Türk ceza kanununda sağlık personelinin ihbar yükümlülüğü

5237 sayılı TCK'nm 280. maddesinde sağlık mesleği mensubunun suçu bildirmeme suçu düzenlenmiştir. Eski (765) TCK'nın Kabahatler bölümünde, "Cürmü Haber Vermede Zühul" başlığı altında düzenlenmiş olanı 530. madde, bu kanunun yürürlükte olduğu dönem içinde pek az uygulandığı ve tedavi amacıyla sağlık personeline başvuran kişi takibata maruz kalacaksa ihbar zorunluluğu bulunmadığı halde, sağlık personelini "muhbir" konumuna getirdiği ve meslek sırrı ile çeliştiği gerekçesiyle doktrinde eleştirilmiştir. 5237 sayılı TCK'daki 280. maddenin metninde, fail konumundaki sağlık mesleği mensubunun kapsamı genişletilmiştir, ancak failin kamu görevlisi olan sağlık mesleği mensubu mu olacağı yoksa serbest çalışan sağlık mesleği mensubu mu olacağı hususunda bir açıklık getirilmemiştir. Bununla birlikte maddede geçen "belirti" kavramından ne anlaşılması gerektiği ve ihbarı zorunlu bulunan suçların kapsamında şikâyete bağlı suçların bulunup bulunmayacağı da açıklanmamıştır. Yine madde metninde ihbarın yapılacağı merci, ihbarın süresi ve ne şekilde yapılacağı belirtilmemiştir. Çalışmamızda bütün bu hususlar irdelenerek, 5237 sayılı TCK'nın 280. maddesindeki ihbar yükümlülüğü, sağlıkla ilgili düzenlemelerde yer alan meslek sırrı ve sağlık mesleği mensubunun uymakla yükümlü olduğu diğer etik ilkelerle birlikte değerlendirilerek tartışılmıştır.

Kaynakça

ADLİ TIP UZMANLARI DERNEĞİ, "TCK'mn 530.maddesi Ortadan Kaldırılıyor!", in: TCK Reformu, İkinci Kitap, Makaleler Görüşler, Raporlar, Editör Teoman Ergül, Türkiye Barolar Birliği, Eylül, 2004.

AKDAĞ, Selami., Türk Ceza Kanunu Şerhi, Emsal İçtihatlar ve İlgili Kanunlar, Olgaç Matbaası, Ankara, 1976.

AKINCI, Yılmaz./ AT AKAN, Tahsin., Mevzuatta Kabahat Filleri ve Usul Hükümleri, Minnetoğlu Kitabevi, İstanbul, 1966.

ARSLAN, Çetin./AZİZAĞAOĞLU, Bahattin., Yeni Türk Ceza Kanun Şerhi, Asil Yayın Dağıtım, Ankara, Kasım 2004.

ARTUÇ, M ustafa./GEDİKLİ, Cemil., Yeni İçtihatlarla TCK-CMK-CGİK ve Çocuk Koruma Kanunu ile Getirilen Yenilikler, Yeni Ceza Adalet Sistemi, Ankara, 2006.

ARTUK, Mehmet Emin./GÖKÇEN, Ahmet./YENİDÜNYA, Caner A., 5237 Sayılı Kanuna Göre Hazırlanmış Ceza Hukuku Özel Hükümler, 6. Baskı, Ankara, 2005.

BÜYÜKAY, Yusuf., "Hekimin Sır Saklama Yükümlülüğü" , AÜEHFD, C: 8, S:l-2, 2004.BÜYÜK LAROUSE SÖZLÜK VE ANSİKLOPEDİSİ, Milliyet yayınları, Cilt: 7, 10, 11,20.

CİVANER, Murat./AMATO OKUYAN, Zühal., Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu Dosyalarında Tıbbi Etik İhlalleri, İzmir, 1999.

ÇAĞLAYAN, M. Muhtar., En Son Değişiklikleri ile Birlikte Gerekçeli , Açıklamalı ve İçtihatlı Türk Ceza Kanunu, (Madde 125-315), Genişletilmiş 3. Baskı, Yetkin Hukuk Yayınları, Cilt: 2, Tarihsiz.

ÇETİN, Erol., Açıklamalı İçtihatlı Ceza Hukukunda ve Özel Yasalarda Memur, Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanma Usulü ve Memur Suçları, 2003.

DEMİRBAŞ, Timur., Ceza Hukuku Genel Hükümler, 3.bası, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2005.

DERYAL, Yahya., "Hekimin "İhbar" Yükümlülüğü ve Yeni Ceza Kanunu", Erişim: 11.06.2006. www.medikalbakis.net.

DONAY, SüheyL/KAŞIK, Mahmut., 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, İstanbul, 2004.

DÖNMEZER, Sulhi., Özel Ceza Hukuku Dersleri, İstanbul, 1984.

EREM, Faruk., Türk Ceza Kanunu Şerhi, Özel Hükümler, Cilt: II, III, Ankara, 1993.

ERMAN./ÖZEK.,(Sahir, Erman), Kamu İdaresine Karşı İşlenen Suçlar, İstanbul, 1992.

EVLİYAOĞLU, Erkal., Örneklerle Açıklamalı, Karşılaştırmalı ve İçtihatlı Memurlar ile İlgili Suçlar, Adalet Yayınevi, Ankara, 2001.

GÖRGÜN, Mehmet., Türk Ceza Kanun Şerhi, İkinci Cilt, (madde 125-315) Dördüncü Cilt, (madde 455-592), Tarihsiz.

GÖZÜBÜYÜK, Abdullah Pulat., Alman, İsviçre, Fransız ve İtalyan Kanunları ile Mukayeseli Türk Ceza Kanunu Şerhi, Cilt: II, Cilt: III (Hususi Kısım - Cürümler) Genişletilmiş 5. Bası, Kazancı Hukuk Yayınları No: 64, İstanbul, Tarihsiz.

GÜNAL, H. Yılmaz., Uyuşturucu Madde Suçları, Ankara, 1976.

GÜNEY, Niyazi./ÖZDEMİR, Kenan./BALO, Yusuf Solmaz., Gerekçe ve Tutanaklarla Karşılaştırmalı Yeni Türk Ceza Kanunu, Adil Yayınevi, Ankara, 2004.

HAKERİ, Hakan., Ceza Hukukunda İhmal Kavramı ve İhmali Suçların Çeşitleri, Ankara, 2003.

HANCI, İ. Hamit., Hekimin Yasal Sorumlulukları ve Hakları, Genişletilmiş 2. Baskı, İzmir, Tarihsiz.

KOÇ, Sermet., "Ölüm Olgularında Hekim Sorumluluğu ve Postmortem İncelemeler", in Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi, Editörler: Gürsel, ÇE-TİN./Coşkun, YORULMAZ., İstanbul, 2006.

KOÇ, Sermet./YORULMAZ, Coşkun., "Hekimin Yasal Sorumlulukları", (s:45-60), Adli Tıp, Cilt: 1, İÜCTF Yayınları, Rektörlük No: 4165, Fakülte No: 224, Editörler: Zeki, SOYSAL./Canser, ÇAKALIR., İstanbul, 1999.

KORUR FİNCANCI, Şebnem., "Adli Olguya Yaklaşım "Audi Alterem Partem", in: Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi, Editörler: Gürsel, ÇETİN./Coşkun, YORULMAZ., İstanbul, 2006.

KORUR FİNCANCI, Şebnem./YORULMAZ, Coşkun., "Beden Muayenesi", in: Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi, Editörler: Gürsel, ÇETİN/Coşkun, YORULMAZ, İstanbul, 2006.

KUNTER-YENİSEY., Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 2005 Eki, Arıkan Yayınevi, 2005.

MAJNO., Ceza Kanunu Şerhi, (Türk ve İtalyan Ceza Kanunları), Cilt: 4, Yargıtay Yayınları No: 14, Ankara, 1981.

MALKOÇ, İsmail., "Yeni Türk Ceza Kanununda Suçu Bildirme Yükümlülüğü", Türkiye Noterler Birliği, Mayıs 2006.

MALKOÇ, İsmail./GÜLER, Mahmut., Uygulamada Türk Ceza Kanunu Özel Hükümler IV, (461-592. maddelerin açıklamaları), Ankara, 1996.

NOYAN, Erdal., Yeni Türk Ceza Kanunu, Adil Yayınevi, Ankara, 2004.

OTACI, Cengiz., "Ceza Muhakemesi Hukukunda Tanıklıktan Çekinme Hakkı", Adalet Bakanlığı Adalet Dergisi, Yıl:92, Sayı:6, Ocak 2001.

ÖZBEK, Veli Özer., CMK İzmir Şerhi, Yeni Ceza Muhakemesi Kanununun Anlamı (Gerckçeli-İçtihatlı), Ankara, 2005.

ÖZTÜRK, Bahri./ ERDEM, Mustafa Ruhan., Öztürk Uygulamalı Ceza Hukuku ve Emniyet Tedbirleri Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2005.

SAVAŞ, Vural./MOLLAMAHMUTOĞLU, Sadık., Türk Ceza Kanunu Yorumu, IV.Cilt, Madde 454-592, 2. Baskı, Seçkin Yayınevi, Mayıs 1998.

ŞAHİN, Cumhur., Ceza Muhakemesi Kanunu Gazi Şerhi, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2005.

TEZCAN, Durmuş ./ERDEM, Mustafa Ruhan., Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 1. Baskı, İzmir 2000.

TEZCAN, Durmuş./ERDEM, Mustafa Ruhan./ÖNOK, Murat., 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'na Göre Teorik ve Pratik Ceza Öze! Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara,2006.

Turkey Health Report, The Ministry of Health of Turkey, Refik Saydam Hygiene Center, School of Public Health, Ankara, February, 2004.

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ, "Türk Ceza Kanunu değişiklikleri/ Sağlıkla ilgisi", Tıp Dünyası, Kasım 2005.

YAŞAR, Osman., Uygulamalı ve Yorumlu 5271 sayılı Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu, Ankara, 2005.

YURTCAN, Erdener., Türk Hukukunda Kürtaj ve Uygulaması, 2. Bası, İstanbul, 1990.

YURTCAN, Erdener., Yeni Türk Ceza Kanunu ve Yorumu, Kazancı Yayınları No: 186, Kasım 2004.

Kaynak Göster