Kıyı Kenti Belediyelerinin Planlama ve Yönetim Sorunları: Yalova Örneği

Hızlı kentleşme, turizm taleplerindeki artış, ulaşım ve hizmet sektöründeki gelişmeler ve aşın nüfus artışının bir sonucu olan çevre kirliliği kıyı alanları ve çevrelerini tehdit etmektedir. Kıyı alanlarında yer alan insan faaliyetleri, kıyı ekosistemlerinin bütünlüğü üzerinde baskılar oluşturmaktadır. Bunu engellemek için öncelikle kısa vadeli ekonomik fayda ile uzun süreli ekolojik değerler arasındaki çıkar çatışmaları tanımlanmalı ve bütüncül kıyı yönetimi çalışmaları a-çısmdan çözülme kavuşturulması gerekmektedir. Bu çalışmada Yalova örneğinde kıyı kentleri belediyelerinin planlama ve yönetim sorunları tartışılmıştır. Çalışma alanında yer alan doğal kaynaklar, kıyı şeridi ve dağlar, bölgenin sahip olduğu ılıman iklim ile birlikte oldukça yüksek potansiyele sahiptir. Fakat a-landa mevcut kentsel gelişimin olumsuz etkileriyle birlikte, yerel yönetimin etkili olamaması doğal kaynakların tahribine neden olmuştur. Kısıtlı kaynaklar, yerel ile merkezi yönetim ve halk arasındaki yetersiz işbölümü, mevzuattan kaynaklanan karışıklıklar (kıyılara ait kanun ve düzenlemelerde işlevlerin yerine getirilmesinden sorumlu birçok kurum ve kuruluş bulunmaktadır) gibi nedenlerle çalışma alanındaki belediyeler etkili ve verimli olmamaktadır. Çalışma alanı kapsamında bu sorunlan tanımlamak için Yalova kenti belediyelerine planlama ve yönetim sorunlarını içeren bir anket uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen sonuçlar bütüncül kıyı yönetimi kapsamında ele alınarak değerlendirilmiş, belediyelerin sorunlarına çözüm bulmak ve kıyı kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak için öneriler sunulmuştur.

The planning and Management Problems of Coastal City Municipalities: Case of Yalova

As a result of rapid urbanization, development of transportation, tourism and service sectors, and increase in population, many environmental problems have threatened the coastal areas and their surroundings. Human activities in the coastal zone are damaging the integrity of the coastal resource system. To prevent this, first of all, conflicts of interest between short-term economic benefits and long term ecological assets should be identified and solved by means of integrated coastal management. In this paper, planning and management problems of coastal city municipalities were discussed in the case of Yalova. The natural environment of research area is potentially a high quality area with regard to its seaside, hills and forests with warm climate. But too many aspects of uncontrolled development with the ineffective management system in the area have led to its degradation. Local governments, especially municipalities, in the area are not effective and not efficient in performing their functions, because of limited financial resources, insufficient division of labor between local and central administration and people, administrative and legal problems (in laws and regulations, many actors and organizations are stated as responsible for functions concerning coastal management). In order to identify these kinds of problems of municipalities, questionnaires including various questions related with planning and management issues were applied for central and district municipalities of Yalova. The results were discussed within the integrated coastal management approach and finally some suggestions were offered to mitigate municipality's problems and to improve sustainable use of coastal resources.

___

Akay, Aslı (2002), Kocaeli Depremi Sonrası Yalova İli Gelişim Plan Stratejileri, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi, Ankara.

Anonim, (2002), İçel Sahil Bandı Belediyeleri Pissu ve Katı Atık Hizmetleri Birliği, Mersin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İşlem GJS, Entegre Atıksu-Katı Atık ve Kent Bilgi Sistemi Projesi Posteri, GIS 2002 Sempozyumu, İstanbul.

Bayındırlık Bakanlığı, (2000), Yalova İli Hasar Dağılım Durumu Raporu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara.

Beşdok, Erkan (1998), Yerel Yönetimlerde Coğrafi Bilgi Sistemi Destekli Proje Planlaması ve Yönetimi, İTÜ Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, Fen bilimleri Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi,

Doğan, Ertuğrul - Erginöz, Murat (1997), Türkiye'de Kıyı Alanları Yönetimi ve Yapılaşması, Arion Yayınevi, İstanbul, s. 90-105.

DPT, (1998), "Ulusal Çevre Eylem Planı", http://ekutup.dpt.gov.tr/ cevre/evlempla/ ucep.html. (10.10.2002).

Duyguluer Feridun vd. (1998), Kıyı Semineri, T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Teknik Araştırma Ve Uygulama Genel Müdürlüğü, Yayın No: 97, Ankara. .

Emre, Cahit (2002), "Türkiye'de Yerel Yönetim Birlikleri Uygulamasına Genel Bir Bakış: Gözlemler-Değerlendirmeler", Yerel Yönetimler Sempozyumu Bildirileri, TODAİE Yayın no: 304, Yerel Yönetimler Arastama ve Eğitim Merkezi Yayın no: 12, İmaj Matbaası, Ankara, s. 311-319.

Güler, Birgül (1998), Yerel Yönetimler Liberal Açıklamalara Eleştirel Yaklaşım, TODAİE Yayın No: 280, Ankara.

http://yalova-bld.gov.tr/Yalova/Haberler/2002/subat/l.htm. (8.10.2002)

Ketchum, Bosrwick - Tripp, Bruce (1972), "The Water's Edge: Critical Problems Of The Coastal Zone", The Coastal Zone Workshop, 22 May 1972, The Mit Press, England, p. 278-290.

Klomp, R (1993), "Lessons Learned From The Experience With Policy Decisions And Supporting Tools In Coastal Water Management", Med-Coast 1993, The First International Conference Of The Mediterranean Coastal Environment, November 2-5, 1993, Antalya, p. 35-52.

Korca, Pervin (1989), Kıyı Alanlarında Turizm Planlamasına Yönelik Bir Araştırma, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul.

Perçin, Halim ve Akay, Aslı (2000), "17 Ağustos Kocaeli Depreminin Turizm ve Rekreasyon Faaliyetlerine Etkisi", 2000 'li Yıllarda Yaşadığımız Çevre ve Peyzaj Mimarlığı Sempozyumu, 24-26 Mayıs 2000, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Ankara, s. 93-100.

Sain, Cicin (1993), "Sustainable Development, Integrated Coastal Management And Tourism; Challenges To Mediterranean Countries", Med-Coast 1993, The First International Conference Of The Mediterranean Coastal Environment, November 2-5, 1993, Antalya, p. 12-34.

Seymen, Ülker. (1996), Türkiye'de Kıyı Yerleşimlerinde Tatil Konutları, T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Konut Araştırmaları Dizisi, No: 17, Ankara.

Shameem, Saiara - Sri Husnaini, Sofjan (2000), Action For Better Cities, Tools And Methodologies For Good Urban Governance, TUGI The Urban Governance Initiative, Malaysia.

Sorensen, Jeff (1996), "Institutional Dimensions For Integrated Coastal Management", Journal Of Ocean And Coastal Management, October, USA, p. 18-20.

Taner, Nuri (1997), Tüm İlçeleriyle İlimiz Yalova, Ortipa Yayıncılık, Yalova.

Ünlü, Hilmi (1991), Yerel Yönetim ve Çevre, IULA Çevre Kitapları Serisi, IULA-EMME, Kent Basımevi, İstanbul.

Yalçındağ, Selçuk (1995), Yerel Yönetimler Sorunlar Çözümler, Türk Sanayicileri ve İş Adamları Derneği Yayınları, İstanbul.

___