Hafız-ı Şirazi’nin Bir Gazeli Üzerine Değerlendirme: Aşk Herkesin Başında: Kimi Cefâda, Kimi Safâda

Öz Bilindiği gibi Edebiyatımızın önemli konularından biri de bir metni bir şiiri anlama ve açımlama meselesidir. Özellikle metin değerlendirme ve açımlamalarında ortak bir yaklaşım biçimi ve metodun olmayışı birçok araştırmacıyı yeni arayışlara yöneltmiştir. Muhtelif metne yaklaşım kuramlarından hareketle, temelde problemin geleneksel ve modern olarak adlandırılan bir ikilem içinde olduğu görülmektedir. Ancak klâsik edebiyat bağlamında modern metin inceleme yöntemine yakın çalışmalar yeterince yaygınlaşamamıştır. Bu sebeple de klâsik Türk edebiyatı metin şerhi çalışmalarında uygulanan, geleneksel ve modern şerh yaklaşımlarını birlikte kullanan bir “şerh metodu” da oluşturulamıştır. Hafız-ı Şirâzi, Klasik Türk Edebiyatı şairlerini etkileyen önemli İran şairlerinden biridir. XIV. yy.da yaşamış olan şair (Ö.1390), ölümünden sonra da şöhretinden bir şey kaybetmemiştir. Hâfız, İslam coğrafyasında en çok sevilen şâirlerden biriolmuştur. Anlam derinliği olan şiirler söylemedeki üstün kabiliyeti her meşrepteki insanlar tarafından sevilme sebeplerinden birisi olmuştur. Hâfız-ı Şîrâzî’nin ölümünden sonra sevenleri tarafından 400 civarında gazeli bir araya getirilerek meşhur divanı meydana getirilmiştir. Hâfız Divanı Osmanlı ve İran medreselerinde asırlarca okutulmuş, üzerine birçok şerh yazılmıştır. Bu nitelikleriyle Hafız Divanı her kesim tarafından çok okunmuş ve sevilmiştir. Dili ve üslubunu birlikte karşılamak üzere “Lisâne’l-ğayb” ünvânı verilen Hâfız’ın şiirleri çok geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

Kaynakça

Andrevs, W. G. (2008). Şiirin sesi toplumun şarkısı, İstanbul.Bilgin, A. (2001). “Eski Türk Edebiyatında Şerh”, Kayseri ve Yöresi Kültür, Sanat ve Edebiyat Bilgi Şöleni (Bildiriler), Kayseri.

Câmî, A. (1993). Nefahatü’l-üns min Hadarati’l-Kuds, İstanbul.

Çetin, N. (2008). Şiir çözümleme yöntemi, Ankara. Dilçin, C. (1986). “Divan şiirinde gazel” türk dili türk şiiri özel sayısı ıı (divan şiiri) s. 415-416-417.Ankara.Genç, İ. (2007). Klâsik türk edebiyatı metinlerini anlamada modern yaklaşımlar”, erciyes üniversitesi “prof. dr. tunca kortantamer hatırasına ı. klâsik türk edebiyatı sempozyumu, (bildiriler), C.II. Kayseri. Genç, İ. (2008). “Metin şerhinde ‘bilimsellik ve yorumsallık’ boyutu”, beykoz belediyesi, prof.dr. abdülkadir karahan’ın anısına, uluslararası divân edebiyatı sempozyumu, (bildiriler) İstanbul. Genç, İ. (2008). Edebiyat bilimi kuramlar-akımlar-yöntemler, İzmir. Holbrook, V. İ. (2005). Aşkın okunmaz kıyıları-türk modernitesi ve mistik romans, İstanbul.İnce, Ö. (2018). Filolojide akademik çalışmalar “Edebiyatımızda metin şerhi” İvpe, Cetinje.Kortantamer, T. (1994). “Teori zemîninde metin şerhi meselesi” I. eski türk edebiyatı kollogyumu, Ankara,17-18 Ocak 1992.; Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S.VIII, İzmir. Kortantamer, T. (1999). “Türk edebiyatında ‘gelenek ve modernlik’ tartışmaları üzerine” kitaplık, s.38 (Güz), İstanbul. Levend, A. S. (1984). Divan edebiyatı, kelimeler ve remizler-mazmunlar ve mefhumlar, İstanbul. Mengi, M. (2000). “Metin şerhi, tahlili ve tenkidi üzerine”, Divan Şiiri Yazıları, Ankara.Mengi, M. (2007). “Metin incelemesi aşamaları, terimleri, ve bunlardan biri: metin tahlili”, Turkish Studies/Türkoloji Araştırmaları, Volume 2/3. Morkoç, Y. (1994). “Sûdî-i bosnavî’nin şerh-i dîvân-ı hâfız’ı” Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.Pala, İ. (1989). Ansiklopedik divan şiiri sözlüğü, Ankara II. Baskı. Rıtter, H. (1977). “Hâfız”, İslam Ansiklopedisi, C.5/1, İstanbul (MEB). Şirâzî, (1992). Hâfız divânı, (Çvr: Abdülbaki Gölpınrlı) İstanbul.Uludağ, S. (1991). Tasavvuf terimleri sözlüğü, İstanbul. Verçin, İ. (2006). “Hafız divanında yer alan ilk gazel üzerinde bir açımlama hermeneutigi uygulaması”, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. Yazıcı, T. (1997). “Hâfız-ı Şirâzî”, tdv islâm ansiklopedisi, C.15, İstanbul.

Kaynak Göster

APA İnce, Ö . (2019). Hafız-ı Şirazi’nin Bir Gazeli Üzerine Değerlendirme: Aşk Herkesin Başında: Kimi Cefâda, Kimi Safâda . Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi , (47) , 157-164 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/deubefd/issue/46964/587160

3488 3834

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

Yükseköğretimde Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetlerine Genel Bir Bakış

Elif ULU ERCAN

Öğretim Elemanlarının Matematiksel İspatın Önemine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi

Esra AKSOY, Serkan NARLI

Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Düzeyleri ile Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Nilgün YENİCE, Neslihan YAVAŞOĞLU, Gizem ALPAK TUNÇ, Fatma CANDARLI

Okuma Güçlüğü Yaşayan Ortaokul Öğrencilerine Uygulanan Hızlandırılmış Okuma Eğitiminin Etkisi

Gülmira KURUOĞLU, Nilay ŞEN

Turizm Lisans Öğrencilerine Yönelik Hazırlanan Yabancı Dil İngilizce Ders Kitaplarının Hedef Kitle Açısından Uygunluk Analizi

Umut BALCI, Fatoş METİN

Türkiye’de Ulusal Düzeyde Yayınlanan Gazetelerdeki Matematikle İlgili Haberler Üzerine Bir İçerik Analizi

Nurefşan ŞADAN, İşıkhan UĞUREL, Seher GÜNEY

Öğretmen Adaylarının Enerji Tasarrufuna Yönelik Tutum ve Davranışlarının Bazı Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi

Sami OLUK, Serap KAYA ŞENGÖREN, Gonca BABADAĞ

Hafız-ı Şirazi’nin Bir Gazeli Üzerine Değerlendirme: Aşk Herkesin Başında: Kimi Cefâda, Kimi Safâda

Ömer İNCE

Ebeveynlerin Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarının Duygu Temelli Tepkilerine Yönelik Görüşleri

Zahide TÖRET, Selda ÖZDEMİR, Işık AKIN BÜLBÜL

Ortaöğretim Kurumlarındaki Rehber Öğretmenlerin Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerine İlişkin Yeterlik Algıları

Gözde EVRAM, Yeliz AKINTUĞ, Engin BAYSEN