Yer kontrol noktası sayı ve dağılımına göre rasat uydu görüntülerinin geometrik düzeltme doğruluğunun araştırılması

Uydu görüntülerini yöneltmede algılayıcı modeli, görüntü (2B görüntü düzlemi) ile obje uzayı (3B obje uzayı) arasındaki geometrik ilişkiyi tanımlar. Görüntülemede yaygın olarak kullanılan 2 algılayıcı modeli vardır: Fiziksel algılayıcı model ve genelleştirilmiş algılayıcı model. Fiziksel model, algılayıcının konum ve dönüklük bilgilerinden yararlanarak kurulan kolinarite (eş doğrusallık) eşitliklerini kullanarak çalışır. Genelleştirilmiş algılayıcı modelde ise algılayıcı konum ve dönüklük bilgileri kullanılmaz. Bu çalışmada, daha yüksek doğruluklar sağlayan fiziksel model kullanılarak görüntülerin geometrik düzeltmesi yapılmış ve elde edilen doğruluklar araştırılmıştır. Daha önceki araştırmalarda RASAT görüntüleri ortorektifiye edilerek doğruluğu araştırılmış, X ve Y yönünde yaklaşık ±9 metre doğruluklara ulaşılmıştır. Yapılan civarında çalışmalarda uydu görüntüsü parçalara ayrılarak ve geometrik düzeltmelerde kullanılan polinom dereceleri değiştirilerek elde edilecek doğruluklar araştırılmıştır. Bu yaklaşımlar geometrik düzeltmede ihtiyaç duyulan yer kontrol nokta sayısını (YKN) da değiştirmektedir. Bu çalışmada YKN sayısına bağlı olarak elde edilebilecek doğruluklar irdelenmiştir. Yapılan çalışma, YKN sayısındaki artışın belli bir seviyeden sonra doğruluklarda belirgin artış sağlamadığını göstermiştir.

(Investigating the accuracy of rasat satellite ımagery geometric correction according to the number and distribution of ground control points)

Sensor model for the orientation of satellite imagery defines the geometric relation between the image (2D image plane) and object space (3D image space). There are 2 sensor models commonly used: Physical sensor model and generic sensor model. Physical model uses collinearity equations by the help of position and rotation of sensor. Position and rotation information of sensor are not used in generic sensor model. In this study, the image is corrected by using physical model which achieves higher accuracy and the accuracy is investigated. In recent studies, RASAT imagery is orthorectified and accuracies are investigated. An accuracy of approximately ±9 meter is achieved in both X and Y directions. In these studies, accuracies are investigated by orthorectifying imagery in small pieces and by changing the polynomial coefficients used for geometric correction. These approaches change the required number of ground control point (GCP) for the geometric correction. In this study, accuracies according to the number of GCPs are investigated. Results show that increase in the number of GCPs after a certain degree doesn’t affect the accuracy noticeably.

Kaynakça

Erdoğan, M., Akdeniz, H., (2004), Uzaktan Algılama Amaçlı Uydu Sistemlerindeki Son Gelişmeler, Harita Dergisi, Sayı 132

Erdoğan, M., Eker, O., Yılmaz, A., Aksu, O, (2004), Orthorectification of SPOT Images with the Same-Pass Constraints, XXth ISPRS Congress, 12-23 July 2004, İstanbul

Erdoğan, M., Yılmaz, A., Eker, O., (2013-1), RASAT Uydu Görüntülerinin Geometrik Doğruluğu, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 14. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 14-17 Mayıs 2013, Ankara.

Erdoğan, M., Eker, O., Yılmaz, A., (2013-2), Rasat Uydu Görüntülerinin Geometrik Düzeltmesi İçin En Uygun Model Parametrelerinin Belirlenmesi, Türkiye Ulusal Fotogrametri ve Uzaktan Algılama Birliği VII. Teknik Sempozyumu (TUFUAB’2013), 23-25 Mayıs 2013, KTÜ, Trabzon.

Fraser, C. S., Hanley, H. B.,ve Yamakawa, T., (2001), Sub-metre geo-positioning with IKONOS Geo imagery, Proceedings of Joint ISPRS Workshop on High Resolution Mapping from Space, 19–21 September (Hannover: International Society of Photogrammetry and Remote Sensing (CD ROM)), pp. 61–68.

Grodecki, J., ve Dial, G., (2001), Ikonos geometric accuracy, Joint ISPRS Workshop on HRM From Space, 6-8 October, Hannover, 6 p.

Hargreaves, D., ve Robertson, B., (2001), Review of Quickbird-1/2 and Orbview-3/4 products from MacDonald Dettwiler Processing Systems, Proceedings of the ASPRS Annual Conference, St Louis, Missouri, USA, 23–27 April 2001

Hu, Y., Tao., V., Croitoru A., (2004), Understanding The Rational Function Model:Methods And Applications, International Archives of Photogrammetry and Remote Sensing, 12-23 July, Istanbul, vol. XX, 6 p.

Lee, J.-B., Huh, Y., Seo, B., ve Kim, Y., (2002), Improvement the positional accuracy of the 3D terrain data extracted from IKONOS-2 satellite imagery, International Archives of Photogrammetry and Remote Sensing, Graz, Austria, September 9–13 (Institute for Computer Graphics and Vision: Graz, Austria), Vol. 34 (B3), pp. B142–B145.

Yılmaz, A., Özerbil, Ö.T., Eker, O., Erdoğan, M., Maraş, E.E., (2008), Investigation of 3D Geopositioning and DEM Accuracy of Cartosat-1 Stereo Imagery, International Archives of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Pekin, Çin, Vol.37 (B1), pp.799-803.

URL-1:RASAT,(2013),http://rasat.uzay.tubitak.gov.tr/,[Erişim 27 Ocak 2013].

Kaynak Göster