TÜKETİCİLERİN ETNOSENTRİK EĞİLİMLERİNİN YERLİ ÜRETİM LOGOLU ÜRÜNLERİ SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNE ETKİSİ

Tüketici etnosentrizmi, yabancı bir ülkeye ait ürünleri satın almanın ahlaki boyutunu ve ekonomik çıktılarını konu etmektedir. 2018 yılının ikinci çeyrek döneminden başlayarak döviz kurlarında meydana gelen artışlar özellikle ithal ürünlerin fiyatlarının artış yönünde seyretmesinde etkili olmuştur. Bu nedenle aynı yılın Eylül ayında üretimi Türkiye’de yapılan ürünlerin ayırt edilebilmesi için ilgili bakanlık tarafından Yerli Üretim logosu geliştirilerek kullanımı zorunlu hale getirilmiştir. Bu çalışmada tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin yerli üretim logolu ürünleri satın alma niyeti üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada veri toplama safhasında anket metodu kullanılmıştır. 18 yaş üzeri 358 tüketiciden elde edilen veriler SPSS paket program kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında 2 ana hipotez ve 4 alt hipotez geliştirilmiştir. Hipotezlerin test edilmesinde Bağımsız Örneklem T Testi ve ANOVA yöntemi kullanılmıştır. Tüketicilerin cinsiyetleri ve etnosentrik eğilim düzeyleri ile satın alma niyetleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.

Kaynakça

Akın, M. Çiçek, R. Gürbüz, E. ve İnal M. E. (2009). Tüketici Etnosentrizmi Ve Davranış Niyetleri Arasındaki Farklılığın Belirlenmesinde Cetscale Ölçeği. Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(2), S. 489-512. https://doi.org/10.21121/eab.2009219711.

Arı, E. S. ve Madran, C. (2011). Satın Alma Kararlarında Tüketici Etnosentrizmi Ve Menşe Ülke Etkisinin Rolü. Öneri Dergisi, 9(35), 15 - 33. https://doi.org/10.14783/od.v9i35.1012000248.

Armağan, E.A. ve Gürsoy, Ö. (2011), Satın Alma Kararlarında Tüketici Etnosentrizmi Ve Menşe Ülke Etkisinin Cetscale Ölçeği İle Değerlendirilmesi, Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 67-77. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oybd/issue/16338/171050

Aysuna, C., (2006). Tüketici Etnosentrizmini Ölçmede CETSCALE Ölçeği Ve Türkiye Uygulaması (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul).

Balabanis, G., and Diamantopoulos, A. (2004). Domestic Country Bias, Country-Of-Origin Effects And Consumer Ethnocentrism: A Multidimensional Unfolding Approach. Journal Of Marine Science, 32(1), 80-95. https://doi.org/10.1177/0092070303257644

Baş, M. (2018), Algılanan Otel İmajının Davranışsal Niyetler Üzerine Etkisi: Marmaris’teki 5 Yıldızlı Otellerde Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi, Sıtkı Kocaman Üniversitesi, Muğla)

Bozacı, E. (2019). Yerli Üretim Etiketinin Tüketici Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Yüksek Ve Düşük İlgilenimli Ürünler Üzerinde Bir Uygulama (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya).

Ettenson, R., Wagner, J., and Gaeth, G., (1988). Evaluating The Effect Of Country Of Origin And The “Made İn The USA” Campaign: A Conjoint Approach. Journal Of Retailing, 64(1), 85–100.

Güdüm, A. G. and Kavas, A. (1996). Turkish Industrial Purchasing Managers’ Perceptions Of Foreign And National Industrial Suppliers. European Journal of Marketing, 30(8), 10-21.

Güngör, Y. (2016), Marka Kişiliği Algısı Ve Menşe Ülke Etkenlerinin Tüketici Etnosentrizmi Üzerindeki Etkisi: Starbucks Ve Kahve Dünyası Örneği Uygulama (Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi, Mersin).

Güvenç, B. (1991). İnsan Ve Kültür (5. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Herche, J., (1992), A Note On The Predictive Validity Of The CETSCALE, Journal Of The Academy Of Marketing Science, 20(3), 261-264. https://doi.org/10.1007/BF02723413

Kutlu, M. B. ve Kağnıcıoğlu, H., (2016). Algılanan Risk Ve Tüketici Etnosentrizm Eğiliminin Yerli Marka Cep Telefonlarına Yönelik Tutum Üzerinde Etkisi. Pazarlama Teorisi Ve Uygulamaları Dergisi, 3(1), 23- 52.

Netemeyer, R.G., Durvasula, S. and Lichtenstein, D.R. (1991). A Cross-National Assessment Of The Reliability And Validity Of The Cetscale. Journal Of Marketing Research, 1(10). https://doi.org/10.2307/3172867

Onurlubaş E., ve Altunışık R. (2019). Tüketici Etnosentrizmi Ve Marka İmajının Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Gıda Tüketicileri Üzerine Bir Uygulama. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(17), 277-307. https://doi.org/10.26466/opus.515217

Özbek, V., ve Çatak, G. (2019), Kültürün Yerli Üretim Logolu Ürünleri Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi, II. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Kritik Tartışmalar Kongresi, 280-297.

Özkalp, E., (2004). Davranış Bilimlerine Giriş (3. Baskı). Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayın No: 1355 Ve Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 722.

Paylan, M, A., Çetinkaya, C., Özceylan, E., ve Dabbaa, A. (2017)., Tüketici Etnosentrizmi: Suriyeli Göçmenler Üzerinde Cetscale Ölçeği İle Bir Uygulama. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, 16(4), P. 937-949. https://doi.org/10.21547/jss.314096.

Sarıçam, T., (2009). Türkiye’de Yabancı Markalara İlişkin Algıların Tüketici Etnosentrizmi Kavramı İle İlişkisi Üzerine Bir Araştırma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara)

Sarıdoğan, Ö. (2014). Tasarruf Ve Yerlı̇Malı Haftası Kutlamaları (1929-1949), (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul).

Shankarmahesh, M., (2006). Consumer Ethnocentrism: An Integrative Review Of İts Antecedents And Consequences”, International Marketing Review, 23(2), 146-172. https://doi.org/10.1108/02651330610660065

Shimp, T.A. and Sharma S., (1987). Consumer Ethnocentrism: Construction And Validation Of The Cetscale. Journal Of Marketing Research, 24(3), 280-289. https://doi.org/10.2307/3151638

Toksarı, M. ve Senir, G., (2015). Menşe Ülke Etkisinin Satın Alma Kararı Üzerindeki Etkisi, Journal Of International Social Research, 40(8), 793-805.

Tuncay, S., (2010). Marka, Moda Ve Müzik Kültürünün Türk Gençliğine Etkilerinin Ulusal Çıkar Ve Ulusal Bilinç Açısından İrdelenmesi. Türkbilim, 3, 1-21.

Ueltschy, C. L., (1998). Brand Perceptions As Influenced By Consumer Ethnocentrism And Coo Effects. The Journal Of Marketing Management, 8(1).

Uyar, K. ve Dursun, Y., (2015). Farklı Ürün Kategorilerinde Yabancı Markalama Ve Tüketici Etnosentrizmi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 363-382.

Uzkurt, C., ve Özmen, M., (2004). Tüketici Etnosentrizmi Ve Ülke Orijini Etkisinin Tüketicilerin Yerli Ve Yabancı Ürünlere Yönelik Tutumlarına Etkileri. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiriler Kitabı, 262-274.

Yapraklı, Ş.T. ve Keser, E., (2013). Tüketici Etnosentrizmi: Beyaz Eşya Ve İçecek Sektörlerinde Karşılaştırmalı Bir Saha Araştırması. Selçuk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(25), 385-419. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susead/issue/28409/302293

Yıltay, S., (2017). Tüketici Etnosentrizmi: Satın Alma Davranışlarının Ülkelerarası Farklılığa Göre Etnosentrik Eğilimleri Açısından İncelenmesi, (Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş).

Yu, J. H. and Albaum, G., (2002). Sovereignty Change Influences On Consumer Ethnocentrism And Product Preferences: Hong Kong Revisited One Year Later. Journal Of Business Research, 55(11), 891-899. https://doi.org/ 10.1016/S0148-2963(01)00208-9

Ticaret Bakanlığı, (2018, 18 Eylül), Fiyat Etiketinde “Yerli Üretim” Logosu Kullanımına İlişkin Tebliğ Yayımlanarak Yürürlüğe Girdi. Erişim Adresi https://Tuketici.Gtb.Gov.Tr/Belgelendirmeİslemleri/Yerliuretim-Logosu Erişim Tarihi: 14.02.2020.

Kaynak Göster