Makroekonomik Değişkenler ve Finansal Değişkenlerin Uzun Dönem İlişkisi: SVAR Analizi

Ekonomik unsurların gelecekte alacağı değerlerin tahmin edilmesi iç ve dış piyasa oyuncuları tarafından takip edilmekte ayrıca bir ülkenin ekonomik istikrarı hakkında fikir vermesi açısından önemli olarak değerlendirilmektedir. Ekonomik birimler yatırım kararlarını geleceğe yönelik tahminleri doğrultusunda oluşturmaktadır. Ekonomik göstergelerin gelecekte alacağı değerin ne şekilde oluşacağı tahminleri belirleyen ve yatırım kararlarını etkileyen unsur olmaktadır. Bu çalışmada, seçili makroekonomik ve finansal değişkenlerin piyasada oluşan yapısal şoklara verdiği tepkiler analiz edilmiştir. 2005:01-2018:05 dönemine ait makroekonomik değişkenleri temsilen sanayi üretim endeksi, enflasyon, faiz, döviz sepeti, altın fiyatları ve finans piyasasını temsilen Borsa İstanbul Endeksi aylık verileri kullanılmıştır. SVAR analizi kullanılarak değişkenlerde oluşan şokların etkisi araştırılmıştır. Analiz sonucunda, döviz kurlarının oluşturduğu yapısal şokların uzun dönemde piyasaya etkisinin yoğun olduğu ve ayrıca sanayi üretim endeksinin şoklardan daha az etkilendiği belirlenmiştir.

Long-term Relationship of Macroeconomic Variables and Financial Variables: SVAR Analysis

The estimation of the future values of the economic factors is followed by the internal and external market players and is considered important factor that gives ideas about the economic stability of the country. In this context, economic units form their investment decisions in line with their future forecasts. The way in which the future value of the economic indicators will be determined is one of the most important factors that determine the estimates and affect the investment decisions. In this study, the response of selected macroeconomic and financial variables to the structural shocks are analyzed in this study. The series used in the study belonged to the period of 2005: 01-2018: 05 and industrial production index, inflation, interest, currency basket, gold prices are used to represent the macroeconomic variables and Borsa İstanbul Index is used to represent the financial market. As a result of the analysis, it was determined that the structural shocks formed by the exchange rates in the long-term had an intense impact on the market and the industrial production index was less affected by the shocks.

Kaynakça

1. Anlas, T.. (2012). The Effects of Changes in Foreign Exchange Rates on ISE100 Index. Journal of Applied Economics and Business Research, 2(1): 34-45.

2. Barbic, T. ve Jurkic, I. C.. (2011). Relationship between Macroeconomic Fundamentals and Stock Market Indices in Selected CEE Countries. Ekonomski Pregled, 62(3-4): 113-133.

3. Berke, B.. (2012). Döviz Kuru ve Imkb100 Endeksi İlişkisi: Yeni Bir Test. Maliye Dergisi, 163: 243-257.

4. Bernanke, B. S.. (1986). Alternative Explanations of the Money-Income Correlation. Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, Elsevier, 25(1): 49-99, January.

5. Bhunia, A.. (2013). Cointegration and Causal Relationship Among Crude Price, Domestic Gold Price and Financial Variables: An Evidence of BSE and NSE. Journal of Contemporary Issues in Business Research, 2(1): 1-10.

6. Forson, J. ve Janrattanagul, J.. (2014). Selected Macroeconomic Variables and Stock Market Movements: Empirical Evidence from Thailand. Contemporary Economics, 8(2): 154-174

7. Güler, S. ve Nalın, H. T.. (2014). The Determin ants of Stock Market Returns: An ARDL Investigation on Borsa Istanbul. Romanian Economic Journal, 17(51): 3-24.

8. Güneş, S., Gürel, S. P. ve Cambazoğlu, B.. (2013). Dış Ticaret Hadleri, Dünya Petrol Fiyatları ve Döviz Kuru İlişkisi, Yapısal VAR Analizi: Türkiye Örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(20): 1-17.

9. Onasanya, O. K. ve Ayoola, F. J.. (2012). Does Macro Economic Variables Have Effect on Stock Market Movement in Nigeria?. Journal of Economics and Sustainable Development, 3(10): 192-202.

10. Ozcan, A.. (2012). The Relationship Between Macroeconomic Variables and ISE Industry Index. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(2): 184-189.

11. Pfaff, B.. (2008). VAR, SVAR and SVEC Models: Implementation within R Package vars. Journal of Statistical Software, 27(4): 1-32.

12. Pilinkus, D. ve Boguslauskas, V.. (2009). The Short-Run Relationship Between Stock Market Prices and Macroeconomic Variables in Lithuania: An Application of the Impulse Response Function. Engineering Economics, 65(5).

13. Rad, A. A.. (2011). Macroeconomic Variables and Stock Market: Evidence from Iran. International Journal of Economics and Finance Studies, 3(1): 1-10.

14. Shah, A. A., Kouser, R., Aamor, M. ve Saba, I.. (2012). Empirical Analysis of Long and Short Run Relationship among Macroeconomic Variables and Karachi Stock Market. Pakistan Journal of Social Sciences, 32(2): 323-338.

15. Sims, C. A.. (1980). Macroeconomics and Reality. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 48(1):1-48.

16. Sims, C. A.. (1986). Are Forecasting Models Usable for Policy Analysis?. Quarterly Review, (Win): 2-16.

17. Sohail, N. ve Hussain, Z.. (2009). Long-Run and Short-Run Relationship Between Macroeconomic Variables and Stock Prices in Pakistan: The Case of Lahore Stock Exchange. Pakistan Economic and Social Review, 47(2): 183-198.

18. Temurlenk, M. S.. (1998). Türkiye’de İktisadi Dalgalanmaların Analizi: Bir Yapısal VAR Modeli Uygulaması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(1), 55-70.

19. Uzun, U., ve Güngör, B.. (2017). Borsa Endeksleri ile Ülkelerin Seçilmiş Makroekonomik Göstergeleri Arasındaki İlişkinin Uluslararası Boyutta İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(4): 1-30.

20. Zhu, B.. (2012). The Effects of Macroeconomic Factors on Stock Return of Energy Sector in Shanghai Stock Market. International Journal of Scientific and Research Publications, 2(11): 1-4.

Kaynak Göster