Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı

Erzurum, Cumhuriyetin ilk yıllarında imar planı yapılarak modernleşmesi ve kalkınması hedeflenen kentlerimizden birisidir. ‘Lambert Planı’ adıyla anılan ve Erzurum kentinin çekirdek alanını oluşturan 1939 tarihli plan, Erzurum kentinin ilk planlama deneyimidir ve 1939 yılında Fransız plancı J.H.Lambert tarafından yapılmıştır. Görseline bugüne kadar hiçbir çalışmada yer verilmemiş olan plan 1939 ile 1957 yılları arasında Erzurum kent biçiminin gelişimine yön vermiştir. Bu çalışmada Lambert Planı, imar planı tekniğine uygun biçimde gün yüzüne çıkarılarak plan açıklama raporu olan “Erzurum’un Urbanizm Planı 1939’da” sunulan bilgiler ışığında irdelenmiş, plan kararları ve uygulanma düzeyleri incelenmiştir. Kentsel mekânın günümüzdeki hali bu plan kararları bağlamında sorgulanmış, plana uyan ve uymayan gelişmeler ortaya konmuştur. Çalışma kapsamında bir yandan planın Erzurum kent merkezinin günümüz dokusuna etkileri incelenirken diğer yandan yine bu planın 1933 yılı Yapı Yollar Kanunu’nun şehircilikle ilgili tanımladığı usul ve esaslara uygunluk düzeyi tartışılmıştır. İlk olarak plan öncesi döneme dair bilgiler verilerek Lambert’in kararlarına etki eden unsurlar ortaya konmuştur. Sonrasında Lambert Planı, kentsel alan kullanımları çerçevesinde (ulaşım, ticaret, konut, yeşil alanlar, koruma alanları, yeni bölgeler ve sanayi bölgeleri) hem 1933 Yapı Yollar Kanunu hem de günümüz yapılaşmaları açısından irdelenmiştir. Bütün bu hususlar ışığında Lambert Planı’nın Erzurum kenti mekânsal planlama tarihi açısından önemi ortaya konmuştur.

___

  • Referans1. KESKİNOK Ç., Urban Planning Experience of Turkey in the 1930s, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(2) 173-188, 2010.
  • Referans2. ÇETİN S., Geç Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet’e İç Batı Anadolu'da Kentsel Yapının Değişimi: Manisa, Afyon, Burdur ve Isparta Kentleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29(2) 89-126, 2012.
  • Referans3. KÜÇÜKUĞURLU M., Erzurum Vilayeti Sıhhı ve İctimai Coğrafyası, Doktor Şerif Bey, Serander Yayınları, Trabzon, 2011.
  • Referans4. KÜÇÜKUĞURLU M., Erzurum Belediyesi Tarihi 1, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e (1866-1930), Dergah Yayınları, İstanbul, 2011.
  • Referans5. YURTTAŞ H., Fuat Beyin Erzurum Haritası, A.Ü Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (15) 49-71, 2000.
  • Referans6. KÜÇÜKUĞURLU M., TÜFEKÇİ M.T., Osmanlı Dönemi Erzurum Haritası, Erzurum Şehir Arşivi, Erzurum Teknik Üniversitesi, 2017.
  • Referans7. TEKELİ İ., Türkiye'nin Kent Planlama ve Kent Araştırmaları Tarihi Yazıları, İlhan Tekeli Toplu Eserler 15, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2010.
  • Referans8. ERSOY M., Tarihsel Perspektif Içinde Türkiye'de Merkezi Yönetim-Yerel Yönetim Ilişkisi, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 9(1) 45-66, 1989.
  • Referans9. ERSOY M., Osmanlıdan Günümüze İmar ve Yasalar, Ninova Yayınları, İstanbul, 2017.
  • Referans10. YENEN M., Şehirlerimizin İmar Planlarının Tanzimine Doğru, Belediyeler Dergisi (14) 24-59, 1939.
  • Referans11. LAMBERT J.H., Erzurum’un Urbanizm Planı 1939, Belediyeler Dergisi (65) 39-59, 1941.
  • Referans12. KÜÇÜKUĞURLU M., Erzurum Belediyesi Tarihi 2: Tek Parti Dönemi (1930-1950), Dergah Yayınları, İstanbul, 2011.
  • Referans13. İLLER BANKASI, Erzurum İli Analitik Etüd Raporu, Ankara: Belediyeler İmar Planlama Müdürlüğü, Güzel Sanatlar Matbaası, 1965.
  • Referans14. DOĞANAY H., Erzurum’un Şehirsel Fonksiyonları ve Başlıca Planlama Sorunları, yayımlanmamış Doçentlik Tezi, Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Atatürk Üniversitesi, Erzurum, 1983.
  • Referans15. GÜNAY B., Ankara Çekirdek Alanının Oluşumu ve 1990 Nazım Planı Hakkında Bir Değerlendirme, Cumhuriyet'in Ankara'sı (der.) T. Şenyapılı, ODTÜ Geliştirme Vakfı, Ankara; 61-118, 2005.

___

Bibtex @araştırma makalesi { gazimmfd676723, journal = {Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi}, issn = {1300-1884}, eissn = {1304-4915}, address = {}, publisher = {Gazi Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {35}, number = {4}, pages = {1877 - 1896}, doi = {10.17341/gazimmfd.676723}, title = {Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı}, key = {cite}, author = {Dursun, Doğan} }
APA Dursun, D. (2020). Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı . Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi , 35 (4) , 1877-1896 . DOI: 10.17341/gazimmfd.676723
MLA Dursun, D. "Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı" . Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 35 (2020 ): 1877-1896 <
Chicago Dursun, D. "Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı". Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 35 (2020 ): 1877-1896
RIS TY - JOUR T1 - Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı AU - DoğanDursun Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.17341/gazimmfd.676723 DO - 10.17341/gazimmfd.676723 T2 - Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1877 EP - 1896 VL - 35 IS - 4 SN - 1300-1884-1304-4915 M3 - doi: 10.17341/gazimmfd.676723 UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı %A Doğan Dursun %T Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı %D 2020 %J Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi %P 1300-1884-1304-4915 %V 35 %N 4 %R doi: 10.17341/gazimmfd.676723 %U 10.17341/gazimmfd.676723
ISNAD Dursun, Doğan . "Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı". Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 35 / 4 (Temmuz 2020): 1877-1896 .
AMA Dursun D. Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı. GUMMFD. 2020; 35(4): 1877-1896.
Vancouver Dursun D. Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2020; 35(4): 1877-1896.
IEEE D. Dursun , "Erzurum’un ilk planlama deneyimi: 1939 Lambert planı", , c. 35, sayı. 4, ss. 1877-1896, Tem. 2020, doi:10.17341/gazimmfd.676723
Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi-Cover
  • ISSN: 1300-1884
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 1986
  • Yayıncı: Oğuzhan YILMAZ
Sayıdaki Diğer Makaleler

Akımsız nikel kaplanmış mikro kafes yapıların mekanik özelliklerinin incelenmesi

Recep GÜMRÜK, Altuğ UŞUN

Endüstri 4.0’ı etkileyen kriterlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi ve bir pilot uygulama

Alper KİRAZ, Onur CANPOLAT, Cem ÖZKURT, Harun TAŞKIN, Esra SARP

Ardyanmalı bir turbofan motorunun çok amaçlı parçacık sürü yöntemiyle optimizasyonu

Onder TURAN, Rıdvan ORUÇ, Tolga BAKLACİOGLU

Kendini tekrarlayan derin sinir ağlarının öznitelik seçim yöntemleri ile iyileştirilmesi ve zaman serisi olarak ele alınan otomatik tanımlama sistemi verilerinde kullanımı

Yunus DOĞAN

Metal-kauçuk bileşenli kasnak parçasının mekanik davranışının tespit edilmesi, sonlu elemanlar yöntemi ile analizi ve testlerle doğrulanması

Agah UĞUZ, Ufuk PENEKLİ

İki robot kol iş birliği ile çalkalanmadan sıvı taşınımın kutup yerleştirme ve LQR kontrolü

Mehmet Arif ADLI, Babak Naseri SOUFIANI

Yeşil tedarikçi seçimi için birleştirilmiş bir DEMATEL-QFD-AT2 BAHP yaklaşımı

Müslüm ÖZTÜRK, Prof. Dr. Turan PAKSOY

Türkiye ulusal kuvvetli yer hareketi kayıt istasyonlarının zemin özelliklerininin belirlenmesi

Cengiz KURTULUŞ, Fadime SERTÇELİK, İbrahim SERTÇELİK, Turgay Kuru, Kudret Tekin, Erkan Ateş, Aytaç Apak, Derya KÖKBUDAK, Selim SEZER, Derya YALÇIN

İndüksiyon ön ısıtmalı bir elektromanyetik darbe şekillendirme sisteminin deneysel analizi

Besim BARANOĞLU, Mehmet Efe ÖZBEK, Elif AYDIN

Ana muharebe tankının modellenmesi ve silah salınımlarının azaltılması için LQR kontrolör tasarımı

Muhammed Fatih ÇAKIR, Meral BAYRAKTAR