Olasılıkla klozapinin neden olduğu mani: Bir olgu sunumu

Atipik antipsikotiklerin kullanımı manik kaymaya neden olabilir. Literatürde olanzapin, risperidon, ketiyapin, ziprasidon, amisulpirid, aripiprazol, zotepin, perospiron ve paliperidonun yol açtığı hipomani/mani epizotları sıklıkla tanımlanmıştır. Hipomanik/manik kaymanın öne sürülen altta yatan mekanizmaları 5HT2A ve D2 reseptörlerinin blokajı, 5HT1A reseptörlerinin uyarılması ve prefrontal/frontal dopamin salımının artışıdır. Bugüne kadar klozapin kullanımı sırasında tanımlanmış bir mani epizodu yoktur. Aşağıda 30 yaşında şizoafektif bozukluk depresif tip tanısıyla izlenen ve hemen hiç yaşam boyu manik ya da karma epizodu olmayan bir bayan hastada klozapin kullanımı sırasında gözlenen manik bir kayma sunulmuştur.

Mania Possibly Induced by Clozapine: a Case Report

Mania possibly induced by clozapine: a case reportManic shift can be caused by the use of atypical antipsychotics. Hypomanic/manic episodes caused by olanzapine, risperidone, quetiapine, ziprasidone, amisulpride, aripiprazole, zotepine, perospirone, and paliperidone have been frequently described in the literature. The proposed causes of mania/hypomania switching are due to blockages of 5HT2A and D2 receptors, enhancement of 5HT1A receptors, and dopamine release in the prefrontal/frontal regions. There have been no hypomanic/manic episodes described during clozapine use up to the present. A manic shift observed during clozapine use in a 30-yearold woman with schizoaffective disorder depressive type without any history of manic or mixed episodes was presented below.

___

1. Cascade E, Kalali AH, Buckley P. Treatment of schizoaffective disorder. Psychiatry (Edgmont) 2009; 6:15-17.

2. Michalopoulou PG, Lykouras L. Manic/hypomanic symptoms induced by atypical antipsychotics: a review of the reported cases. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2006; 30:549-564.

3. Benyamina A, Samalin L. Atypical antipsychotic-induced mania/ hypomania: a review of recent case repor ts and clinical studies. Int J Psychiatry Clin Pract 2012; 16:2-7.

4. Wahlbeck K, Cheine M, Essali A, Adams C. Evidence of clozapine's effectiveness in schizophrenia: a systematic review and meta-analysis of randomized trials. Am J Psychiatry 1999; 156:990-999.

5. Kapur S, Seeman P. Does fast dissociation from the dopamine d(2) receptor explain the action of atypical antipsychotics? A new hypothesis. Am J Psychiatry 2001; 158:360-369.

6. Kostakoglu E, Batur S, Tiryaki A, Gogus A. Validity and reliability of Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) Turkish adaptation. Turkish Journal of Psychology 1999; 14:23- 32.

7. Akdemir A, Orsel S, Dag I, Turkcapar H, Iscan N, Ozbay H. Reliability, validity and clinical use of Hamilton Depression Rating Scale. Journal of 3P 1996; 4:251-259.

8. Karadag F, Oral T, Yalcin FA. Validity and reliability of Young Mania Rating Scale in Turkey. Turk Psikiyatri Derg 2002; 13:107- 114.

9. Rachid F, Bertschy G, Bondolfi G, Aubry JM. Possible induction of mania or hypomania by atypical antipsychotics: an updated review of reported cases. J Clin Psychiatry 2004; 65:1537-1545.

10. Lane HY, Lin YC, Chang WH. Mania induced by risperidone: dose related? J Clin Psychiatry 1998; 59:85-86.

11. Ichikawa J, Ishii H, Bonaccorso S, Fowler WL, O'Laughlin IA, Meltzer HY. 5-HT(2A) and D(2) receptor blockade increases cortical DA release via 5-HT(1A) receptor activation: a possible mechanism of atypical antipsychotic-induced cortical dopamine release. J Neurochem 2001; 76:1521-1531.

12. Aubry JM, Simon AE, Bertschy G. Possible induction of mania and hypomania by olanzapine or risperidone: a critical review of reported cases. J Clin Psychiatry 2000; 61:649-655.

13. Cotton SM, Lambert M, Schimmelmann BG, Mackinnon A, Gleeson JF, Berk M, Hides L, Chanen AM, Scott J, Schöttle D, McGorry PD, Conus P. Differences between first episode schizophrenia and schizoaffective disorder. Schizophr Res 2013; 147:169-174.

14. Naranjo CA, Busto U, Sellers EM, Sandor P, Ruiz I, Roberts EA, Janecek E, Domecq C, Greenblatt DJ. A method for estimating the probability of adverse drug reactions. Clin Pharmacol Ther 1981; 30:239-245.

15. Robinson DS. CNS receptor partial agonists: a new approach to drug discovery. Prim Psychiatry 2007; 14:22-24.

16. Naheed M, Green B. Focus on clozapine. Curr Med Res Opin 2001; 17:223-229.

17. Grebb JA. Neural sciences: Introduction and overview: In Sadock BJ, Sadock VA (editors). Kaplan and Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry. 8th edition. Lippincott Williams & Wilkins: Philadelphia, 2005, 49-50.

___

Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi
  • ISSN: 1018-8681
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 1984

20.6b9.2b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi Türkçe versiyonu geçerlilik ve güvenirlik çalışması

Ümit MORSÜNBÜL

Hiperemesis gravidarum tedavisi için göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR) tedavisi: Olgu serisi

Önder KAVAKÇI, Gonca İmir YENİCESU

Türkiye'nin iki farklı coğrafik bölgesinde yaşayan cinsel istismar mağdurların sosyodemografik ve istismara ait özelliklerin karşılaştırılması

CEM UYSAL, Şeref ŞİMŞEK, Yasin BEZ, Salih GENCOĞLAN

Şizofrenide aripiprazol kullanımı ile ilişkili mani: Bir olgu sunumu

Ayşe KÖROĞLU, Cagdas Hunkar YELOGLU, Fatmagul Helvaci CELİK, Çiçek HOCAOĞLU, Bülent BAHÇECİ

Çocuk psikiyatrisi pratiğinde nadir bir durum: Çocukluk çağı dezintegratif bozukluğu

Kemal Utku YAZICI, İpek PERÇİNEL

Erken ve geç başlangıçlı alkol bağımlılığında dürtüsellik ve karar vermenin değerlendirilmesi

Halime DAL, Ercan DURMAZ, Nabi ZORLU, Rüstem AŞKIN, İbrahim TAYMUR, Buket Belkız GÜNGÖR, Buket Belkız GÜNGÖR

Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği ergen ve ana baba sürümlerinin uyarlanması

SEHER A. SEVİM

Sentetik kannabinoid kullanımı nedeniyle polikliniğe başvuran hastaların klinik özellikleri ve laboratuvar sonuçları

Müge BOZKURT, Gökhan UMUT, Cünayt EVREN, Vahap KARABULUT

Rates of Carrying a Firearm During The Admission to a Neuropsychiatry Hospital

Gül ERYILMAZ, Gökben HIZLI SAYAR, Eylem ÖZTEN, Işıl GÜL GÖĞCEGÖZ

Toksik nörobruselloza bağlı iki ergen hastada görülen psikotik atak

Osman ÖZDEMİR, Ali İrfan BARAN, Vedat ÇİLİNGİR, Mehmet Deniz BULUT, Pınar Güzel ÖZDEMİR, Ekrem YILMAZ