation rate of Tomato Leafminer [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)] in tomato and eggplant greenhouses in Absheron region of Azerbaijan . Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi , 24 (4) , 372-380 . DOI: 10.29050/harranziraat.790224
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Yayıncı: Harran Üniversitesi

6.3b270

Sayıdaki Diğer Makaleler

Ultrason önişlemi uygulanmış mikrodalgada kurutulan zeytin dilimlerinin peleg modeli kullanılarak kuruma ve rehidrasyon kinetikleri

Alev Yüksel AYDAR

Zeytin (Olea europaea) meyvesindeki bitki besin maddelerinin değişimi

Tülin PEKCAN, Erol AYDOĞDU, Hatice Sevim TURAN

Moringa ve farklı depolama malzemeleri kullanarak toz Irvingia gabonensis'in kalitesi ve mikrobiyal inaktivasyonu

Musliu SUNMONU, Adeshina FADEYİBİ, Olawale OLABANJO

Bazı Kolza (Brassica napus L.) Çeşitlerinin Kırşehir Ekolojik Koşullarında Verim ve Verim Performanslarının Değerlendirilmesi

İsmail DEMİR

Azerbaycan’ın Abşeron Bölgesi’ndeki domates ve patlıcan seralarında Domates Güvesi [Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae)]’nin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranı

Gulnar GAHRAMANOVA, Mehmet MAMAY

Farklı gama ışını dozları uygulanmış bazı nohut çeşitlerinin M2 generasyonunda morfo-agronomik özelliklerinin belirlenmesi

Kübra DEMİRCİOĞLU, Mehmet YAĞMUR

Elma depolama tesislerinde yapı ve yalıtım malzemesi kullanımının değerlendirilmesi

Halil İbrahim YILMAZ, Sezgin ÇANKAYA

Farklı nar genotiplerinde meyve büyümesi ile meyve kabuk ve dane renklerinin belirlenmesi

Serdar TÜRKER

Gaziantep ilinde keçi işletmelerinden toplanan çiğ süt örneklerinde somatik hücre sayısının AB kriterleri bakımından değerlendirilmesi

Ali KAYGISIZ

Armut pisillidi [Cacopsylla pyri L. (Hemiptera: Psyllidae)]’ne karşı farklı dalga boylarındaki sarı yapışkan tuzakların çekim etkinliğinin araştırılması

İnanç ÖZGEN, Akif Emre KAVAK, Yunus GÜRAL