Sportmenlik ve Affetme Esnekliği: Genç Karate Sporcuları Araştırması

Bu araştırma ile karate branşı sporcularının sportmenlik yönelimleri ve affetme esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya karate branşından (yaş ortalaması 20.28 ± 4.80, N=300 kadın, 247 erkek) 547 aktif lisanslı sporcu katılım sağlamıştır. Araştırma için etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde çok boyutlu sportmenlik yönelim ölçeği, affetme esnekliği ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma ölçeklerine ilişkin doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Betimleyici istatistiğin yanı sıra, ilişkisel model kapsamında korelâsyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın korelâsyon analizi bulgularına göre; çok boyutlu sportmenlik yönelim ölçeğinin tüm alt boyutlarının, affetme esnekliği ölçeği alt boyutu olan tanıma ile arasında anlamlı, pozitif ve zayıf seviyeli bir ilgileşim mevcutken; içselleştirme ve uygulama ile arasında anlamlı, pozitif ve genel olarak orta seviyeli bir korelasyon tespit edilmiştir. Regresyon analizi bulgularına göre ise çok boyutlu sportmenlik yöneliminin, affetme esnekliği ölçeği alt boyutu olan “tanıma” üzerindeki etkisini açıklamada ‘’rakibe saygı’’ boyutunda anlamlı ve pozitif yönde etkisi bulunmaktadır. Ayrıca “içselleştirme” üzerindeki etkisini açıklamada ‘’sosyal normlara uyum’’ ve ‘’rakibe saygı’’ boyutlarının anlamlı ve pozitif etkisi vardır. Diğer boyutlardan “uygulama” üzerindeki etkisini açıklamada ise ‘’sosyal normlara uyum’’, ‘’kurallara ve yönetime saygı’’, ‘’sporda sorumluluklara bağlılık’’ ve ‘’rakibe saygı’’ boyutlarının yine anlamlı ve pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir ifade ile sportmenlik yönelimlerine verilen değer arttıkça, affetme esnekliğinin de artacağı söylenebilir.

Sportsmanship and Forgiveness: A Study of Teenage Karate Athletes

The purpose of the current study is to examine the relationship between the sportsmanship orientation and the forgiveness flexibility of karate athletes. A total of 547 active karate licensed athletes (mean age 20.28 ± 4.80 N= 300 females, 247 males) participated in the study. Ethics committee approval was obtained for the study. The multidimensional sportsmanship orientation scale, the forgiveness flexibility scale and a personal information form were used to collect research data. Confirmatory factor analysis (CFA) of the scales used in the study was performed. In addition to descriptive statistics, Correlation and Regression analyses were also used in the study. According to the correlation analysis findings of the study, while there is a significant, positive and weak correlation between all the sub-dimensions of the multidimensional sportsmanship orientation scale and the sub-dimension of recognition in the forgiveness flexibility scale, a significant, positive and medium correlation was found with the sub-dimensions of internalization and practice. According to the findings of the regression analysis, the sub-dimension of “respect to the opponent” has a significant and positive effect on the variance explained by the multidimensional sportsmanship orientation in the sub-dimension of “recognition” of the forgiveness flexibility scale. In addition, the sub-dimensions of “adherence to social norms” and “respect to the opponent” have a significant and positive effect on the variance explained by the multidimensional sportsmanship orientation in the sub-dimension of “internalization” of the forgiveness flexibility scale. In the explanation of the variance in the sub-dimension of “practice”, the sub-dimensions of “adherence to social norms”, “respect to rules and management”, “adherence to responsibilities in sports” and “respect to the opponent” were found to have significant and positive effects. In short, it can be said that as the value given to sportsmanship orientations increases, forgiveness flexibility will also increase.

___

  • Kaynakça/References • Asıcı, E. (2019). Affetme esnekliğinin ergenlerin iyi oluşunu yordayıcı rolü. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3),17-31.
  • • Chan, D.W. (2013). Subjective well-being of Hong Kong Chinese teachers: The contribution of gratitude, forgiveness and the orientations to happiness. Teaching and Teacher Education, 32, 22-30.
  • • Çağlayan, H.S., & Gül, M.A.Ö. (2017). Fiziksel aktivitelerin üniversite öğrencilerinin affedicilik düzeylerine etkisi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(11), 314- 322.
  • • Çardak, M. (2012). Affedicilik yönelimli psiko-eğitim programının affetme eğilimi, belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik iyi oluş, sürekli kaygı ve öfke üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  • • Çiftçi, S. (2011). Uşak’ta atlı cirit sporu ve cirit kültürü. Millî Folklor, 23(89), 87-99.
  • • Çolak, T., & Koç, M. (2016). Forgiveness flexibility. International Journal of Psychology and Educational Studies,3(1), 14-30.
  • • Edwards, J.K. (2007). Relationship satisfaction: The role of attachment, conflict, empathy, forgiveness. Doctoral Dissertation, Purdue University, USA.
  • • Enright, R. D. (1996). Counseling within the forgiveness triad: On forgiving, receiving forgiveness, and self-forgiveness. Counseling and Values, 40(2), 107-126.
  • • Fitzgibbons, R., Enright, R., & O’Brien, T. (2004). Learning to forgive. American School Board Journal, 191, 24-26.
  • • Fitzgibbons, R.P. (1986). The cognitive and emotive uses of forgiveness in the treatment of anger. Psychotherapy, 23(4), 629-633.
  • • Hair, J.F., Black, W.C., & Babin, B.J., & Anderson, R.E. (2014). Multivariate data analysis. Pearson Education Limited.
  • • Kara, M. (2020). Karate branşındaki sporcuların karar verme stilleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
  • • Kara, N. S., Soyer, F. & Koç, M. (2021). Examination of meaning in life, forgiveness flexibility, cognitive flexibility and psychological symptoms in individuals doing sports and not doing sports in terms of various variables. African Educational Research Journal, 9(1), 146-159.
  • • Kara, N. Ş. (2020). Spor yapan ve yapmayan bireylerde yaşamın anlamı, affetme esnekliği, bilişsel esneklik ile psikolojik belirtilerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
  • • Keating, J.W. (2003). Sportsmanship as a moral category. In Boxill J. (Ed). Sports Ethics: An Anthology. Blackwell Publishing.
  • • Kline, R.B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. The Guilford Press.
  • • Koç, Y. (2013). Beden eğitimi dersi sportmenlik davranışı ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1),96-114.
  • • Maltby, J., Macaskill, A., & Day, L. (2001). Failure to forgive self and others: A replication and extension of the relationship between forgiveness, personality, social desirability and general health. Personality and Individual Differences,30(5), 881-885.
  • • Maltby, J., & Day, L. (2004). Forgiveness and defense style. The Journal of Genetic Psychology, 165(1), 99-112.
  • • Maltby, J., Day, L. & Barber, L. (2005). Forgiveness and happiness, the differing contexts of forgiveness using the distinction betweeen hedonic and eudaimonic happiness. Journal of Happiness Studies, 6, 1-13.
  • • McCullough, M.E., & Worthington, E.L.J. (1994). Models of interpersonal forgiveness and their applications to counseling: Review and critique. Counseling and Values, 39(1), 2 -14.
  • • Okçu, V., Şahin, H. M., & Şahin, E. (2015). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgütsel sinizme ilişkin algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi. International Journal of Sport Culture and Science,3(4), 298-313.
  • • Özbek, O., & Şanlı, E. (2011). Karate branşındaki üniversite elit sporcularının bu branşa yönelme nedenleri ve beklentileri. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 203-214.
  • • Özsarı, A. & Pepe, Ş. (2021). Analysis on sportsmanship as a universal value and sportsmanship orientations of candidate national athletes. Turkish Journal of Sport and Exercise, 23(1), 46-52. https://doi.10.15314/tsed.895628
  • • Özsarı, A. & Altın, M.(2021). The relationship between sportsmanship and happiness. Pakistan Journal of Medical and Health Sciences,15(4),1554-1559.
  • • Özsarı, A., Kara, M., Çetin, M.Ç., & Kara, N.Ş (2023). The relationship between sportsmanship and happiness
  • (A research on martial arts athletes). GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism, Recreation and Sports Sciences, 6(1), 248-258
  • • Pehlivan, Z. (2004). Fair-play kavramının geliştirilmesinde okul sporunun yeri ve önemi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi,2(2), 49-53.
  • • Robinson, T. (2009). Sportmanship in youth athletics. ABDO Publishing Company.
  • • Thompson, L.Y., & Snyder, C.R. (2003). Measuring forgiveness, handbook of positive psychology. Oxford University Press.
  • • Yalçın, Y.G., Tek, T. & Çetin, M.Ç. (2020). Amatör olarak spor yapan üniversite öğrencilerinin sportmenlik yönelimlerinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi,3(1), 29-34.
  • • Yaşar, K. (2015). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri ile psikolojik sağlamlık ve affetme düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
  • • Yelpaze, İ. (2019). Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak bilişsel esneklik: Özşefkatin aracılık rolü. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 535-549.