An Analysis on Sociodemographic and Clinical Characteristics and Therapy Outcomes of Couples Receiving Systemic Family Therapy

Marriage is a structure consisting of interconnected systems, which enable individuals to establish a family and maintain the species. The aim of this study was to examine the demographic and clinical characteristics and marital adjustment and therapy motivation of 21 couples who received systemic family therapy because of adjustment problems. “Marital Adjustment Test (MAT)” and “Client Motivation for Therapy Scale (CMOTS)” was used to assess marital adjustment and therapy motivations. Mean duration of psychotherapy was 16.5±6.3 sessions. The mean marriage age was 24.95±5.38 for females and 30.57±5.85 for males. The rate of psychiatric disorder was higher in women (n=19, 90.5%). When the mean overall and total MAT scores of the couples before and after psychotherapy were compared, it was seen that the mean overall and total MAT scores were increased at the end of therapy. Before the therapy, the mean CMOTS-amotivation score was higher in men compared to women (p=0.045), whereas the CMOTS-intrinsic motivation score was higher in women compared to men (p=0.002). In addition, there was a negative correlation between CMOTS-amotivation score and the total MAT score at the end of therapy in men (r= -0.519, p=0.023). Systemic couple therapy is known to be effective on couples with marital problems. In accordance with the literature, systemic family therapy increased the marital adjustment of couples in our study. It is important to evaluate characteristics associated with marital adjustment and motivation for therapy in couples to be treated with family therapy and to consider these factors when planning their treatment.

Sistemik Aile Terapisi Alan Çiftlerin Sosyodemografik, Klinik Özellikleri ve Terapi Sonuçlarının İncelenmesi

Evlilik; aile kurmayı ve türün devamını sağlayan birbirine bağlı sistemlerden oluşan bir yapıdır. Bu araştırmada uyum sorunları nedeniyle sistemik aile terapisi uygulanan 21 çiftin evliliğe ilişkin demografik ve klinik özelliklerinin, evlilik uyumunun ve terapi motivasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. Evlilik uyumlarını ve terapi motivasyonlarını değerlendirmek için “Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ)” ve Danışanlar İçin Terapi Motivasyonu Ölçeği (DİTMÖ)” kullanılmıştır. Ortalama psikoterapi süresi 16.5±6.3 seanstı. Kadınların ortalama evlenme yaşı 24.95±5.38, erkeklerin ise 30.57±5.85 yıldı. Kadınlarda ruhsal hastalık oranı daha yüksekti (n=19, %90.5). Çiftlerin, psikoterapi öncesi ve sonrasındaki ortalama EUÖ genel ve toplam puanları karşılaştırıldığında, terapi bitiminde ortalama EUÖ genel ve toplam puanları artmıştı. Terapi öncesinde DİTMÖ-motivasyonsuzluk puan ortalaması erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olup (p=0.045), kadınlarda ise DİTMÖ-içsel motivasyon puanı erkeklerden daha yüksekti (p=0.002). Ayrıca erkeklerde DİTMO- motivasyonsuzluk puanı ile terapi sonundaki EUÖ toplam puanı arasında negatif yönde ilişki mevcuttu (r= -0.519; p=0.023). Evlilik sorunları olan çiftlerde sistemik çift terapisinin etkili olduğu bilinmektedir. Araştırmamızda da yazınla uyumlu olarak, uygulanan sistemik aile terapisi çiftlerin evlilik uyumlarını arttırmıştır. Evlilik uyumuna ilişkin özelliklerin ve terapiye yönelik motivasyonun aile terapisi uygulanacak çiftlerde değerlendirilmesi ve bu etkenlerin tedavilerinin planlanmasında dikkate alınması önemlidir.

Kaynakça

Abbott, D. A., Cramer, S. L., & Sherrets, S. D. (1995). Pathological gambling and the family: practice implications. Families in Society: The Journal of Contemporary Human Services, (3), 213- 219. https://doi.org/10.1177/104438949507600402

Aguilar-Raab, C., Grevenstein, D., Gotthardt, L., Jarczok, A. M., Hunger, C., Ditzen, B., & Schweitzer, J. (2017) Changing, Me, Changing us: Relationship quality and collective efficacy as major outcomes in systemic couple therapy. Family Process, 57(2), 342- 358. https://doi.org/10.1111/famp.12302

Akgül, G. F. (2013). Evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili algılarının aile işlevlerine yansıması. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Hizmet Anabilim Dalı, Ankara.

Anderson, S. A., Russel W. R., & Schumm, J. (1983). Perceived marital quality and family life-cycle categories: a further analysis. Journal of Marriage and the Family. 45(2), 127-139. https://doi. org/10.2307/351301

Asan, Ö., Tıkır, B., Tuncer, O., Göka, E. (2015). Bir AMATEM birimine başvuran alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri. Bağımlılık Dergisi, 16(1), 1-8.

Bachelor, A., Laverdière, O., Gamache, D., & Bordeleau, V. (2007). Clients’ collaboration in therapy: Self-perceptions and relationships with client psychological functioning, interpersonal relations, and motivation. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 44(2), 175-192. https://doi.org/10.1037/0033-3204.44.2.175

Bailey, K. D. (1994). Talcott Parsons, social entropy theory and living systems theory. Behavioral Science, 39(1), 25-45. https://doi. org/10.1002/bs.3830390103

Barker, P. (1992). Basic Family Therapy. Oxford: Blackwell Scientific Publications, pp.1-74

Bateson. G. (1970). A Systems Approach. International Journal of Psychiatry, 9, 242-244.

Bermudez, J. M., Kirkpatrick, D. R., Hecker, L., Torres-Robles, L. (2010). Describing Latinos families and their help-seeking attitudes: Challenging the family therapy. Contemp Fam Ther, 32(2), 155–172. https://doi.org/10.1007/s10591-009-9110-x

Birtchnell, J., & Kennard, J. (1983). Does marital maladjustment lead to mental illness? Social Psychiatry, 18(2), 79-88. https://doi. org/10.1007/bf00583992

Carr, A. (1994). The evidence base for couple therapy, family therapy and systemic interventions for adult-focused problems. Journal of Family Therapy, 36(2), 158–194. https://doi.org/10.1111/1467- 6427.12033

Celbiş, O., & Gökdoğan, M. R. (2005). Adli Tıp Kurumu’na 2000- 2001 yıllarında akıl hastalığı açısından muayene edilmek üzere gönderilen ve aleyhlerinde akıl hastalığı varlığı iddiasıyla boşanma davası açılan olguların değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Adli Tıp Dergisi, 2(1), 5-8.

Chadda, R. K., & Deb, K. S. (2013) Indian familiy systems, collectivistic society and psychotherapy. Indian Journal of Psychiatry, 55(6), 299-309. https://doi.org/10.4103/0019-5545.105555

Crippen, C., & Brew, L. (2007). Intercultural Parenting and the Transcultural Family: A Literature Review. The Family Journal: Counseling and Therapy for Couples and Families, 15(2), 107- 115. https://doi.org/10.1177/1066480706297783

Çağ, P., & Yıldırım, İ. (2013). Evlilik doyumunu yordayan ilişkisel ve kişisel değişkenler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39), 13-23. http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/ acarindex-1423931694.pdf

Daneshpour, M. (1998) Muslim families and family therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 24(3), 355-368. https://doi. org/10.1111/j.1752-0606.1998.tb01090.x

Delibaş, D. H., & Erdoğan, E. (2018, Mart). Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesine yönlendirilen adli olgular ve aile içi şiddet oranları. 3. Psikiyatri Zirvesi-10. Anksiyete Kongresi Sözel Bildirisi, Antalya.

Demiray, Ö. (2006). Evlilikte Uyumun Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Diyarbakır.

Drieschner, K. H., Lammers, S. M. M., & van der Staak C. P. (2004) Treatment motivation: an attempt for clarification of an ambiguous concept. Clinical Psychology Review, 23(8), 1115– 1137. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2003.09.003

Dunn, R.L., & Schwebel, A.L. (1995). Meta-analytic review of marital therapy outcome research. Journal of Family Psychology, 9(1), 58- 68. https://doi.org/10.1037/0893-3200.9.1.58

Erbek, E., Eradamlar, N., Beştepe, E., Aker, H., & Alpkan, L. (2004). Kadına yönelik fiziksel ve cinsel şiddet: Üç grup evli çiftte karşılaştırmalı bir çalışma. Düşünen Adam, 17(4), 196-204. http:// www.dusunenadamdergisi.com.tr/ing/DergiPdf/DUSUNEN_ ADAM_DERGISI_c80f40f3d89c4e8580b20fbafdd2a3e8.pdf

Erbek, E., Beştepe, E., Akar, H., Eradamlar, N. & Alpkan, R. L. (2005). Evlilik uyumu. Düşünen Adam, 18(1), 39-47. http://onlinemakale. dusunenadamdergisi.org/pdf/dusunenadam/462010114818-1-5.pdf

Erdoğan, S. (2007). Evlilik uyumu ile psikiyatrik rahatsızlıklar, bağlanma stilleri ve mizaç ve karakter özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Uzmanlık Tezi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Bölümü, Ankara.

Erdoğan Taycan, S., & Çepik Kuruoglu, A. (2014). Evlilik uyumu ile bağlanma stilleri ve mizaç ve karakter özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Türk Psikiyatri Dergisi, 25(1), 9-18.

Eskin, M. (2012). Evlilik terapisi için başvuran çiftlerin evlilik doyumu ve evlilik terapisiyle hakkındaki görüşleriyle ilişkili etmenler. Klinik Psikiyatri, 15(4), 226-237. https://www.journalagent.com/ kpd/pdfs/KPD_15_4_226_237.pdf

First, M. B., Spitzer, R. L., Gibbon, M., & Williams, J. B. (1996). Structured Clinical Interview for the DSM-IV Axis I Disorders. https://www.svri.org/sites/default/files/attachments/2016-01-13/ Structured_Clinical_Interview_for_the_DSM-IV_Axis_I_ Disorders__SCID_PTSD_Module__0.pdf

Franklin, J., & Thoms, S. (1989). Clinical observations of family members of compulsive gamblers. In: Shaffer, H. J., Stein, S., Gambino, B., & Cummings T. (Eds.), Compulsive gambling theory, research and practice (pp. 135-146). Lexington, MA: D.C. Heath.

Gülsün, M., Ak, M., & Bozkurt, A. (2009). Psikiyatrik açıdan evlilik ve cinsellik. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1, 68-79. https:// dergipark.org.tr/tr/download/article-file/115180

Harmon, C., Hawkins E. J., Lambert, M. J., Slade, K., & Whipple, J. L. (2005). Improving outcomes for poorly responding clients: The use of clinical support tools and feedback to clients. Journal of Clinical Psychology, 61(2), 175–185. https://doi.org/10.1002/jclp.20109

Heatherington, L., Friedlander, M. L., Diamond, G. M., Escudero, V., & Pinsof, W. M. (2014). 25 Years of systemic therapies research: Progress and promise. Psychotherapy Research, 25(3), 348-364. https://doi.org/10.1080/10503307.2014.983208

Hiller, M. L., Knight, K., Leukefeld, C., & Simpson, D. D. (2002). Motivation as a predictor of therapeutic engagement in mandated residential substance abuse treatment. Criminal Justice and Behavior, 29(1), 56–75. https://doi. org/10.1177/0093854802029001004

Hsu, J. (2001). Marital therapy for intercultural couples. In: Tseng, W. S., & Streltzer J. (Eds.), Culture and Psychology: A Guide to Clinical Practice. Washington, DC: American Psychiatric Publishing, pp. 225-242.

Ilagan, G., Vinson, M. L., Sharp, J. L., Ilagan, J., & Oberman, A. (2015). Exploring outcomes and initial self-report of client motivation in a college counseling center. Journal of American College Health, 63(3), 187–194. https://doi.org/10.1080/07448 481.2014.1003379

James, A. L., & Wilson, K. (2002). Couples, Conflict and Change. New York: Tavistock Publications.

Kalkan, M., & Ersanli, E. (2009). The effects of the cognitivebehavioral marriage enrichment program on the dysfunctional attitudes of couples. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 129-135.

Kılıç, E. (2009). Aile terapileri. In: Köroğlu E., & Türkçapar H. (Eds), Psikoterapi Yöntemleri: Kuramlar ve Uygulama Yönergeleri. Ankara: Hekimler Yayın Birliği, pp.229-271.

Kim, E. (2012). Marital adjustment and depressive symptoms in Korean Americans. Issues in Mental Health Nursing, 33(6), 370- 376. https://doi.org/10.3109/01612840.2012.656822

Kocadere, M. (1995). İyi ve kötü evliliklerin özelliklerini belirlemeye yönelik betimsel bir çalışma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ensititüsü, İzmir.

Kosten, T. R., Jalali, B., Steidl, J. H., & Kleber, H. D. (1987). Relationship of marital structure and interactions to opiate abuse relapse. American Journal of Drug Abuse, 13(4), 387-399. https://doi.org/10.3109/00952998709001523

Krause, IB (2018). Culture and system in family therapy. Routledge Taylor Francis Group, London and New York, Published 2018 by Rouledge. New York NY 10017, USA.

KSGM (Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü) (2014) Türkiye’de kadına yönelik aile içi şiddet araştırması. Özet Rapor Ankara.

Lebow, J., Chambers, A., Christensen, A., & Johnson, S. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family Therapy, 38(1), 145–168. https://doi.org/10.1111/ j.1752-0606.2011.00249.x

Leff, J., Vearnals, S., Brewin, C. R., Wolff, G., Alexander, B., Asen, E., ..., Everitt, B. (2000). The London Depression Intervention Trial. Randomised controlled trial of antidepressants v. couple therapy in the treatment and maintenance of people with depression living with a partner: clinical outcome and costs. The British Journal of Psychiatry,. 177(2), 95-100. https://doi.org/10.1192/bjp.177.2.95

Locke, H. J., & Wallace, K. M. (1959). Short marital-adjustment and prediction tests: Their reliability and validity. Marriage and Family Living, 21(3), 251-255. https://doi.org/10.2307/348022

McCrady, B. S., & Epstein, E. E. (2009). Overcoming alcohol problems: A couples-focused program. New York, NY: Oxford University Press.

McCrady, B, S. (2012). Treating alcohol problems with couple therapy. J Clinical Psychology, 68(5), 514-525. https://doi.org/10.1002/ jclp.21854

Mert, A., & İskender M. (2015). Systemic family oriented program of psycho-education, effect of values of spouses and perceived social support on dyadic adjustment. International Journal of Human Behavioral Science, 1(3), 1-12. https://doi.org/10.19148/ ijhbs.81297

Minuchin, S., Lee, W. Y., & Simon, G.M. (1996). Mastering Family Therapy: Journeys of growth and transformation. New York: John Wiley & Sons.

Öngel-Atar, A., Yalçın, Ö., Uygun, E., Çiftçi-Demirci, A., ve Erdoğan, A. (2016). Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde aile işlevlerinin, çift uyumunun ve anne baba tutumunun değerlendirilmesi. Arch Neuropsychiatr, 53, 38-44. https://doi. org/10.5152/npa.2015.8750

Özer, Ö., Altınok, A., Yöntem, M. K., & Bayoğlu F. (2017). Danışanlar İçin Terapi Motivasyonu Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(1), 13- 30. https://doi.org/10.18863/pgy.281048

Özkürkçügil, A., Aydemir, Ö., Yıldız, M., Esen Danacı, A., & Köroğlu, E. (1999). DSM-IV eksen I bozuklukları için yapılandırılmış klinik görüşmenin Türkçe’ye uyarlanması ve güvenilirlik çalısması. İlaç ve Tedavi Dergisi, 12, 233-236.

Cengiz Özyurt, B., & Deveci, A. (2011). Manisa’da kırsal bir bölgedeki 15- 49 yaş evli kadınlarda depresif belirti yaygınlığı ve aile içi şiddetle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(1), 10-16. http://www. turkpsikiyatri.com/PDF/C22S1/010-016.pdf

Pehlivan, K. (2006). Psikiyatrik kadın hastalarda evlilik ve ebeveyn olma: Bir gözden geçirme. Düşünen Adam, 19(3), 143-154. http://www.dusunenadamdergisi.org/tr/DergiPdf/DUSUNEN_ ADAM_DERGISI_0645b49a0cd94938885094309b5ce0ff.pdf

Pelletier, L. G., Tuson, K. M., & Haddad, N. K. (1997). Client Motivation for Therapy Scale : a measure of intrinsic motivation, extrinsic motivation, and amotivation therapy. J Pers Assess, 68(2), 414–415. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa6802_11

Prochaska, J. O., & Norcross, J.C. (2003). Systems of Psychotherapy: A Transtheoretical Analysis, 5th ed., Pacific Grove: Thomson/ Brooks/Cole.

Robbins, M. S., Liddle, H. A., Turner, C. W., Dakof, G. A., Alexander, J. F., & Kogan, S. M. (2006). Adolescent and parent therapeutic alliances as predictors of dropout in multidimensional family therapy. Journal of Family Psychology, 20(1), 108–116. https:// doi.org/10.1037/0893-3200.20.1.108

Rosenbluth, M., & Cameron, P.M. (1981). Assessment, commitment and motivation in marital therapy. The Canadian Journal of Psychiatry, 26(3), 151-154. https://doi.org/10.1177/070674378102600302

Sardoğan M. E., & Karahan T. F. (2005). Evli bireylere yönelik bir insan ilişkileri beceri eğitimi programı’nın evli bireylerin evlilik uyum düzeylerine etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(2), 89-102. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000117

Sanderson, J., Kosutic, I., Garcia, M., Melendez, T., Donoghue, J., Perumbilly, S., ..., Anderson, S.. (2009). The measurement of outcome variables in couple and family therapy research. American Journal of Family Therapy, 37(3), 239–257. https://doi. org/10.1080/01926180802405935

Saxton, L. (1982). Marriage: the nature of marriage, the individual, marriage, and the family: Wadsworth Publishing Company Belmont, A Division of Wadswort, Inc. pp.216-224.

Sezen, L. (2005). Türkiye’de Evlenme Biçimleri, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 27, 185- 195. https:// dergipark.org.tr/en/download/article-file/32920

Shadish, W., & Baldwin, S. A. (2003). Meta-analysis of MFT interventions. Journal of Marital and Family Therapy, 29(3), 547–570. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2003.tb01694.x

Shaw, M. C., Forbush, K. T., Schlinder, J., Rosenman, E., Black, D. W. (2007). The effect of pathological gambling on families, marriages, and children, CNS Spectrums, 12(8), 615–622. https://doi. org/10.1017/s1092852900021416

Snyder, D. K., & Halford, W. K. (2012). Evidence-based couple therapy: Current status and future directions. Journal of Family Therapy, 34(3), 229–249. https://doi.org/10.1111/j.1467- 6427.2012.00599.x

Stith, S. M., Rosen, K. H., & McCollum, E. E. (2003). Effectiveness of couples treatment for spouse abuse. Journal of Marital and Family Therapy, 29(3), 407-426. https://doi. org/10.1111/j.1752-0606.2003.tb01215.x

Stratton, P., Silver, E., Nascimenton, N., McDonnell, L., Powell, P., & Nowotny, E. (2015). Couple and Family Therapy Outcome Research in the Previous Decade: What Does the Evidence Tell Us? Contemporary Family Therapy, 37(1), 1-12. https://doi. org/10.1007/s10591-014-9314-6

Stuckert, R. P. (1973). Role perception and marital satisfaction: A configurational approach. Love, Marriage, Family: A Developmental Aproach. Illinosi: Scott, Foresman.

Sungur, M. (1994). Evaluation of couples referred to a sexual dysfunction unit and prognostic factors in sexual and marital therapy. Journal Sexual and Marital Therapy, 9(3), 251-265. https://doi.org/10.1080/02674659408409591

Şener, A., & Terzioğlu, R. S. (2002). Ailede eşler arasında uyuma etki eden faktörlerin araştırılması. Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı, Kardelen Ofset Matbacılık Ltd. Şti. ss.32-68.

Thomas, A. J. (1998). Understanding culture and worldview in family systems: Use of the multicultural genogram. The Family Journal, 6(1), 24-32. https://doi.org/10.1177/1066480798061005

Turan, M. (1997). Erzurum’daki evli çiftlerin evlilik ilişkilerinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.

Tutarel Kışlak, Ş. (1997). Evlilik uyumu ile nedensellik ve sorumluluk yüklemeleri arasındaki ilişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 12(40), 55-64.

Tutarel Kışlak, Ş. (1999). Evlilikte uyum ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. 3P Dergisi, 7(1), 50-57.

Tutarel Kışlak, Ş., & Göztepe I. (2012). Duygu dışavurumu, empati, depresyon ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 27-46. https://doi. org/10.1501/sbeder_0000000044

Tynes, S. R. (1990). Educational heterogamy and marital satisfaction between spouses. Social Science Research, 19(2), 153-174. https:// doi.org/10.1016/0049-089X(90)90019-F

Uçan Ö. (2007). Boşanma sürecinde kriz merkezine başvuran kadınların retrospektif olarak değerlendirilmesi. Klinik Psikiyatri, 10(1), 38-45. https://www.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD_10_1_38_45.pdf

Whisman, M. A., & Uebelacker, L. A. (2009). Prospective associations between marital discord and depressive symptoms in middle-aged and older adults. Psychology and Aging, 24(1), 184-189. https:// doi.org/10.1037/a0014759

Whitchurch, G. G., & Constantine, L. L. (1993). Systems theory. In: Boss, P. G., Doherty, W. J., LaRossa, R., Schumm, W. R., & Steinmetz, S. K. (Eds.). Sourcebook of Family Theories and Methods: A Contextual Approach. New York: Plenum Press, pp.325-352.

Yalçın, H. (2014). Evlilik uyumu ile sosyodemografik özellikler arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 250-261. http://jret.org/FileUpload/ks281142/File/24.yalcin.pdf

Yavuz, S., & Yüceşahin, M. M. (2012). Türkiye’de Hane halkı Kompozisyonlarında Değişimler ve Bölgesel Farklılaşmalar. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 15(1), 77-118. http://www. sosyolojidernegi.org.tr/s/2300/i/20121bahar-yavuz_yucesahin.pdf

Kaynak Göster