The study on the population of Great Bustard (Otis tarda) in Altıntaş plain, Kütahya/Turkey

Büyük toy kuşu (Otis tarda), Otididae familyasının Batı Palearktik de bulunan türlerinden en büyük olanıdır ve erkek toy kuşu, uçabilen en ağır kuşlardan biridir. Bu tür, Küresel Tehlikedeki Kuşlar Listesi’nde (IUCN, 2011) Hassas ‘Vulnerable’ ve Bern sözleşmesinde EK-II statüsündedir. Toy kuşunun dünya populasyonu, şu anki tahminlere göre 44.054 ile 57.005 birey arasındadır ve en geniş populasyon İspanya’dadır (% 57-70). Türkiye ise dünya populasyonunun % 1-2’ sini barındırmaktadır. Büyük toy kuşu populasyonunun sayımları Mart 2010-Ekim 2011 ve Mart-Mayıs 2012 tarihleri arasında Kütahya ili Altıntaş ilçesinde bulunan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası içinde gerçekleştirildi. 3 üreme dönemi, 2 yazlama ve 1 de kışlama dönemi olmak üzere toplamda 20 aylık arazi çalışmaları sonucunda, 1 toplanma (Lek) alanı içinde toplam 8 (2 erkek, 5 dişi ve 1 iki yaşında erkek) birey tespit edildi. Çalışma alanı içinde bu türü tehdit eden faktörler arasında pestisit ve rodentisit kullanımı, elektrik hatları ile çarpışmalar, altyapısal değişikliklerle (anayol ve havaalanı inşaatı) habitat kayıpları-kesikliliği, üreme alanları içindeki insan kaynaklı huzursuzluk ve yasadışı avcılık büyük öneme sahiptir. Bu nedenle, alanda yaşayan ve son derece tehlike altındaki bu populasyonun devamı için acil olarak koruma önlemleri alınması gerekmektedir.

Kütahya/Altıntaş ovasındaki Büyük Toy Kuşu (Otis tarda)'nun populasyonu üzerine bir çalışma

The Great Bustard (Otis tarda) is the biggest species in the western Palearctic species of the Otididae and the Male Great Bustard (Otis tarda) is one of the heaviest flying birds. The species is globally threatened species classified as “Vulnerable” by IUCN (IUCN, 2012) and is listed in the CİTES appendix II. In brief The Great Bustard (Otis tarda) world population is estimated to be 44.054–57.005 individuals in 2010, of which about 57-70% occur in Spain. Turkey occurs only 1-2% of world population. Between March 2010-October 2011 and March-May 2012 censuses of Great Bustards (Otis tarda)population was carried out in Altıntaş Plain Wildlife Development Area, Kütahya, Turkey. The total numbers of birds counted during 3 breeding, 2 summer and 1 wintering period as a result of field survey including a total of 20 months was 8 individuals (2 males, 5 females and 1 second year male) in 1 lek area. In survey area important threats to the population include use of pesticides and rodenticide, collision with power lines, habitat loss through infrastructural changes (construction of a motorway and airway), disturbance in breeding areas and illegal hunting. Therefore, immediate conservation actions are urgently required to save this extremely endangered population from extinction.

Kaynakça

Abdulkarimi, R., Daneshyar, M., Barati, A. 2010. Current status of the Great Bustard (Otis tarda)in Boukan, West Azerbaijan, Iran. Podoces 5(1); 63-68

Alonso, J. C., Lane, S. J., Dawson, R., İdaghdour, Y. 2000. Great Bustards (Otis tarda)in Morocco: status in spring 1999 and evidence of a decline in recent decades. Oryx34(2), 141-146

Alonso, J. C., Palacin, C., Martin, C. A. 2003. Status and recent trends of the Great Bustard (Otis tarda) population in the İberian Peninsula. Biological Conservation 110; 185-195

Alonso, J. C., Palacin, C., Martin, C. A., Mouati, N., Arhzaf, Z. L., Azizi, D. 2005. The Great Bustard (Otis tarda)in Morocco: a re- evaluation of its status based on recent survey results. Ardeola52(1). 2005. 79-90

Alonso, J. C., Palacin, C. 2010.The world status and population trends of the Great Bustard (Otis tarda): 2010 update. Chinese Birds 2010. 1(2): 141-147

Anonim2004. Doğa Derneği ve T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. Türkiye’nin Toyları. Toy Ulusal Eylem Planı. Ankara

Gao, X., Yang, W., Qiao, J., Yao, J., Xu, K. 2008. Distribution and status of Bustards in China. Front. Biol. China 3(4): 385-391

Hellmich, J., İdaghdour, Y. 2002. The Great Bustard (Otis tarda)population in Morocco 1998-2001. Bird Conservation International 12: 19-33

Karakaş, R., Akarsu, F. 2009. Recent status and distribution of the Great Bustard (Otis tarda), in Turkey. Zoology in the Middle East 48. 2009: 25-34

Kiziroğlu, İ. 2008. Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi. Ankamat Matb., 148 s. Ankara

Kiziroğlu, İ. 2009. Türkiye Kuşları Cep Kitabı. Ankamat matb., 564 s. Ankara

Kılıç, A., Karakaş, R. 2005. Recent observation on the Great Bustard (Otis tarda), in South-eastern Anatolia. Zoology in the Middle East 35; 99-102

Kollar, H. P.1996. Action plan for the Great Bustard (Otis tarda)in Europe. 1-32, Hungary

Lane, S. J., Alonso, J. C., Alonso, J. A., Naveso, M. A. 1999. Seasonal changes in diet and diet selection of Great Bustards (Otis t. tarda) in North-West Spain. J. Zool. Lond. 247. 201-214

Lemus, J.A., Bravo, C., Garcia-Montijano, M., Palacin, C., Ponce, C., Magana, M., Alonso, J. C. 2011. Side effects of rodent control on non-target species: rodenticides increase parasite and pathogen burden in GreatBustards. Science of The Total EnvironmentVolume 409. Issue 22; 4729-4734

Martinez, C. 2008. Distribution, density and productivity of Great Bustards (Otis tarda) in Northwestern Spain: a regional approach. J. Ornithol. 149:507-514

Morales, M. B., Martin, C. A.. 2002. Great Bustard(Otis tarda). BWP Update Vol. 4 No. 3; 1-16

Moreira, F., Morgado, R., Arthur, S. 2004. Great Bustard (Otis tarda) habitat selection in relation to agricultural use in Southern Portugal. Wildl. Biol. 10: 251-260

Palacin, C., Alonso, J.C. 2008. An updated estimate of the world status and population trends of the Great Bustard (Otis tarda). Ardeola55(1). 13-25

Pinto, M., Rocha, P., Moreira, F. 2005. Long-term trends in Great Bustard (Otis tarda) populations in Portugal suggest concentration in single high quality area. Biological Conservation 124; 415-423

Raab, R., Spakovszky, P., Julius, E., Schutz, C., Schulze, C. H. 2010. Effects of powerlines on flight behaviour of the West- Pannonian Great Bustard (Otis tarda) population. Bird Conservation International, page 1 of 14, doi:10.1017/S0959270910000432

Sastre, P., Ponce, C., Palacin, C., Martin, C. A., Alonso, J. C. 2009. Disturbances to Great Bustards (Otis tarda) in Central Spain: human activities, bird responses and management implications. Eur. J. Wildl. Res. 55: 425-432

URL. IUCN, 2012, http://www.iucnredlist.org

Yarar, M., Magnin, G. 1997. Türkiye’nin Önemli Kuş Alanları. Doğal Hayatı Koruma Derneği. İstanbul

(Received for publication 01 April, 2013; The date of publication 15 December 2013)

Kaynak Göster