SERMAYE PİYASASI KANUNUNDA DÜZENLENEN GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA VE SAHTECİLİK SUÇLARI II Sermaye Piyasası Kanununda Düzenlenen Örtülü Kazanç Aktarımı Suçu (SerPK madde 110/1-b ve c)

6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası Kanunu’nun (YSerPK) 110’uncu maddesinin başlığı “Güveni Kötüye Kullanma ve Sahtecilik” olup, burada birden fazla suç düzenlenmektedir. Bu çalışmanın konusunu da bu suçlardan YSerPK md 110/1-b ve c’deki “Örtülü Kazanç Aktarımı Suçu” oluşturmaktadır. Suç; pek çok ekonomik suçta olduğu üzere “birden çok hukuki yararı koruyan (çok konulu) bir suçtur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndan düzenlenen güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli halidir. Yani yükümlülük suçlarından olup, sadece belirli kimselerce işlenebilir. Suçun mağduru, aralarındaki sözleşme ilişkisi gereği suça konu malın zilyetliğini faile devreden ve suç teşkil eden hareketler nedeniyle güveni sarsılan kimsedir. Suçun konusunu “halka açık şirketin kârı veya malvarlığıdır” oluşturmaktadır. Suçun, suça konu şeyin faile “tevdi veya teslim edilmiş” olması şeklinde bir ön koşulu bulunmaktadır. Genel kastla işlenebilen suçlardandır. Hukuka aykırılık unsuru açısından bir özellik söz konusu değildir. YSerPK’da suçu etkileyen herhangi bir ağırlatıcı veya hafifletici nedene yer verilmemiştir. Teşebbüs ve suça iştirak açısından herhangi bir belirleyici özellik bulunmamakta, bu konuda genel kurallar geçerlidir.

CRIME OF ABUSE OF TRUST AND FRAUD REGULATED BY CAPITAL MARKET LAW II Crimes of Disguised Profit Transfer Issued in Capital Market Law

The title of Article 110 of the Capital Market Law No. 6362 (hereinafter YSerPK) is “Crime of Misconduct and Forgery” and more than one crime is organized here. The subject of this study is “Crimes of Disguised Profit Transfer” regulated in Capital Market Law No. 6362. Crime; it is a (multi-topic) crime that protects multiple legal benefits, as in many economic offenses. This crime is a qualified form of abuse of trust held in the Turkish Criminal Law No. 5237. So the offense is a liability offense and may only be committed by certain persons. The victim of the crime is the person who has transferred the possession of the offense to the perpetrator due to the contractual relationship between them and whose confidence has been shaken due to the criminal acts. The subject of the crime “profit or assets of a publicly traded company” are created. There is a precondition that the offense must be “deposited or handed over” to the perpetrator of the profit or assets to the offense. One of the crimes that can be committed with general intent. There is no feature in terms of the element of unlawfulness. The Capital Market Law does not include any aggravating or mitigating reasons affecting the crime. There is no defining feature in terms of attempt and complicity; general rules apply in this regard.

Kaynakça

ARKAN Sabih, Ticari İşletme Hukuku, 8. Baskı, BTHAE Yayınları, Ankara, 2006.

ARTUK M. Emin-GÖKCEN Ahmet, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Baskı, Adalet, Ankara, 2019.

AYDIN Devrim, Türk Ceza Hukukunda Suça İştirak, Ankara, Yetkin, 2009.

AYTAÇ Zühtü, “Halka Açık Anonim Ortaklıklarda Kar Dağıtımı”, SPK 15. Yıl Sempozyumu, SPK, No: 119, Ankara, 1998, s. 56-57.

BAŞTÜRK İhsan, “Türk Sermaye Piyasası Hukukunda Örtülü̈ Kazanç Aktarımı Yasağına Aykırılık Suçu”, Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c: 21, özel sayı, 2016.

CENTEL Nur-ZAFER Hamide-ÇAKMUT Özlem, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, c: I, 4. Baskı, Beta, İstanbul, 2017.

CENTEL Nur/ZAFER Hamide/ÇAKMUT Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş, 10. Baskı, Beta, İstanbul, 2018.

(Çevrimiçi), https://www.google.com/search?q=S%C3%B6zl%C3%BCk, 08.03.2019.

(Çevrimiçi), https://www.hukukmedeniyeti.org/ticari-tesebbus/nedir/, 12.12.2019.

(Çevrimiçi), https://www.lexpera.com.tr/ictihat/anayasa-mahkemesi/genel-kurul-e2013-24-k-2013-133-t-14-11-2013, 10.03.2019.

(Çevrimiçi), https://www.paraborsa.net/i/kar-nedir/, 08.03.2019.

(Çevrimiçi), www.spk.gov.tr, 08.03.2019.

(Çevrimiçi), www.kazanci.com. 13.12.2019.

DEMİRBAŞ Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 14. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.

DÖNMEZER Sulhi/ERMAN Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku-Genel Kısım, C: II, 12. Bası, İstanbul, Beta, 1999.

DURSUN Selman, Sermaye Piyasasında Gerçeğe Aykırılıktan Doğan Suçlar, XII Levha, İstanbul, 2010.

EREM Faruk-TOROSLU Nevzat, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 5. Baskı, Savaş, Ankara, 1987: 583 Erman, 1992.

ERMAN Sahir, Ticari Ceza Hukuku VII, Şirketler Ceza Hukuku, İstanbul Üniversitesi Basımevi ve Film Merkezi, İstanbul, 1993.

EVİK Ali Hakan, Türk Ceza Hukuku’nda Hileli ve Taksirli İflas Suçları, 2. Baskı, XII Levha, İstanbul, 2015.

EVİK Ali Hakan, “Türk Sermaye Piyasası Kanunu’nda Yer Alan Suç Tipleri”, Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 135-155, 2004/1-2.

GÜNAY Ece Deniz, Sermaye Piyasası Hukuku’nda Örtülü Kazanç Aktarımı ve Türk Ticaret Kanunu Açısından Değerlendirilmesi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2018.

HAFIZOĞULLARI Zeki/ÖZEN Muharrem, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Topluma Karşı Suçlar, US-A, Ankara 2012.

İÇEL Kayıhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Yenilenmiş Bası, İstanbul, Beta, 2018.

İÇEL Kayıhan/ÜNVER Yener, İçel Uygulamalı Ceza Hukuku, İstanbul, Beta, 2000.

KABAALİOĞLU Haluk A., Sermaye Piyasasında Kamuyu Aydınlatma İlkesi, İstanbul, İktisadi Yy., 1985.

KARAHAN Sami (Editör), Şirketler Hukuku, 2. Baskı, Mimoza, Konya, 2013.

KOCA Mahmut/ÜZÜLMEZ İlhan, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 12. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.

İMREGÜN Oğuz, Anonim Ortaklıklar, 4. bs., İstanbul, 1989.

KAĞITÇIOĞLU Mutlu, “İdarenin Ekonomik Kolluk Faaliyetinin Bir Görünümü: Sermaye Piyasası Kanununda İdari Tedbirler”, Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan, c: III, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c: 22, sayı: 3, 2016.

KAYA Arslan, “Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağının TK’ya Tabi Şirketler/Şirketler Topluluğu ve SerPK ile İlişkisi Bakımından Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan, c: II, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c: 22, sayı: 3, 2016, s. 1531-1549.

KAYA Arslan, “Halka Açık Ortaklıklarda Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, c: LXXI, sayı: 2, 2013, s. 193-204.

KOCA Mahmut-ÜZÜLMEZ İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet, 2019.

KENDİGELEN, Abuzer: Yeni Türk Ticaret Kanunu, Değişiklikler, Yenilikler ve İlk Tespitler, XII Levha, İstanbul, 2011.

KÜÇÜKSÖZEN Cemal, Sermaye Piyasasında Yatırımcının Korunması: Sermaye Piyasasının Bu Açıdan Değerlendirilmesi, Ankara, SPK, 1999.

MANAVGAT Çağlar, “Örtülü Kazanç Aktarımının Ortaklıklar Topluluğu Düzenlemelerindeki Sınırları”, BATİDER, Mart 2015, cilt: XXXI, sayı: 1, 87-105.

MANGANO Pompeo, Disciplina Penale Del Fallimento, 3. Baskı, Milano, Giuffre, 2003.

ÖZBEK Veli Özer/DOĞAN Koray/BACAKSIZ Pınar, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 10. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.

POROY Reha/TEKİNALP Ünal/ÇAMOĞLU Ersin, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 9. Baskı, Beta, İstanbul, 2003.

SANCAR Türkan, Çok Failli Suçlar, Seçkin, Ankara, 1998.

TANÖR Reha, Türk Sermaye Piyasası: Halka Arz, C: II, İstanbul, Beta, 2000, s. 209- 210;

TEKİN Memiş/TURAN Gökçen, Sermaye Piyasası Hukuku, Güncellenmiş 2. Baskı, Seçkin, Ankara, 2016.

TEKİNALP Ünal, Sermaye Piyasası Hukukunun Esasları, İstanbul, Es, 1982.

TEOMAN Ömer, “Halka Açık Anonim Ortaklık- Örtülü Kazanç Aktarımı Savı- Halka Açık Anonim Ortaklığın Bir Anonim Ortaklığın Faaliyet Konusuna Giren Hammaddeyi Doğrudan Doğruya Üreticiden Sağlama Zorunluluğunun Bulunup BulunmadığıHammaddenin Temin Edildiği Şirkette Görevli Olanların Aynı Zamanda Halka Açık Ortaklığın Yöneticileri Olmaları- Sermaye Piyasası Kurulu’nun Halka açık anonim ortaklık Yöneticilerinin Hukuki ve Cezai Sorumluluğuna Gidebilmesine İlişkin Koşullar- SerPK m. 45 Uyarınca Yapılacak Denetlemenin Sınırları ve İstenebilecek Belgeler”, Yaşayan Ticaret Hukuku, cilt: I, 10’uncu Kitap, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2003.

TEOMAN Ömer, “SerPK m. 46/1(d) bendinin Uygulama Alanı- Örtülü Kazanç Aktarımı Savı-SerPK m. 15/7’nin Uygulanma Koşulları- Halka Açık Anonim Ortaklığın Bir Bankadaki Hesabını Vadesinden Önce Çekmesi- Banka ile Müşterisi Arasındaki İlişkilerin Bir Bütün Olarak Değerlendirilmesi Zorunluluğu”, Yaşayan Ticaret Hukuku, Yaşayan Ticaret Hukuku, cilt: I, 10’uncu Kitap, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2003.

TEOMAN Ömer, “Halka Açık Anonim Ortaklıklarda Örtülü Kazanç Dağıtımı Yasağı” Yargı Dünyası, Sayı 175, Temmuz 2010, s. 11-14.

TEOMAN Ömer, Yaşayan Ticaret Hukuku (Hukuki Mütalaalar), cilt: I, 10’uncu Kitap, s. 182-204, (Hukuki Mütalaalar), cilt: I, 7’nci Kitap, Beta Basım, İstanbul, 1997.

TEZCAN Durmuş/ERDEM M. Ruhan/ÖNOK R. Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 16. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.

YENİDÜNYA Ahmet Caner/CANPOLAT Can, “Sermaye Piyasası Kanunu’nda Düzenlenen Güveni Kötüye Kullanma Suçu” (SPK m. 110/1, 3), Banka ve Finans Hukuku Dergisi, cilt: 3, Sayı: 9, 2014, s. 109-159.

YILMAZ, Ejder, Hukuk Sözlüğü, Genişletilmiş 5. Baskı, Yetkin, Ankara, 1996.

ZEVKLİLER Aydın-GÖKYAYLA K. Emre, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 14. Baskı, Turhan, Ankara, 2014.

Kaynak Göster