Dünya bankası bünyesindeki yatırım uyuşmazlıklarının çözümüne dair uluslararası merkez'in tahkim kuralları uyarınca tahkimin işleyişi

Akdettiği pek çok iki taraflı yatırım anlaşmasında ICSID'ın yargı yetkisini kabul eden Türkiye bakımından ICSID Tahkiminin önemi her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmada ICSID Tahkiminin işleyişi, Merkezin vaz'ettiği Tahkim Kuralları bağlamında incelenmiştir. ICSID Tahkim Kuralları, Washington Sözleşmesi hükümlerini tamamlayan ikincil bir kaynaktır. Söz konusu kurallar bütün olarak değerlendirildiğinde, diğer kurumsal tahkim prosedürlerinde olduğu gibi, ICSID Tahkiminde de taraf iradelerine öncelik verildiği gözlemlenmektedir. ICSID Tahkiminin en önemli özelliği, bu prosedür uyarınca verilen hakem kararlarının tenfizi rejiminde kendisini göstermektedir. Bu rejime göre, ICSID hakem kararları, tüm âkit ülkelerde, kendi mahkemelerinden verilmiş nihai bir karar gibi icra edilecektir. Söz konusu özellik, ICSID Tahkimini, kararlarının icrası uluslararası bir sözleşme ile güvence altına alınmış, otonom ve kendi kendine yeten bir mekanizma haline getirmektedir.

The importance of ICSID Arbitration for Turkey who has allowed the jurisdictional power of ICSID in many Bilateral Investment Treaties signed by whom with other States is increasing more and more. In this study, the functioning of ICSID arbitration has been examined according to ICSID Arbitration Rules designed by the Centre. ICSID Arbitration Rules is a secondary regulation complementing the Convention's articles about arbitration. Considering the rules as a whole, it is observed that it is also given priority to the parties' agreements in ICSID Arbitration as in other institutional arbitration procedures. The most important feature of the ICSID Arbitration appears in the enforcement regime of arbitral awards rendered under this procedure. According to this regime, ICSID arbitral awards are to be enforced in all of Contracting States as a final judgement rendered by their domestic courts. The said characteristic makes the ICSID Arbitration become an autonomous and self-contained machinery, the enforcement of whose arbitral awards is ensured by an international contract.

Kaynakça

Akıncı, Ziya: Milletlerarası Ticari Hakem Kararları ve Tenfizi, Ankara 1994.

Berber, Leyla K.: Uluslararası Ticaret Ödası Tahkim Tüzüğü Uygulaması, Ankara 1999.

Beygö, Okan: The Annulment Procedure under the ICSID Convention, Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 1990, S. 1-2, s. 1-11.

Bilgen, Samim: Devletle Başka Bir Devletin Uyruğu Uyruğu Arasındaki İhtilaflarda Tahkim, I.Tahkim Haftası, Banka ve Ticaret Hukuk Araştırma Enstitüsü Sempozyumu, Ankara 1965, s. 567-573.

Birsel, Mahmut T.: Milletlerarası Tahkim Sözleşmeleri ve İki Taraflı Yatırım Anlaşmalarının Türk Tahkim Hukuku Üzerindeki Etkileri, Ali Bozer'e Armağan, Ankara 1998, s. 499-538.

Broches, Aron: Arbitration under the ICSID Convention, International Centre for Settlement of Investment Disputes Publications, Washington 1991 (Arbitration).

Brocties, Aron: The Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of Other States: Applicable Law and Default Procedure, International Arbitration Liber Amirocum for M. Domke, The Hague 1967 (Applicable Law).

Broches, Aron: The International Centre for Settlement of Investment Disputes, Handbook of Institutional Arbitration in International Trade, Amsterdam 1977 (ICSID).

Erten, Rıfat: ICSID Tahkimi, BATİDER 1998, C. XIX, S. 4, s. 207-227.

Kalpsüz, Turgut: İnşaat Sözleşmelerinde Tahkimin Genel Esasları, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Semineri, Ankara 1996 (Tahkimin Genel Esasları).

Kalpsüz, Turgut: İsviçre'de Hukukunda Milletlerarası Tahkim, Milletlerarası Tahkim Konusunda Yasal Bir Düzenleme Gerekir mi? C. I, Tartışmalar-Bildiriler, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara 1997, s. 1-59.

Kalpsüz, Turgut: Milletlerarası Ticarette Uyuşmazlıkların Tahkim Yolu İle Halli, Ankara 1989 (Tahkim).

Kalpsüz, Turgut: Türk Hukukunda Hakem Kararlarının Temyizi Sebepleri, BATİDER 1997, C. XIX, S. 1, s. 1-41.

Kalpsüz, Turgut: Türkiye'de Milletlerarası Tahkim, Ankara 2007 (Milletlerarası Tahkim).

Karayalçın, Yaşar: Milletlerarası Tahkimde Muhakeme Usûlü, BATİDER 1998, C. XIX, S. 3, s. 1-52.

Koral, Rabi: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, II.Tahkim Haftası, Tartışmalar, Ankara 1983.

Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usûlü, C. II ve VI, 6. Bası, İstanbul 2001.

Nomer, Ergin: Milletlerarası Tahkim, İstanbul 2000.

Nomer, Ergin/Ekşi, Nuray/Gelgel, Günseli Ö.: Milletlerarası Tahkim Hukuku, C. I, 3. Bası, İstanbul 2008.

Okçuoğlu, Yavuz: Yargıtay Kararları ve Karşı Oylarım, Ankara 1991.

Öztekin, Günseli: 1965 Tarihli Washington Sözleşmesine Genel Bir Bakış, Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 1990, S. 1-2, s. 139-150.

Schreuer, Christoph H.: The ICSID Convention: A Commentary, Cambridge 2001.

Stevens, Margrete: İki Taraflı Yatırım Anlaşmaları Uyarınca ICSID Kurallarında Tahkim Deneyimi (Çeviren: Nuray Ekşi), İstanbul Kültür Üniversitesi Dergisi 2002, C. 1, S. 1-2, s. 83-91.

Şanlı, Cemal: Milletlerarası Ticari Tahkimde Esasa Uygulanacak Hukuk, Ankara 1986 (Esasa Uygulanacak Hukuk).

Şanlı, Cemal: Uluslararası Ticari Akitlerin Hazırlanması ve Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları, 3. Bası, İstanbul 2005 (Uluslararası Ticari Akitler).

Tuygun, Salih: ICSID Tahkimine İlişkin Hakem Kararlarının İcra Edilmesi, İzmir 2007.

Ulutaş, Ahmet: Bir Tahkim Türü Olarak ICSID Tahkimi ve Türkiye, Adalet Dergisi 2008, S. 30, s. 96-127.

Üstündağ, Saim: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, II. Tahkim Haftası, Tartışmalar, Ankara 1983.

Yeşilırmak, Ali: Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümüne İlişkin Uluslararası Merkezin Türk İmtiyaz Sözleşmeleri Üzerindeki Yargı Yetkisi, BATİDER 2000, C. S. 2, s. 151-182.

Kaynak Göster