RO-RO TAŞIMALARININ HUKUKİ BOYUTU

Ro-Ro gemileri sayesinde eşya yüklü tır ya da vagonlar denizde rahatlıkla taşınabilmektedir. Uygulama dikkate alındığında, ilk başta gönderen ile taşıyıcı anlaşmakta; ardından taşıyıcı, taşımanın denizyolu kısmını Ro-Ro gemisi işleten taşıyana bırakmaktadır. Eşyanın zıya, hasar ya da geç teslimine sebebiyet veren olay, denizyolu taşıması sırasında gerçekleştiği takdirde, taşıyıcının yükle ilgililere karşı hangi hükümlere göre sorumlu olduğu, cevap bulunması gereken önemli bir sorudur. Bu hususta İngiltere’nin coğrafi konumu sebebiyle CMR’de özel bir hüküm getirilmiştir. Çalışmada bu manada Ro-Ro taşımalarında sözleşme ilişkilerine, taşıyıcının sorumluluğuna, taşıyanın yükle ilgililer karşısında fiili taşıyan sayılıp sayılmadığına ve CMR’nin ikinci maddesi temelinde Ro-Ro taşımalarına özgü bir takım hukuki problemlere yer verilmiştir.

Legal Aspect of Ro-Ro Transportation

Ro-Ro ships are vessels that are used to carry wheeled cargo easily by sea. In practice, at first the consignor agrees with the main (road) carrier for carriage of goods. However the sea stage of main route performed by a sub (sea) carrier, who is operator of the Ro-Ro ship and party to subcontract of carriage with main carrier. If loss, damage or delay in delivery of the goods occurs during the sea carriage, the applicable rules to the liability of main carrier against (main) cargo interests shall be examined. By drafting of CMR, upon request of United Kingdom a special provision added to the Draft Convention on this subject due to geographical situation of United Kingdom. In this study we investigated the contractual relationships on Ro-Ro transportation, liability rules of main carrier, whether the sea carrier is actual carrier against to cargo interests or not and some legal issues according Ro-Ro transportation under CMR Article 2.

Kaynakça

Adıgüzel, B.: Multimodal Taşımalarda Taşıyıcının Sorumluluğu, Ankara 2015.

Adıgüzel, B.: Yeni Türk Ticaret Kanununda Fiilî Taşıyıcı Kavramı Ve Fiilî Taşıyıcının Sorumluluğu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 2013, C. LXXI, S. 2, s. 3 vd.

Akıncı, Z.: Karayoluyla Milletlerarası Eşya Taşımacılığı ve CMR, Ankara 2009.

Akkiprik, A.: Karma Taşımada Taşımacının Sorumluluğu, CMR m. 2.1: Deniz ile Karayolunun Kesişme Noktasında Bulanıklık, Deniz Hukuku Dergisi 2000, S. 1-4, (Gündüz Aybay Anısına Armağan), s. 215 vd.

Aksoy, S.: 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Taşıma Hukukuna Müdahalesi, BATİDER 2016, C. 31, S. 2, s. 305 vd.

Aksoy, S.: Taşıma Hukukunda Fiili Taşıyıcı, İstanbul 2015.

Arkan, S.:24.5.1980 Tarihli Eşyanın Değişik Tür Taşıtlarla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Konvansiyon Üzerinde Bir İnceleme, BATİDER 1982, C. 11, S. 3, s. 27 vd.

Arkan, S.: Karayolu ile Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Uygulanma Koşulları ve Taşıyıcının Sorumluluğunu Düzenleyen Hükümler, BATİDER 1979, C. 10, S. 2, s. 404 vd.

Arkan, S.: Eşyanın Karayolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Konvansiyon Üzerinde Bir İnceleme, Eşya Taşımacılığı Sempozyumu, Ankara 1984, s. 10 vd.

Ataergin, S.: Fire on Board Because of Unseaworthiness?, Shipping and Trade Law 2012, Jan/Feb, s. 1 vd.

Atamer, K.: 2002 Atina Sözleşmesinde ve Türk Ticaret Kanunu Tasarısında Denizyolu ile Yolcu Taşıma Sözleşmesi, BATİDER 2008, C. 24, S. 3, s. 103 vd.

Atamer, K.: Deniz Ticareti Hukuku, C. I, İstanbul 2017.

Atamer, K.: The Enactment of the Hague Rules in Turkey, Free On Board - Liber Amicorum Marc A. Huybrechts, Antwerpen 2011, s. 1 vd.

Atamer, K.: Donatanın TTK m. 947-948’de Sınırlı Sorumluluğu ile BK m. 55’de Düzenlenen Adam Çalıştıranın Sorumluluğunun Karşılaştırılması, Murat Sarıca Armağanı, İstanbul 1988, s. 197 vd. Atamer, K.: Parça Başı Sınırlı Sorumluluk ve 1924 Brüksel Sözleşmesi, Deniz Hukuku Dergisi 2000, S. 1-4, (Gündüz Aybay Anısına Armağan), s. 57 vd.

Aydın, A.: CMR’ye Göre Taşıyıcının Zıya, Hasar ve Gecikmeden Doğan Sorumluluğu, İstanbul 2006.

Bahnsen, K. U.: Handelsgesetzbuch (Ebenroth/Boujong/Joost/Strohn), Band II, CMR, 3. Auflage, München 2015.

Bahnsen, K. U.: Art. 2 CMR und die UND ADRIYATIK, Transportrecht 2012, Heft 10-11, s. 400 vd.

Can, M.: Türk Taşıma Hukukunun Genel Esasları, C. I, Ankara 2017.

Clarke, M.: International Carriage of Goods by Road, Sixth Edition, London 2014.

Çağa, T.: Deniz Ticareti Hukuku C. I, 5. Bası, İstanbul 1995.

Çağa, T.: Deniz Ticareti Hukuku C. II, 5. Bası, İstanbul 1995.

Çakıcı, L.: Taşıma Kapları ile Zincirleme Taşımacılık, Ankara 1978.

Demuth, K.: Ausführender Frachtführer auch im CMR-Bereich?, Transportrecht 1999, Heft 3, s. 100 vd.

Edis, A.: CMR Konvansiyonu Kapsamında Sırtta Taşıma, Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi 2012, C. 1, S. 1, s. 93 vd.

Erdil, E.: Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku, 2. Bası, İstanbul 2015.

Freise, R.: Münchener Kommentar zum HGB, Band 7, CIM, 3. Auflage, München 2014.

Fischer, F.: Ergänzung der CMR durch unvereinheitliches deutsches Recht nach der Transportrechtsreform, Transportrecht 1999, Heft 7-8, s. 261 vd.

Gençtürk, M.: Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku, İstanbul 2006.

Glass, D.: Article 2 of the CMR Convention, Journal of Business Law 2000, November, s. 567 vd.

Glass, D./Cashmore, C.: Introduction to The Law of Carriage of Goods, London 1989.

Herber, R.: Die CMR und der Roll-on/Roll-off-Verkehr, Versicherungsrecht 1988, Heft 25A, s. 645 vd.

Herber, R.: Haftung beim Ro-Ro Verkehr, Transportrecht 1994, Heft 10, s. 375 vd.

Hoeks, M.: Multimodal Transport Law, Alphen aan den Rijn 2010.

Hülagü, S. E.: Ro-Ro Taşımacılığı ve Türkiye’deki Uygulamalar, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2017.

Jesser-Huß, H.: Münchener Kommentar zum HGB, Band 7, CMR, 3. Auflage, München 2014.

Karan, H.: Yargıtayın Konişmentolu Taşımalar Hakkındaki 1924 Tarihli La Haye Kaidelerini Uygulaması Gereği, XVII. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankara 2000, s. 219 vd.

Karan, H.: CMR Şerhi, Ankara 2011.

Karan, H.: TBMM Adalet Komisyonunun Taşıma Hukukuna Katmayı Başardığı İki Temel Sorun: Taşıma İşleri Komisyonculuğu Sözleşmesi ile Ulusal Demiryolu Taşıma Sözleşmesine Uygulanacak Hukuk, XXVI. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankara 2012, s. 191 vd.

Kaya, A.: Kara Yolu ile Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmesin Uygulanma Şartları ve Öngörülen Sorumluluğun Esasları I, Oğuz İmregün’e Armağan, İstanbul 1998, s. 311 vd.

Koller, I.: Transportrecht, 7. Auflage, München 2010.

Lale, M.: Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku ve CMR, Ankara 2015.

Messent, A./Glass, D.: CMR-Contracts for the International Carriage of Goods by Road, Third Edition, London 2000.

Özdemir, İ.: Deniz Taşımacılık Sektöründe Ro-Ro Taşımacılığının Yeri ile Dünya ve Türkiye’de Ro-Ro İşletmeciliğinin Durumu”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 1993.

Özdemir, T.: Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku, İstanbul 2006.

Thume, K. H.: Die Haftung des CMR- Frachtführers wegen positiver Vertragsverletzung, Transportrecht 1995, Heft 1, s. 4.

Theunis, J.: Die Haftung des Strassenfrachtführers bei de Ro-Ro Beförderung, Transportrecht 1990, Heft 7-8, s. 263 vd.

Yazıcıoğlu, E.: Lahey Kuralları ile Türk Ticaret Kanunu Arasında Uygulanacak Kurallar Sorunu, Deniz Hukuku Dergisi 1999, S. 3-4, s. 39 vd.

Yazıcıoğlu, E.: Konflikte zwischen den Haager Regeln und dem türkishen Handelsgesetzbuch bei der Anwendung bestimmter Regeln, Transportrecht 2003, Heft 7-8, s. 286 vd.

Yeşilbağ, L.: Ro-Ro Taşımacılığının Ülkemiz Deniz Ulaştırma Sektöründeki Yeri, Gemi İnşaatı ve Deniz Teknolojisi Teknik Kongresi, İstanbul 1999.

Yeşilova, E.: Taşıyıcının CMR Hükümlerine Göre Yardımcı Şahıslarının ve Müteakip Taşıyıcıların Eylemlerinden Doğan Sorumluluğu, Ankara 2004.

Yılmaz, O.: Taşımanın En Az İki Değişik Taşıma Türü Uygulanarak Gerçekleştirilmesinde Karayolu Taşıyıcısının Durumu, Legal Hukuk Dergisi 2008, S. 72, s. 4015 vd.

Kaynak Göster