İNSAN HAKLARI VE CEZA HUKUKU BAĞLAMINDA ZİHİN KONTROLÜ

Zihin kontrolü, geçmişte bazı bireylerin maruz kaldığı, bu nedenle de davalar açarak, zararlarının tazminini talep ettikleri hala güncelliğini koruyan bir konudur. Fakat zihin kontrolü bir başka yönüyle yalnızca geçmişin konusu değil, teknolojinin gelişmesiyle birlikte geleceğin ve hatta günümüzün konusu haline gelmiştir. Zihin kontrolüne ilişkin teknolojik gelişmelerin suiistimale açık olması, tüm insanlığın sağlığını tehdit eden bir durumdur. Yıllar sonra ortaya çıkan CIA belgeleri, çeşitli savaşlarda, askerlerin zihin kontrolüne maruz kalarak, iradi olarak, yapmak istedikleri eylemlerden farklı eylemler ortaya koyduklarını göstermiştir. CIA tarafından gerçekleştirilen bu eylemlerde LSD (Liserjik Asit Dietilamid) başta olmak üzere diğer halüsinojen, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler kullanılarak, zihin kontrolü eylemleri gerçekleştirilmiştir. Zihin kontrolüne maruz kalan bireyler, ancak yıllar sonra bu gerçeğin farkına varmışlar ve manevi zararlarının telafisini talep etmişlerdir. Geçmişte yalnızca özel görevi bulunanlar, askerler ve Nazi deneylerinde kullanılan denekler üzerinde gerçekleştirilen zihin kontrolüne ilişkin proje ve deneyler, teknolojinin gelişmesiyle birlikte artık boyut ve yön değiştirmiştir. Bu bağlamda artık biyolojik ya da kimyasal silahlar, medya, sinema veya reklamlar dahi kullanılarak, bireylerin, gerçek iradeleri dışında eylemlerde bulunmaları sağlanabilmektedir. Çalışmamızda, “zihin kontrolü” bağlamında, CIA ve Nazi deneylerine ilişkin somut durumlardan söz edilecek, geleceğe yönelik olarak zihin kontrolünün insanlığa etkileri üzerinde durulacak, zihin kontrolünün, ceza hukuku bağlamında hangi suçları oluşturduğu irdelenecek ve zihin kontrolünün, insan haklarına aykırılığı hususu değerlendirilecektir.

MIND CONTROL IN CONTEXT OF HUMAN RIGHTS AND CRIMINAL LAW

Mind control is still a subject that some individuals have been exposed to in the past, and therefore they claim lawsuits and claim compensation for their damages. But in some other way, mind control is not only the subject of the past, but with the development of technology, it has become the subject of the future and even of today. It is a situation that threatens the health of all humanity. The CIA documents that emerged years later showed that, in various wars, the soldiers were exposed to mind control and this soldiers had done different actions from the actions they wished to do. In these actions carried out by the CIA, mind control actions were carried out, including LSD (Lysergic Acid Diethylamide), other hallucinogens, drugs and stimulants. Individuals that have exposed to mind control, however, have been aware of this fact many years later and demanded compensation for their non-pecuniary damage. In the past, projects and experiments related to mind control performed on only those with special duties, soldiers and subjects used in Nazi experiments have changed dimensions and direction with the development of technology. In this context, biological or chemical weapons, media, cinema or even using advertising, individuals can be made to act outside of their real will. In our study, in the context of mind control, concrete situations related to CIA and Nazi experiments will be discussed, will be focused on the effects of mind control on humanity for the future, will be examined what kind of crimes in the context of criminal law and contradictions about human rights.

Kaynakça

Ağırbaş, Volkan, Sosyal Medya Araç ve Ortamları ile Zihin Kontrolü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2012.

Akbulut, Berrin, “Bağlılık Kuralı”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 14, Sayı: 1, 2010, ss.167-214.

Akcebe, Ömer Emre, “Zihin Kontrolü ve İnsan”, Akademya Dergisi, II. Dönem, Yıl: 1, Sayı: 2, Eylül-Aralık 2011, İstanbul, ss.121-126.

Aksu, Serdar, Zihin Kontrolü, 1. Baskı, Ankara, 2016, Armada Yayınevi.

Akyürek, Güçlü, “İnsan Üzerinde Deney Suçu (TCK m.90) ve Klinik Araştırmalar Etik Kurulları”, Terazi Hukuk Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 100, Aralık 2014, ss.8-16.

Anayurt, Ömer, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihatlarında İşkence Kavramı”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 1-2, 2008, ss.421-459.

Arıcan, Mehmet, “Ceza Muhakemesi Hukukunda İfade Alma ve Sorgu”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 17, Sayı: 1, 2009, ss.43-66.

Artuk, Mehmet Emin, “İntihar ve İntihara Yardım Suçu Üzerine Bir Deneme”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 1-2, Ocak 1994, ss.113-142.

Aybay, Rona, “Açıklamalı İnsan Hakları Evrensel Bildirisi”, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, 1. Baskı, Aralık 2006.

Bayındır, Sinan, “İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları (TCK m.90)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, Haziran 2018, ss.77-121.

Bilge, Burak, “Aihm İçtihatları Bağlamında Etkin Soruşturma Yükümlülüğü”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 2, 2014, ss.367-406.

Birinci, Görkem, “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin Kısa Tarihi I: Milletler Cemiyeti’nden Birleşmiş Milletler’e”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 2, 2017, ss.50-81.

Bozbayındır, Ali Emrah, “İşkence ve Kötü Muamele Yasağının Yatay Etkisi”, Terazi Hukuk Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 145, Eylül 2018, ss.45-60.

Carhart-Harris, L. Robin / Kaelen, Mendel / Whalley, Matthew / Bolstridge, Mark / Feilding, Amanda / Nutt, David J., “LSD Enhances Suggestibility in Healthy Volunteers”, Psychopharmacology, Cilt: 232, Sayı: 4, Şubat 2015, ss.785-794.

Carhart-Harris, L. Robin / Kaelen, Mendel / Nutt, David J., “How Do Hallucinogens Work On Brain?”, The Psychologist, Cilt: 27 Sayı: 9, Eylül 2014, ss.662-665.

Centel, Nur / Zafer, Hamide / Çakmut, Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş, 10. Baskı, İstanbul, Eylül 2017, Beta Yayınları.

Cihan, Erol, “Suç Teşkil Eden Sorgu Yöntemleri”, İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 7, 1971, ss.77-88.

Çiftçioğlu, Cengiz Topel, “Ceza Muhakemesi Hukukunda İşkence Yasağı”, Fasikül Hukuk Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 65, Nisan 2015, ss.14-26.

Çor, Yaşar, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Sözleşme Kapsamında İşkence Görmeme Hakkına Bakış Açısı”, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, Sayı: 75, 2008, ss.63-93.

Çorbacı, İsmail, Zihin Kontrolü, 1. Baskı, Ankara, Eylül 2015, Tutku Yayınevi.

Dimdik Emeksiz, Pelin, “Zihin Kontrol Yöntemleri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 42, Şubat 2016, ss.1088-1100.

Dinç, Gülten, “Biyomedikal Araştırmalar ve Etik”, Cerrahpaşa Tıp Dergisi, Cilt: 38, Sayı: 4, 2007, ss.166-171.

Dünya Tarihi, 6. Baskı, NTV Yayınları, İstanbul, Haziran 2014.

Ekici Şahin, Meral, “İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Suça Etki Eden Nedenlerin Şeriklere Sirayeti”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 64, Sayı: 3, 2015, ss.637-686.

Ekmekci, Perihan Elif, “Seçilmiş Vakalarla Araştırma Etiğinin Kısa Tarihçesi”, Pamukkale Tıp Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 1, 2017, ss.101-114.

Erem, Faruk, “İşkence”, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, Mayıs 1988, ss.197-207.

Erem, Faruk, “Suça İştirak”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 1, 1946, ss.62-107.

Ersoy, Uğur, “İntihara Yönlendirme Suçu”, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, Sayı: 136, Mayıs 2018, ss.75-140.

Ertin, Hakan / Temel, M. Kemal, “İnsan Üzerindeki Deneyler ve İlgili Etik - Yasal Metinler”, Anadolu Kliniği, Cilt: 21, Sayı: 3, Eylül 2016, ss.223-234.

Flores, David Salinas, “The Secret Program of US Mind Control Weapons: Is It Developing in Latin America?”, MedCrave International Physical Medicine & Rehabilitation Journal, Cilt: 3, Sayı: 2, 2018, ss.136-137.

Fotoğraflarla Kronolojik Dünya Tarihi 1800-2016, Danışman: Taha Akyol, 2. Baskı, Hürriyet Kitap, İstanbul, Mart 2017.

Gökcen, Ahmet / Balcı, Murat, “Kasten Yaralama Suçunun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halleri (TCK m.87)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (MÜHFHAD), Cilt: 21, Sayı: 2, Ocak 2015, ss.369-411.

Gutheil, Thomas G. / Applebaum, Paul S., “Mind Control,” “Synthetic Sanity,” “Artificial Competence,” and Genuine Confusion: Legally Relevant Effects of Antipsychotic Medication”, Hofstra Law Review, Cilt:. 12, Sayı: 1, 1983, ss.77-120.

Güner, Uğur, “İnsan Üzerinde Deney Suçu”, Ceza Hukuku Dergisi, Sayı: 29, Aralık 2015, ss.319-344.

Hafızoğulları, Zeki / Özen, Muharrem, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara, Ekim 2018, US-A Yayıncılık.

Hakeri, Hakan, “İnsan Üzerinde Deney-Deneme ve Ceza Sorumluluğu”, II. Sağlık Hukuku Kurultayı 7-8 Kasım Ankara, Ankara Barosu Yayınları, 2009, ss.299-327.

Hakeri, Hakan, Tıp Hukuku, 17. Baskı, Ankara, Eylül 2019, Seçkin Yayınları.

İçel, Kayıhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Baskı, İstanbul, Kasım 2018, Beta Yayınları.

İyiat, Bora, Zihin Kontrolü Psikolojik Savaşın Temel İlkeleri, 6. Baskı, Ankara, 2016, Kripto Yayınevi.

Hoop, Jinger G. / DiPasquale, Tony / Hernandez, Juan M. / Weiss Roberts, Laura, “Ethics and Culture in Mental Health Care”, Ethics & Behavior, Cilt: 18, Sayı: 4, 2008, ss.353-372.

Jerry, Smith, Kıyamet Silahı HAARP, 1. Baskı, İstanbul, 2007, Koridor Yayıncılık.

Kara, Mithat / Hızal, Abdullah / Hızal, Sevinç Arslan, Aydınlatılmış Onam, İzmir, 2009, İzmir Tabip Odası Yayınları.

Karakuş, Cahit, “Beyin, Sınırsız Güç Davranış Analizi ve Kontrolü”, 2013. http://www. ichs.com.tr/yayin/Davranışların%20Uzaktan%20Yönlendirilmesi.pdf (Erişim Tarihi: 01.03.2019)

Kasapçopur, Özgür, “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği”, Cerrahpaşa Tıp Dergisi, Cilt: 38, Sayı: 4, 2007, ss.161-165.

Kaymaz, Seydi, “5237 Sayılı Türk Ceza Kanununa Göre İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Nitelikli Hallerin Diğer Suç Ortaklarına Geçişi Sorunu”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16, Sayı: 2, 2012, ss.117-167.

Kious, Brent, “Brain Rays, Advertising, and Fancy Suits: The Ethics of Mind Control” Journal of Cognition and Neuroethics, Cilt: 2, Sayı: 1, ss.191-210.

Keskin Kiziroğlu, Serap, “Kasten Yaralama Suçu”, Prof. Dr. Nevzat Toroslu’ya Armağan Cilt I, Ankara Üniversitesi Yayınları, 2015, ss.639-686.

Koca, Mahmut, “İntihara Yönlendirme Suçu (TCK m.84)”, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 12, Nisan 2010, ss.19-40.

Koca, Mahmut / Üzülmez, İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 5. Baskı, Ankara, Eylül 2018, Adalet Yayınevi.

Kocaoğlu, Serhat Sinan, “Susma Hakkı”, Ankara Barosu Dergisi, Sayı: 1, 2011, ss.29- 58.

Koivuniemi, Andrew / Otto, Kevin, “When “Altering Brain Function” Becomes Mind Control”, Frontiers in Systems Neuroscience, Cilt: 8, Ekim 2014, ss.1-6.

Linville, Tani M., “Project MKULTRA and the Search for Mind Control: Clandestine Use of LSD Within the CIA”, History Capstone Research Papers, 2016, ss.1-31. https://digitalcommons.cedarville.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1005&context=hi story_capstones (Erişim Tarihi: 10.02.2019)

Marks, John, The Search for the Manchurian Candidate, Times Books, 1979.

Memorandum for the Secretary of Defense, 20.09.1977, http://www.jar2.com/Files/ LULZSEC/06_Military_DoD_NASA_Misc_Projects/Memorandum_For_Sec_Defense_ 1977.pdf (Erişim Tarihi: 10.02.2019)

Osmanoğlu, M. Kerem, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihatlarında İşkence Yasağı ve Polisin Zor Kullanma Yetkisi”, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 1, Haziran 2011, ss.287-314.

Öntan, Yaprak, “İntihara Yönlendirme Suçları”, Prof. Dr. Nevzat Toroslu’ya Armağan Cilt II, Ankara Üniversitesi Yayınları, 2015, ss.845-898.

Özbek, Veli Özer / Doğan, Koray / Bacaksız, Pınar / Tepe, İlker, Ceza Muhakemesi Hukuku, 11. Baskı, Ankara, Eylül 2018, Seçkin Yayınları.

Özbek, Veli Özer / Doğan, Koray / Bacaksız, Pınar / Tepe, İlker, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. Baskı, Ankara, Eylül 2018, Seçkin Yayınları.

Özbek, Veli Özer / Doğan, Koray / Bacaksız, Pınar / Tepe, İlker, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 13. Baskı, Ankara, Eylül 2018, Seçkin Yayınları.

Özen, Mustafa, “İntihara Yönlendirme Suçu”, Ceza Hukuku Dergisi, Sayı: 16, Ağustos 2011, ss.32-67.

Özkan, Halid, Ceza Hukukunda Azmettirme, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2013.

Özkaya, Ömer, “Zihin Kontrolü”, Paradoks Yayınları, İstanbul, 2011.

Özmen, Erdi, “5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Geçici Nedenlerin ve Alkol veya Uyuşturucu Madde Alımının Kusur Yeteneğine Etkisi”, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 19, Ağustos 2012, ss.279-308.

Pazarcı, Ayşe Almula, “Uluslararası Kaynaklar Çerçevesinde İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Kavramları”, Ankara Barosu Yayınları, Sağlık Hukuku Digestası, Yıl: 2, Sayı: 2, 2012, ss.30-58.

Project MKULTRA, The CIA’s Program of Research in Behavioral Modification, U.S. Government Printing Office, 1977, https://www.intelligence.senate.gov/sites/ default/files/hearings/95mkultra.pdf (Erişim Tarihi 13.02.2019)

Şentürk, Candide, “Ceza Muhakemesinde İfade ve Sorgu”, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 19, Ağustos 2012, ss.173-233.

Taneri, Gökhan / Kamışlı, Gani, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, 1. Baskı, Ankara, Kasım 2018, Seçkin Yayınları.

TDK “Büyük Türkçe Sözlük”, http://tdk.gov.tr (Erişim Tarihi: 14.02.2019)

TDK Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü, http://tdk.gov.tr (Erişim Tarihi: 21.02.2019)

Tongür, Ali Rıza, “Yargıtay Kararları Doğrultusunda İştirak Türü Olarak Dolaylı Faillik ve Azmettirme”, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 28, Ağustos 2015, ss.223-259.

Toprak, Ufuk, “Kasten veya Taksirle Kusur Yeteneğinin Ortadan Kaldırılmasının ya da Azaltılmasının Alman Hukukuna Göre Ceza Sorumluluğuna Etkisi (Actio Libera In Causa Formülü)”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi (TAAD), Yıl: 3, Sayı: 10, Temmuz 2012, ss.741-774.

Toroslu, Nevzat / Toroslu, Haluk, Ceza Hukuku Genel Kısım, 24. Baskı, Ankara, 2018, Savaş Yayınevi.

Turabi, Selami, “Kusurluluk ve Kusurluluğu Etkileyen Haller”, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, Sayı: 101, 2012, ss.267-292.

Üzülmez, İlhan, “Yeni Türk Ceza Kanununda Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 1, 2, 2007, ss.1183-1210.

Yenerer Çakmut, Özlem, “Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu (TCK m.109)”, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 19, Sayı: 2, 2013, ss.587-602.

Yıldız, Ali Kemal, “Kasten Yaralama Suçu”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 14, Sayı: 28, 2015/2, ss.47-96.

Yokuş Sevük, Handan, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İşkence Bakımından Türkiye Kararlarının Değerlendirilmesi”, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 20, Aralık 2012, ss.7-42.

Yokuş Sevük, Handan, “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Eziyet Suçu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt: 71, Sayı: 1, 2013, ss.1273-1290.

https://interestingengineering.com/the-russian-woodpecker-the-soviet-signal-that-couldbe- heard-on-the-radio

https://www.timeturk.com/tr/2009/12/31/dunyayi-degistiren-bilimsel-deneyler.html

http://showcase.netins.net/web/renegadesports/c2bc/Franklin%20Coverup/Mind%20 Control%20Victim%20Awarded%20$1%20Million.htm

https://www.nytimes.com/1990/07/29/us/omaha-grand-jury-sees-hoax-in-lurid-tales. html

http://www.maebrussell.com/Mind%20Control/Brainwashing%20Compensation%20 By%20Canada%20.html

https://www.nytimes.com/1992/11/19/world/canada-will-pay-50-s-test-victims.html

https://sites.google.com/site/mcrais/macdonal

https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/12-ceza-dairesi-e-2014-4162-k-2014- 19132-t-30-9-2014

https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/12-ceza-dairesi-e-2013-14006-k-2014- 1780-t-28-1-2014

https://www.lexpera.com.tr/ictihat/yargitay/12-ceza-dairesi-e-2013-15352-k-2014- 1781-t-28-1-2014

http://breggin.com/wp-content/uploads/2008/03/civilDOrlikowPretrialstatmnt.pdf

http://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1988-10-05-8802040759-story.html

http://www.radikal.com.tr/dunya/cia-bir-koyu-deney-icin-kullanmis-985425/

http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/1951-pont-saint-esprit-lanetli-ekmekolayi- 1297

https://www.nytimes.com/2008/07/24/arts/24iht-blume.1.14718462.html

https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/7415082/French-breadspiked- with-LSD-in-CIA-experiment.html

https://frankolsonproject.org/timeline/

http://frankolsonproject.org/staging01/wp-content/uploads/2018/02/Olson_Family_Settlement. pdf

https://www.theguardian.com/books/2001/apr/07/books.guardianreview4

https://www.sabah.com.tr/yazarlar/okur_temsilcisi/2017/12/25/kaynak-mi-onemlidirhaber- mi

http://breggin.com/wp-content/uploads/2008/03/civilDOrlikowPretrialstatmnt.pdf

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-41775738

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-41748100

https://www.echr.coe.int/Documents/Convention_TUR.pdf

https://history.nih.gov/research/downloads/nuremberg.pdf

http://www.journalagent.com/aot/Helsinki_Decleration_tur.pdf

https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-formedical- research-involving-human-subjects/

http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/metin133.pdf

https://www.nevzattarhan.com/zihin-kontrolu.html

Tomasi/Fransa Kararı, Başvuru No: 12850/87, Karar Tarihi: 27.08.1992, http://hudoc. echr.coe.int/tur?i=001-57796

Kavaklıoğlu ve diğerleri/Türkiye Kararı, Başvuru No: 15397/02, Karar Tarihi: 06.10.2015, http://hudoc.echr.coe.int/tur?i=001-160411

Rahmi Şahin/Türkiye Kararı, Başvuru No: 39041/10, Karar Tarihi: 05.07.2016, http:// hudoc.echr.coe.int/tur?i=001-169345

Gäfgen/Almanya Kararı, Başvuru No: 22978/05, Karar Tarihi: 01.06.2010, http://hudoc. echr.coe.int/tur?i=001-111106

N./Birleşik Krallık Kararı, Başvuru No: 26565/05, Karar Tarihi: 27.05.2008, http://hudoc. echr.coe.int/tur?i=001-116732

Labita/İtalya Kararı, Başvuru No: 26772/95, Karar Tarihi: 06.04.2000, http://hudoc.echr. coe.int/tur?i=001-111100

M.S.S./Belçika ve Yunanistan Kararı, Başvuru No: 30696/09, Karar Tarihi: 21.01.2011, http://hudoc.echr.coe.int/tur?i=001-111149

Kaynak Göster