Enflasyon ve Beklenen Enflasyon Belirsizlikleri Üzerinden Türkiye’de Para Politikasının Değerlendirmesi

Ball (1982) hipotezi, enflasyonun yükselişe geçtiği dönemlerde asimetrik bilgi sebebiyle enflasyon belirsizliğinin arttığını iddia etmektedir. Enflasyon belirsizliğinin arttığı dönemlerde fiyat istikrarının asıl belirleyicisi, merkez bankasına olan güvendir. Güvenin yüksek olduğu dönemlerde enflasyon belirsizliği artsa bile beklenen enflasyon belirsizliği bundan etkilenmeyecektir ve bu durum fiyat istikrarı hedefine ulaşmayı kolaylaştırabilecektir. Aksi bir durumda ise fiyatların kontrol altına alınabilmesi zorlaşacaktır. Bu çalışmada, gerçekleşen enflasyon belirsizliği ile beklenen enflasyon belirsizliği arasındaki dinamik kovaryans ilişkisi BEKK-GARCH yöntemi ile incelenmiştir. Ocak 2004 – Mart 2019 dönemini kapsayan verilerden elde edilen bulgular gerçekleşen enflasyon (ve enflasyonun alt gruplarının) belirsizliği ile beklenen enflasyon belirsizliği arasında bir yayılma etkisinin olduğunu göstermiştir. Buna göre gerçekleşen (veya beklenen) enflasyona bir şok geldiğinde bu şokun etkisi beklenen (veya gerçekleşen) enflasyona yayılmakta ve bu etki bir süre boyunca devam etmektedir. Bu bulgu Türkiye’de enflasyonun yükselmeye başladığı dönemlerde TCMB’nin enflasyon beklentilerini şekillendirmede tam olarak başarı sağlayamadığına işaret etmektedir. Benzer sonuçlar birkaç istisna dışında enflasyonun alt grupları için de geçerlidir.

An Evaluation of Monetary Policy In Turkey Through the Inflation and Expected Inflation Uncertainties

Ball (1982) hypothesis claims that inflation uncertainty has increased due to asymmetric information in periods of increasing inflation. Confidence in the central bank is the main determinant of price stability in the periods of increasing inflation uncertainty. Even if the uncertainty of inflation increases in the periods of high confidence, the expected inflation uncertainty will not be affected and this will facilitate the achievement of the price stability target. Otherwise, it will be difficult to control prices. In this study, the dynamic covariance relationship between inflation uncertainty and expected inflation uncertainty was investigated with BEKK-GARCH method. Results provided from January 2004 - March 2019 data show that there is a spillover effect between the uncertainty of inflation (and the sub-groups of inflation) and the uncertainty of expected inflation. Accordingly, when a shock hits the actual (or expected) inflation then this shock spreads to the expected (or actual) inflation and this effect continues for a while. These findings suggest that CBRT could not fully succeeded in shaping inflation expectations in the period of inflation starts to rise in Turkey. Similar results are valid for subgroups of inflation with few exceptions.

Kaynakça

Alkan, B. (2019). Searching for the Credibility of Monetary Policy in Turkey: Evidence From Structural VAR Analysis. Journal of Economics and Political Economy, 78-93.

Ball, L. (1992). Why Does High İnflation Raise İnflation Uncertainty? Journal of Monetary Economics, 29, 371-388.

Barro, R., & Gordon, D. (1983). Rules, Discretion And Reputation in A Model of Monetary Policy. Journal of Monetary Economics , 101-121.

Başkaya, Y., Gülşen, E., & Kara, H. (2012). Inflation Expectations and Central Bank Communication in Turkey. Central Bank Review,.12, 1-10.

Berüment, H., Metin-Ozcan, K., & Neyapti, B. (2001). Modelling Inflation Uncertainty Using EGARCH: an application to Turkey. Bilkent University, Department of Economics, 06533.

Bhar, R., & Mallik, G. (2010). Inflation, Inflation Uncertainty and Output Growth in the USA. Physica A, 389, 5503-5510.

Bollerslev , T., Engle , R., & Wooldridge, J. (1988). A Capital Asset Pricing Model with Time-Varing Covariances. Journal of Political Economy, 116-131.

Bollerslev, T. (1986). Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity. Journal of Econometrics, 31, s. 307-327.

Bredin, D., & Fountas, S. (2010). US Inflation and Inflation Uncertainty in a Historical Perspective: The Impact of Recessions. İrlanda: UCD Geary Institute, Working Paper No. 201053.

Calvo, G. (1983). Staggered Prices in a Utility Maximizing Framework. Journal of Monetary Economics 12, 383-398.

Chang, C.-L., McAleer, M., & Tansuchat, R. (2011). Crude Oil Hedging Strategies Using Dynamic Multivariate GARCH. Energy Economics, 33, 912-923.

Chen, S., & Shen, C. (2008). Evidence of a Nonlinear Relationship Between Inflation and Inflation Uncertainty: The Case of the Four Little Dragons. Jourmal of Policy Modelling, 30, 363–376.

Cheung, Y., & Ng, L. (1996). A Causality-in-Variance Test and Its Application to Financial Market Prices. Journal of Econometrics, 72, 33-48.

Cukierman, A., & Meltzer, A. (1986). A Theory of Ambiguity, Credibility, and Inflation Under Discretion and Asymmetric Information. Econometrics 54, 1099–1128 .

Çiçek, S., & Akar, C. (2014). Do Inflation Expectations Converge Toward Inflation Target of Actual Inflation? Evidence From Expectation Gap Persistence. Central Bank Review, 15-21.

Çiçek, S., Akar, C., & Yücel, E. (2011 ). Türkiye’de Enflasyon Beklentilerinin Çapalanması Ve Güvenilirlik. İktisat İşletme ve Finans 26 (304) , 37-55.

Daal, E., Naka, A., & Sanchez, B. (2005). Re-examining Inflation and Inflation Uncertainty in Developed and Emerging Countries. Economics Letters, 89(2), 180-186.

Engle, R. F. (1982). Autoregressive Conditional Heteroscedasticity with Estimates of the Variance of United Kingdom Inflation. Econometrica, 50, s. 987-1008.

Engle, R., & Kroner, K. F. (1995). Multivariate Simultaneous Generalized Arch. Econometric Theory, 11,.1, s. 122-150.

Erdem, H. F., & Yamak, R. (2013). Türkiye'de Enflasyon ve Enflasyon Belirsizliği: Kalman Filtre Yaklaşımı. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17, 2, 65-80.

Erdinç, T. (1996). Enflasyon Belirsizliğinin Endüstriyel Üretim Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. İktisat, İşletme ve Finans,125, 52-63.

Erdoğan, S., & Bozkurt, H. (2004). Türkiye’de 1983-2003 Döneminde Enflasyon İle Enflasyon Belirsizliği İlişkisi . İktisat İşletme ve Finans, 19, 71-79.

Erkam, S. (2008). Enflasyon ve Enflasyon Belirsizliği: Türkiye Örneği. Sosyoekonomi, 7(7), 157-174.

Evans, M., & Wachtel, P. (1993). Inflation Regimes and The Sources of İnflation Uncertainty. Journal of Money, Credit and Banking, 475–511.

Fountas, S., & Karanasos, M. (2007). Inflation, Output Growth And Nominal And Real Uncertainty: Empirical Evidence For The G7. Journal International Money and Finance 26, 229–250 .

Friedman, M. (1977). Nobel Lecture: Inflation and Unemployment. Journal of Political Economy 85(3), 451-72.

Fuest, A., & Schmidt, T. (2017). Inflation Expectation Uncertainty, Inflation and The Output Gap. Leibniz-Institut für Wirtschaftsforschung, Ruhr-University Bochum, TU Dortmund University, University of Duisburg-Essen.

Gürkaynak, R., Levin, A., & Swanson, E. (2010). Does Inflation Targeting Anchor Long-Run Inflation Expectations? Evidence from the U.S., UK, and Sweden. Journal of the European Economic Association, 8, Issue 6, 1208–1242.

Hasanov, M. (2008). Enflasyon Belirsizliğinin Üretim Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi 9 (2), 191-206.

Holland, S. (1993). Comments on inflation regimes and the sources of inflation uncertainty. Journal of Money, Credit and Banking, 514–520.

Holland, S. (1995). Inflation and Uncertainty: Tests For Temporal Ordering. Journal of Money, Credit and Banking, 827–837.

Karahan, Ö. (2012). The relationship between inflation and inflation uncertainty: evidence from the Turkish economy. Procedia Economics and Finance, 219-228.

Keşkek, S., & Orhan, M. (2010). Inflation and inflation uncertainty in Turkey. Applied Economics 42(10), 1281-1291.

McAleer, M. (2010). Do We Really Need Both BEKK and DCC? A Tale of Two Multivariate GARCH Models. Kyoto: Kyoto Institude of Economic Research.

Mills, T., & Markellos , R. (2008). The Econometric Modelling of Financial Time Series. New York: Cambridge University Press, s.323.

Mishkin, F. (2018). Makroekonomi- Politika ve Uygulama. İstanbul: NOBEL Akademik Yayıncılık.

Nas, T. F., & Perry, M. (2000). Inflation, inflation uncertainty, and monetary policy in Turkey: 1960– 1998. Contemporary Economic Policy, 18, 2, 170-180.

Neyaptı, B., & Kaya, N. (2001). Inflation And Inflation Uncertainty In Turkey: Evidence From The Past Two Decades. Yapı Kredi Economic Review, 12, No: 2, 21-25.

Okun, A. (1971). The Mirage of Steady İnflation. Brookings Papers on Economic Activity, 485-498.

Oltular, S., & Terzi, H. (2006). Yüksek Enflasyon Enflasyon Belirsizliğini Artiriyor mu? Ekonometri ve İstatistik, 3, 1-22.

Özdemir, Z. A., & Fisunoğlu, M. (2008). On the Inflation-Uncertainty Hypothesis in Jordan, Philippines and Turkey: A Long Memory Approach. International Review of Economics and Finance, 17(1), 1-12.

Özer, M., & Türkyılmaz, S. (2005). Türkiye’de Enflasyon ile Enflasyon Belirsizliği Arasındaki İlişkinin Zaman Serisi Analizi. İktisat İşletme ve Finans, 20(229), 93-104.

Öztürk, K. (2010). Döviz Kuru Oynaklığı ve Döviz Kuru Oynaklığının Faiz Oranı Oynaklığı ile Olan İlişkisi: Türkiye Örneği. Ankara: TCMB, Uzmanlık Yeterlilik Tezi.

Paloviita , M., & Viren, M. (2009, 16). The Role of Inflation Expectations in the EMU. Applied Economics Letters, 1671–1675.

Saatçioğlu, C., & Korap, L. (2009). New Time Series Evidence for the Causality Relationship Between Inflation and Inflation Uncertainty in the Turkish Economy. Doğuş University Journal, No. 10/2, 235-48.

Telatar, F., & Telatar, E. (2003). The Relationship Between Inflation and Different Sources of Inflation Uncertainty in Turkey. Applied Economics Letters, 431–435.

Thornton, J. (2007). The Relationship between Inflation and Inflation Uncertainty in Emerging Market Economies. Southern Economic Journal, 73(4), 858-870.

Türkyılmaz, S., & Özer, M. (2010). MGARCH Modelling of the Relationship Among Inflation, Output, Nominal and Real Uncertainty in Turkey. MIBES Transactions, 4(1), 125-137.

Ungar, M., & Zilberfarb, B. (1993). Inflation and its unpredictability-theory and empirical evidence. Journal of Money, Credit and Banking, 709–720.

Venkadasalam, S. (2015). The Determinant of Consumer Price Index in Malaysia. Journal of Economics, Business and Management, 3, No.12, 1115-1119.

Yi, G. (1990). Inflation and Price İnstability: An Empirical Study of The People’s Republic of China. China Economic Review, 155-165.

Zhou, W. (2006 ). Non-Parametric Determination Of Real-Time Lag Structure Between Two Time Series: The ‘‘Optimal Thermal Causal Path’’ Method With Applications To Economic Data. Journal of Macroeconomics, 28, 195–224.

Kaynak Göster