SERMAYE PİYASASI KANUNUNDA DÜZENLENEN GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA VE SAHTECİLİK SUÇLARI - I: SERMAYE PİYASASI KANUNUNDA DÜZENLENEN GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU

6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası Kanunu’nun (YSerPK) 110’ncu maddesinin başlığı “Güveni Kötüye Kullanma ve Sahtecilik” olup, burada birden fazla suç düzenlenmektedir. Bu çalışmanın konusunu da bu suçlardan YSerPK md 110/1-a’daki “Güveni Kötüye Kullanma Suçu” oluşturmaktadır. Suç; pek çok ekonomik suçta olduğu üzere “birden çok hukuki yararı koruyan (çok konulu) bir suçtur. Suç yükümlülük suçlarından olup, sadece belirli kimselerce işlenebilir. Suçun mağduru, aralarındaki sözleşme ilişkisi gereği suça konu malın zilyetliğini faile devreden ve suç teşkil eden hareketler nedeniyle güveni sarsılan kimsedir. Suçun konusunu “sermaye piyasası araçları” oluşturmaktadır. Suçun, suça konu sermaye piyasası aracının faile “kayden veya fiziken tevdi veya teslim edilmiş” olması şeklinde bir ön koşulu bulunmaktadır. Suçun hareket unsuru; “satmak, kullanmak, rehnetmek, gizlemek veya inkâr etmek”tir. Özel kastla işlenebilen suçlardandır. Hukuka aykırılık unsuru açısından bir özellik söz konusu değildir. YSerPK’da suçu etkileyen herhangi bir ağırlatıcı veya hafifletici nedene yer verilmemiştir. Teşebbüs ve suça iştirak açısından herhangi bir belirleyici özellik bulunmamakta, bu konuda genel kurallar geçerlidir.

CRIME OF ABUSE OF TRUST AND FRAUD REGULATED BY CAPITAL MARKET LAW - I: CRIME OF ABUSE OF TRUST ISSUED IN CAPITAL MARKET LAW

The title of Article 110 of the Capital Market Law No.6362 (hereinafter YSerPK) is “Crime of Misconduct and Forgery” and more than one crime is organized here. The subject of this study is “Crime of Misconduct” regulated in Capital Market Law No.6362. Crime; it is a (multi-topic) crime that protects multiple legal benefits, as in many economic offenses. The offense is a liability offense and may only be committed by certain persons. The victim of the crime is the person who has transferred the possession of the offense to the perpetrator due to the contractual relationship between them and whose confidence has been shaken due to the criminal acts. The subject of the crime “capital market instruments” are created. There is a precondition that the offense must be “registered or physically deposited or handed over” to the perpetrator of the capital market instrument subject to the offense. The motive element of the crime is; “sell, use, pledge, hide or deny”. One of the crimes that can be committed with special intent. There is no feature in terms of the element of unlawfulness. The Capital Market Law does not include any aggravating or mitigating reasons affecting the crime. There is no defining feature in terms of attempt and complicity; general rules apply in this regard.

Kaynakça

AKSOY, Zeki, İçeriden Öğrenenlerin Ticareti Suçu, Seçkin, Ankara, 2018.

ARTUK, M. Emin / GÖKCEN, Ahmet, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Adalet, Ankara, 2017.

CENTEL, Nur / ZAFER, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. Baskı, Beta, İstanbul, 2018.

CENTEL, Nur / ZAFER, Hamide / ÇAKMUT, Özlem: Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, c: I, 4. Baskı, Beta, İstanbul, 2017.

DÖNMEZER, Sulhi, Kişilere ve Mala Karşı Suçlar, İstanbul, 1998, Beta.

DURSUN, Selman, Sermaye Piyasasında Gerçeğe Aykırılıktan Doğan Suçlar, XII Levha, İstanbul, 2010.

EREM, Faruk / TOROSLU, Nevzat, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 7. bs., Ankara, Savaş, 1999.

EVİK, Ali Hakan, Sermaye Piyasası Araçlarının Değerini Etkileyebilecek Aldatıcı Hareketler Yapma (Manipülasyon) Suçları, Ankara, Seçkin, 2004.

EVİK, Ali Hakan / EVİK, Vesile Sonay, “Kovuşturma Koşulu Olarak ‘Yazılı Başvuru’ ve Eleştirisi”, Av. Dr. Şükrü Alpaslan Armağanı, TCHD ve İstanbul Barosu Ortak Yayını, İstanbul.

HAFIZOĞULLARI, Zeki / ÖZEN, Muharrem, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Topluma Karşı Suçlar, US-A, Ankara 2012.

İÇEL, Kayıhan: Suçların İçtimaı, Sermet Matbaası, İstanbul, 1972.

KOCA, Mahmut / ÜZÜLMEZ, İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 5. Baskı, Adalet, 2018.

ÖNDER, Ayhan, Şahıslara ve Mala Karşı Cürümler ve Bilişim Alanında Suçlar, İstanbul, Filiz, 1994.

ÖZBEK, V. Özer / DOĞAN, Koray / BACAKSIZ, Pınar, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 14. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.

ÖZGENÇ, İzzet, Ekonomik Çıkar Amacıyla İşlenen Suçlar, Seçkin, Ankara, 2002.

ÖZGENÇ, İzzet / ÖLMEZ, Gökhan, “Sermaye Piyasasında Güveni Korumaya Yönelik Yükümlülükler ve Ceza Hukuku Sorumluluğu”, 5. Türk-Kore Ceza Hukuku Günleri, Karşılaştırmalı Hukukta Ekonomik Suçlar Uluslararası Sempozyumu, 23-24 Eylül 2019, Ankara, s.9. Tebliğ için bkz: (Çevrimiçi), https://api.hacibayram.edu.tr/files/1/5. turkkorecezahukukugunleri/O%CC%88zgenc%CC%A7,%20O%CC%88lmez%20 Sermaye%20Piyasas%C4%B1nda%20Gu%CC%88veni%20Korumaya%20 Yo%CC%88nelik%20Yu%CC%88ku%CC%88mlu%CC%88lu%CC%88kler%20 %20ve%20%20Ceza%20Hukuku%20Sorumlulug%CC%86u%20.pdf, 01.10.2019.

SOYASLAN, Doğan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 8. Baskı, Yetkin, Ankara, 2010.

TANÖR, Reha, Türk Sermaye Piyasası: Taraflar, C. I, İstanbul, Beta, 1999.

TANÖR, Reha, Türk Sermaye Piyasası: Halka Arz, C.II, İstanbul, Beta, 2000, s.81.

TEZCAN, Durmuş / ERDEM, M. Ruhan / ÖNOK, R. Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 16. Baskı, Seçkin, Ankara, 2018.

TOROSLU, Nevzat, Ceza Hukuku Özel Kısım, 5. bs., Ankara, Savaş, 2010.

ÜNVER, Yener / HAKERİ, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, C.III, 15. Baskı, Ankara, Adalet, 2019.

YENİDÜNYA, Ahmet Caner / CANPOLAT, Can, “Sermaye Piyasası Kanunu’nda Düzenlenen Güveni Kötüye Kullanma Suçu” (SPK m.110/1, 3), Banka ve Finans Hukuku Dergisi, C.3, Sayı.9, 2014, s.109-159.

YENİSEY, Feridun / NUHOĞLU, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 6. Baskı, Ankara, Seçkin, 2018.

YILMAZ, Ejder, Hukuk Sözlüğü, Yetkin, 5. Baskı, Ankara, 1996.

YURTCAN, Erdener, Ceza Yargılaması Hukuku, 15. Baskı, Ankara, Adalet, 2019.

Kaynak Göster