TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNU ÇERÇEVESİNDE TİCARİ İŞLETME REHNİNDE “REHİNLİ TAŞINIR SİCİLİ”NİN DİĞER SİCİLLERLE İLİŞKİSİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRME

Bir ayni teminat türü olan rehin, esas itibariyle Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) eşya hukuku kitabında düzenlenmiştir. Taşınırın rehin verilmesinde ilke, zilyetliğin alacaklıya devri suretiyle gerçekleştirilmesidir (TMK m. 939/1). Ancak ticari yaşamın kendisine özgü gerekliliklerinden bahisle 21.7.1971 tarihinde kabul edilmiş olan 1447 sayılı (mülga) “Ticari İşletme Rehni Kanunu” (TİRK) taşınır rehnine bir istisna teşkil etmekte ve rehnin tesisi için rehin konusu taşınırın teslimini aramamaktaydı. Nitekim rehin konusu taşınırın tesliminin aranmaması bakımından benzer düşünce ile hareket eden kanun koyucu, küçük ve orta büyüklükteki (KOBİ) işletmelerin finansman ihtiyaçlarına katkı sağlamak ve piyasaların güncel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 20.10.2016 tarihinde kabul ettiği ve 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe koyduğu 6750 sayılı “Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu” (TİTRK - TRK) ile 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu’nu ilga etmiştir. Çalışmamızda, 10 Mart 2018 tarihli ve 30356 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7099 sayılı Kanun’la 6769 sayılı TRK’da yapılan değişiklikler ve 22 Mayıs 2018 tarihli ve 30428 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Rehinli Taşınır Sicili Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, “Ticari İşlemlerde Rehin Hakkının Kurulması ve Temerrüt Sonrası Hakların Kullanılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ve “Ticari İşlemlerde Taşınır Varlıkların Değer Tespiti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” düzenlemeleri ışığında, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nun yeni bir kurum olarak getirmiş olduğu “Rehinli Taşınır Sicili”nin, ticari işletmenin bir veya birden fazla varlığının ya da tamamının rehin verilmesi durumunda, hali hazırda olan diğer sicillerle ilişkisi irdelenmiş olup, Sicile tescilin hukuki sonuçları değerlendirilmiştir.

An Evaluation On the Relationship Between “The Chattel Mortgage Registry” at a Pledge Over a Commercial Enterprise and Other Registers within the Perspective of the Law on Chattel Mortgage in Commercial Transaction

The pledge, a kind of collateral security, has been virtually regulated under the Law of Property Book of the Turkish Civil Code (TCC). It can be claimed that the main principle in mortgaging the chattel is that it is carried out by transferring actual possession. (TCC Art. 939/1) However, due to the specific requirements of commercial life, the Law of a Pledge Over a Commercial Enterprise numbered 1447, which was enacted on 21.7.1971 (former law), had an exception on the chattel mortgage and in order to establish the pledge had not required to transfer the chattel that was a subject of a pledge. As a matter of fact that the lawmaker, who acts with similar thoughts in terms of not to search for transferring the chattel that is a subject of a pledge, has enacted the Law on Chattel Mortgage in Commercial Transaction (CMCT) numbered 6750 on 20.10.2016 and has put in force on 01.01.2017 in order to contribute the financial needs of small and medium-sized enterprises (SMEs) and to meet with the current needs of the financial markets and so, the old Law of a Pledge Over a Commercial Enterprise numbered 1447 was abolished. This article, in light of the amendments made with the Law numbered 7099 in the CMCT numbered 6769 published in the Official Gazette dated 10.03.2018 and numbered 30356 and the relevant provisions of “Regulation on the Amendment of the Regulation on the Chattel Mortgage Registry”, “Regulation on the Amendment of the Regulation on the Establishment of the Right of Pledge in Commercial Transactions and the Use of Rights after Default” and “ Regulation on the Amendment of the Regulation on the Determination of Value of Movable Estates“ published in the Official Gazette dated 22.05.2018 and numbered 30428, examines the relationship between the Chattel Mortgage Registry as the new regulation of the Law on Chattel Mortgage in Commercial Transaction numbered 6750 and other Registers in case of one or more assets of commercial enterprise is pledged and the legal consequences of the registration on the Chattel Mortgage Registry have been assessed.

Kaynakça

Acar, F.: Rehin Hukuku Dersleri, İstanbul 2015.

Antalya, G./Acar, F.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Çerçevesinde İlk Tespitler, 2. Baskı, İstanbul 2017.

Antmen, A.: Ticari İşletme Rehni, Ankara 2001.

Arkan, S.: Ticari İşletme Hukuku, 23. Baskı, Ankara 2017.

Arvas, M. M.: 6750 Sayılı Kanuna Göre Rehne Konu Olabilecek Taşınırlar, Ankara 2017.

Ayan, M.: Eşya Hukuku-III-Sınırlı Aynî Haklar, Gözden Geçirilmiş 8. Baskı, Ankara 2017.

Ayhan, R./Çağlar, H.: Ticari İşletme Hukuku Genel Esaslar, 10. Bası, Ankara 2017.

Ayhan, R./Özdamar, M./Çağlar, H.: Ticari İşletme Hukuku Genel Esaslar, Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 8. Baskı, Ankara 2015.

Bahtiyar, M.: Ticari İşletme Hukuku-Ders Notları-Soru Örnekleri, Güncellenmiş 18.

Bası, İstanbul 2017 (18. Bası).

Bahtiyar, M.: Ticari İşletme Hukuku, Güncellenmiş 16. Bası, İstanbul 2015.

Bilgin, H.: 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’na İcra-İflas Hukuku Açısından Genel Bir Bakış, TAAD (Temmuz) 2017, Y. 8, S. 31, sa. 619-656.

Doğan, M.: Teslime Bağlı Olmayan Sicilli Motorlu Taşıt Rehni, EÜHFD 2008, C. XII, S. 3–4, sa. 181-207.

Erdem, H. E.: Ticari İşletme Rehninde Güncel Sorunlar, Bankacılar Dergisi 2011, Sayı: 76, sa. 42-60.

Eren, F.: Mülkiyet Hukuku, Gözden Geçirilmiş 4. Baskı, Ankara 2016.

Ergüne, M. S.: Taşınır Mülkiyeti, İstanbul 2017.

Ertaş, Ş.: Tescilli Taşınır Rehinleri, Yaşar Üniversitesi e-dergisi 2013, Özel Sayı (Armağan), C. 2, S. 8, sa. 1155-1183.

Göger, E.: Maden Hukuku, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No: 441, Ankara 1979.

Göle, C./Aydoğan, G.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nun Ticaret Hukuku Açısından Değerlendirilmesi, Batider 2017, C. XXXIII, S. 1, sa. 5-51.

Günay, Ö.: Maden Hukuku-Kavramlar-İlkeler-Tanımlar, Ankara 2016.

Günel, C.: Taşınmaz Rehninin Kapsamı Çerçevesinde Eklentinin Hukuki Durumu, İstanbul 2013.

Gürpınar, D.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Kurulmuş Olan Rehinli Taşınır Sicilinin Tapu Sicili İle Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2017, C. 19, S. 1, sa. 111-159 (Farklılıklar).

Gürpınar, D.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Kurulmuş Olan Rehinli Taşınır Sicilinin Tapu Sicili İle Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2017, C. 19, S. 2, sa. 61-102 (İncelemeler).

Hamamcıoğlu, E./Karamanlıoğlu, A.: 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’na İlişkin Bazı Tespitler, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin Kuruluşunun 20. Yılı Armağanı Cilt: II, YÜHFD 2016, C. XIII, S. 2, sa. 95-138.

Hasırcı, H.: 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nun İcra ve İflas Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi, Batider 2017, C. XXXIII, S. 2, sa. 207-269.

Hazıroğlu, E. C.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda Sicilli Taşınır Varlıkların Durumu ve Ticari İşletme Rehninin Bunlar Üzerindeki Etkileri, Batider 2017, C. XXXIII, S. 2, sa. 177-204.

Helvacı, İ.: Sanayi İşletmelerinde Ticari İşletme Rehni Üzerine, İÜHFM 2007, C. 65, S. 1, sa. 277-284.

Hızır, S./Turaev, A.: Türk Hukuku’nda Hava Araçları Üzerinde İpotek Tesis Edilmesi, AÜHFD 2008, C. 57, S. 3, sa. 371-407.

İpek, M.: Ticari İşletme Rehni, (Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Diyarbakır 2002 (www.yok.gov.tr).

Karasu, R./Suluk, C./Nal, T.: Fikri Mülkiyet Hukuku, Ankara 2017.

Kayıhan, Ş.: Ticari İşletme Rehni, İstanbul 1996.

Kendigelen, A./Ülgen, H./Helvacı, M./Kaya, A./Nomer Ertan, N. F.: Ticari İşletme Hukuku, 5. Baskı, İstanbul 2015.

Köroğlu Ölmez, B.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Ticari İşletme Rehni, TBB Dergisi 2017, sa. 261-286.

Makaracı Başak, A.: Taşınır Rehni Sözleşmesi, İstanbul 2014.

Nomer, H. N./Ergüne, M. S.: Eşya Hukuku; Zilyetlik, Tapu Sicili, Rehin Hakları, Gözden Geçirilmiş Dördüncü Bası, İstanbul 2017.

Oğuzman, M. K./Seliçi, Ö./Oktay-Özdemir, S.: Eşya Hukuku, 19. Baskı, İstanbul 2016.

Ozanoğlu, H. S.: Türk Medeni Kanunu’nun 940. Maddesinin II. Fıkrası (Motorlu Araç Rehni) Üzerine, GÜHFD (Haziran-Aralık) 2001, S. 1-2, sa. 20-35.

Öz, T.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Temmuz-Ağustos) 2017, S. 2-3, sa. 151-186.

Özel, Ç.: Marka Lisansı Sözleşmesi, Ankara, Haziran 2002.

Reisoğlu, S.: Menkul İpoteği-Teslimsiz Menkul Rehni, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No: 200, Ankara 1965.

Reisoğlu, S.: Ticari İşletme Rehni ve Son Yasal Düzenleme, Bankacılar Dergisi 2003, S. 47, sa. 107- 121.

Şit İmamoğlu, B.: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Üzerine Bir İnceleme, Ankara 2017.

Tek, G. S.: Ulaşım Araçlarının İpoteği, İstanbul 2012.

Tekinalp, Ü.: Fikri Mülkiyet Hukuku, Güncelleştirilmiş ve Genişletilmiş Beşinci Bası, İstanbul 2012.

Türker, E.: Ticari İşletme Rehni, Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları No: 228/150, Eskişehir 1981.

Uçkan, Ö.: Maden Hukuku ve Yeraltı Suları, T.C. Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları No: 68, Eskişehir 1988.

Uyguner, M. F./Nalbantoğlu, C.: Ticari İşletme Kanunu-Gerekçeli-Açıklamalı, İstanbul 1972.

Uyumaz, A.: Motorlu Taşıt Rehni, İstanbul 2012.

Ünal, M.: Marka Tescilinden Doğan Haklarla İlgili Hukuki İşlemler, Ankara 2007.

Yasan, M./Özboyacı, A.: Yargıtay Kararları Işığında Gayrimenkul Üzerinde Banka Lehine Tesis Edilen İpotek İle Ticari İşletme Rehninin Kapsamlarının Çatışma Meselesi, EÜHFD 2009, C. IV, S. 1, sa. 121-153.

Kaynak Göster