Hastane İşletmelerinde Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ile Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Karşılaştırması

Hastane işletmelerinin sürekliliği, başarılı yönetim kararlarına, başarılı yönetim kararları da doğru maliyet bilgisine bağlıdır. Hastane işletmesi yöneti cilerinin, karar alma ve kontrol fonksiyonlarını etkili ve verimli bir şekilde yerine getirebilmeleri için, sunulan sağlık hizmetlerin bi rim maliyetlerini bilmeleri önemlidir. Stratejik maliyet yönetim aracı olan Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM), işletmelerde katma değer oluşturan faaliyetlerin belirlenmesine ve endirekt maliyetlerin doğru seçilen maliyet etkenleri ile sağlıklı bir şekilde dağıtılmasına yardım etmiştir. Son yıllarda sosyo-ekonomik ve teknolojik ilerlemenin hızlı olması nedeniyle sağlık sektörü gibi karmaşık yapıya sahip olan sektörlerde FTM’nin uygulanma zorluğu ve yetersizlikleri görülmeye başlanmıştır. Yöneticilerin maliyetleri ve kapasite kullanım oranlarını daha doğru hesaplaması, yönetmesi ve performans ölçümlemesi önemli olduğundan dolayı FTM’nin yararlarını devam ettiren ve aynı zamanda yetersizliklerini gideren, zaman ve kapasiteyi dikkate alan Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) daha güvenilir ve doğru araçlardan biri olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, FTM ve ZDFTM ile ilgili bilgiler verilerek, özel bir hastanenin en çok ameliyat gerçekleştirilen birimi olan genel cerrahi biriminde en sık yapılan 3 tür ameliyatın maliyetleri, FTM ve ZDFTM’ye göre hesaplanmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır.

Activity-Based Costing with Time Driven Activity Based Costing Comparative in the Hospital Business

Continuity of health care businesses depend on successful management decisions and successful management decisions depend on knowledge of the true cost. It is important of health business managers to know the unit cost of health care in order to fulfill decision-making and control functions effectively and efficiently. Activity-Based Costing (ABC) which is a strategic cost management tool, has helped activities that create added value to be identified and activities that create added value and cost drivers with the right choice of indirect costs to be distributed in a healthy way. Due to the rapid socio-economic and technological progress in recent years, difficulties and disabilities in the implementation of ABC have emerged. Since, it is important for the managers to manage costs and capacity utilization rates calculations more accurately and to measure performance, Time*-Driven Acitivity Based Costing (TDABC) has emerged as one of the more reliable and accurate tools continuing the benefits of ABC and at the same time correcting the deficiencies and taking into account time and capacity. This study provides information about the FTM and ZDFTM, in a special unit of a private hospital, the costs of the most frequently performed three types of surgery in general surgery are calculated according to the FTM and the ZDFTM then the results are compared with each other.

Kaynakça

ACAR Durmuş, Hüseyin DALĞAR ve Osman AKIN; (2012), “Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Uygulaması İle Hesaplanan Maliyetler İle Mevcut Maliyetlerin Karşılaştırılması: Mermer İşletmesi Örneği”, MÖDAV, 2012/2, ss. 1-27.

ADAMU, Adamu and Ismaıla A. OLOTU; (2009), “The Practıcabılıty Of Actıvıty – Based Costıngsystem In Hospıtalıty Industry”, A Journal Of The Department Of Accounting, Nasar- awa State University, Keffi, Nasarawa State, Nigeria, March, pp. 36-49.

ARZOVA S.Burak; (2002), Faaliyet Tabanlı Maliyet Yönetimi, Türkmen Kitabevi, İstanbul.

BAKER, Judith J.; (1998), Activity-Based Costing And Activity- Based Management For Health Care, Aspen Publishers, Feb- ruary 1, 5.

BARNCS, Frank C.; (1992), “Managcment's Stake İn İmproved Decision Making With Activity-Based Costing”, Sam Advanced Management Journal, 21.

BRUGGEMAN, Werner and K. MOREELS; (2003), “Time-Driv- en Activity Based Costing A New Paradigm İn Cost Manage- ment”, Bimac Newsletter, May, 1.

COOPER, Robin and KAPLAN Robert S.; (1992), “Activity Based Sistems: Measuring The Costs Of Resource Usage”, Accounting Horizons, September.

COULTER, Dean, MCGRATH Gregory and Anthony WALL; (2011), “Time-Driven Activity-Based Costing”, Accountancy Ire- land, October 2011, Vol 43, No.5.

ÇANKAYA, Fikret ve Davut AYGÜN; (2006), “Faaliyet Tabanlı Maliyetleme: Kamu Hastanesi Uygulaması”, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İlke), Güz, Sayı 17, ss. 93- 119.

ÇARIKÇIOGLU, Peyami ve Levent POLAT; (2007), ”Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZSFTM) ve Bir KOBİ Örnegi”, 4.KOBİ’ler ve Verimlilik Kongresi, İKU, İstanbul.

DEMEEREC, Nathalie, STOUTHUYSENA, Kristof and Filip ROODHOOFT; (2009), “Time-Driven Activity-Based Costing İn An Outpatient Clinic Environment: Development, Relevance And Managerial İmpact”, Health Policy, 92.

EKER, Melek Ç.; (2002), “Genel Üretim Giderlerinin Faaliyete Dayalı Maliyet Yöntemine Göre Dağıtımı ve Muhasebeleştirilmesinde 8 Nolu Ana Hesap Grubunun Kullanımı”, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakül- tesi Dergisi, Cilt 21, Sayı 1, ss. 237-256.

EVERAERT Patricia, BRUGGEMAN Werner, SARENS G, AN- DERSON Steven, Yves LEVANT; (2008), “Cost Modeling İn Logistics Using Time-Driven ABC”, Experiences Froma Whole- saler, International Journal Of Physical Distribution & Logistics Management, 38(3), pp. 172–91.

FEDEROWİCZ, Marie H., GROSSMAN Mila N., BRYANT Hayes J. and Joseph RİGGS; (2010), “A Tutorial On Activ- ity-Based Costing Of Electronic Health Records”, Q Manage Health Care, Vol. 19, No. 1, pp. 86–89.

HOOZEE, Sophie and Werner BRUGGEMAN; (2010), “Iden- tifying Operational İmprovements During The Desing Process Of A Time-Driven ABC System: The Role Of Collective Worker Participation And Leadership Styl”, Management Accounting Research, 2.

KAPLAN, Robert S. and Steven R. ANDERSON; (2003), Time Driven Activity Based Costing, White Paper.

KAPLAN, Robert S. and Steven R. ANDERSON; (2004), “Time-Driven Activity Based Costing”, Harvard Business Re- view, November Business Review, November.

KAPLAN, Robert S. and Steven R. ANDERSON; (2007), "The Innovation of time-driven activity based costing", Cost Manage- ment, 21(2), pp. 5-15.

KAPLAN, Robert S. and Anthony A. ATKİNSON; (1998), Ad- vanced Management Accounting, Third Edition, USA: Prentice Hall Inc.

KAPLAN, Robert. S. and Robin COOPER; (1998), Cost And Effect: Using Integrated Cost Systems To Drive Profitability And Performance, Boston: Harvard Business School Press.

KAYGUSUZ, Sait Y.; (2007), “Faaliyet Tabanlı Maliyet-Hacim- Kâr Analizi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 33, ss. 10-22.

KOŞAN, Levent; (2007), ”Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyet Sisteminin Müşteri Karlılık Analizinde Kullanılması: Bir Konaklama İşletmesinde Uygulama”, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Adana

KRUG, Bruno, Annie Van ZANTEN, Anne Sophie PİRSONA, Crot RALPH and Thierry Vander BORGHTA; (2009), “Activity- Based Costing Evaluation Of A [18f]-Fludeoxyglucose Positron Emission Tomography Study”, Elsevier, Health Policy, 92, pp. 234–243.

MİTCHELL, Max; (2007), “Leveraging Process Documenta- tion For Time-Driven Activity Based Costing”,Journal of Perfor- mance Management, Vol. 20, No.3, pp. 25

ÖKER, Figen; (2003), Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Üretim Ve Hizmet İşletmelerinde Uygulamalar, Literatür Yayıncılık, 1.Baskı, İstanbul.

ÖKER, Figer ve Hasan ÖZYAPICI; (2013), “A New Costing Model inHospital ManagementTime-Driven Activity-Based Costing System”, The Health Care Manager, JANUARY–MARCH, Volume 32, Number 1

POLAT, Levent; (2008), “Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlime Ve Bir Sanayi İşletmesi Uygulaması”, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi

O’GUİN, Michael; (1990), “Focus Factory With Activity-Based Costing”, Management Accounting, February, Vol:71, Sayı 8.

SCHUHMACHER, Karl and Michael BURKERT; (2013), “Tradi- tional ABC And Time-Driven ABC: An Experimental Investiga- tion”, Http://Papers.Ssrn.Com/Sol3/Papers.Cfm%3fabstract_ İd%3d2312085 (12.03.2014)

STOUTHUYSEN, Kristof., Michael SWİGGERS, Anne Mie RE- HEUL and Filip ROODHOOFT; (2010), “Time-Driven Activity- Based Costing For A Library Acquisition Process: A Case Study İn A Belgian University”, Library Collections, Acquisitions, & Technical Services. No.34, pp. 83-91.

SZYCHTA, Anna; (2010), “Time-Driven Activity-Based Cost- ing In Service Industries”, Social Sciences,. İSSN 1392-0758, Vol.1, No. 67, pp. 49-60.

TANİŞ, Veysel N. ve M. Fatih GÜNER; (2003), “Yönetim ve Maliyet Muhasebesi Açısından Faaliyete Dayalı Maliyet Siste- mi: Bir Konfeksiyon İşletmesinde Uygulama”, Muhasebe ve Bilim Dünyası. Cilt 5, Sayı 3, ss. 343-356.

TSE, Michael and Maleen GONG; (2009), “Recognition Of Idle Resources İn Time Driven Activity-Based Costing and Resource Consumption Accounting Models”, The Journal Of Applied Management Accounting Research, Vol. 7, No. 2, pp. 41-54.

WEGMANN, Gregory; (2009), “The Activity-Based Costing Method: Development and Applicatinos”, The Iup Journal Of Accounting Research, Vol.8, No.1, pp. 7-22.

Kaynak Göster