TÜRKİYE MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE SINAİ MÜLKİYET FARKINDALIĞI

Fikri Mülkiyet Hakları, zihinsel katkının söz konusu olduğu alan-larda, gerek hak sahiplerinin haklarını korumak, gerekse sanayinin ge-lişmesini sağlamak amacıyla önemli rol oynamaktadır. Temel olarak iki ana sınıfa ayrılan Fikri Mülkiyet Haklarının ilk kolunu Fikir ve Sanat Eserleri oluşturmaktadır. Genel bir çerçeve çizildiğinde, eser sahiplerinin haklarını korumaya yönelik bu uygulamalar, uluslararası literatürde Copyright olarak anılan ve ülkemizde de 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eser-leri Kanunu ile herhangi bir tescile gerek olmaksızın, otomatik olarak koruma gören haklardır. Fikri Mülkiyet Haklarının bir diğer kolunu ise Patent, Faydalı Mo-del, Marka, Tasarım Tescili ve Coğrafi İşaret gibi hakların da dahil ol-duğu Sınai Mülkiyet Hakları oluşturmaktadır, ki bu araştırmanın konu-sunu ve kapsamını da 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile korunan bu haklar konusunda, mobilya endüstrisindeki farkındalığı araştırmaktır. Araştırma, mobilya endüstrisinde faaliyet gösteren orta ve büyük ölçekli mobilya firmaları ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemi çevrimiçi (online) anket olarak belirlenmiştir. Anket uygu-lanması planlanan kitle, nitel araştırmalarda kullanılması öngörülen seç-kisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örneklem belirleme ilkeleri kapsamında belirlenmiştir. Ölçüt örnekleme alt kolunda araştır-maya dahil edilecek olan firmalar için ölçütler; orta veya büyük ölçekli firma olmak ve üretici olmak olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamın-da 8 firmadan anket yoluyla, sağlamalı sorularla veriler toplanmış; elde edilen bu veriler ışığında firmaların sınai mülkiyet hakları konusundaki farkındalıkları incelenmiş ve bulgular göz önünde bulundurularak mev-cut duruma ve ileriye yönelik öneriler geliştirilmiştir. Makalede yer alan bulgu ve sonuçlar, ilk yazar tarafından tamamlanmış olan Yüksek Lisans Tezi1 kapsamında elde edilmiştir.

THE AWARENESS OF INDUSTRIAL PROPERTY RIGHTS IN FURNITURE INDUSTRY IN TURKEY

Intellectual property rights play substantial role in the fields in which intellectual efforts are in question, so as to protect the right owners’ rights and to enable the progress of the field. Basicly, intellec-tual property rights are divided into two; of which the first is the Copy-right. Copyrights provide an automatic protection for the right owners via the Law, number 5846, in our country. The other branch of the intellectual property rights are the indust-rial property rights, in which the rights such as patents, utility models, trademarks, designs and geographical indications are involved. This study aims to investigate the awareness in furniture industry, regarding industrial propert rights which are protected by the Industrial Property Law, number 6769, in Turkey. The study was conducted on medium and large scale furniture companies in Turkey. An online survey was conducted within the scope of the study. Criterion sampling, which is one of the purposive sampling methods, under non-probable sampling methods, was chosen. The crite-ria was determined as, being a manufacturer and providing a medium or large scale of manufacture. Within the scope of the sudy, 8 companies were included in the survey and the awareness degrees were analysed through the data obtained. Current state was analysed and suggestions were made for future works. This study is based on the findings of the first author’s Master’s Thesis2.

Kaynakça

Elibol, G.C. (2011). Assessment of Novelty And Distinctive Character in Industrial Design Protection in Turkey (Türkiye’de Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik Ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi). Doktora Tezi,. Odtü Fen Bilimleri Enstitüsü. Endüstri Ürünleri Tasarımı Anabilim Dalı. Ankara.

Elibol, G. C., Korkut F., Hasdoğan G. (2011). Tasarım Hukukunda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesinde Kullanılan Terimler Açısından Kavramsallaştırma Sorunları. Endüstride, Tasarımda, Eğitimde 40 Yıl Sempozyum Bildiri Kitabı. İstanbul: MSGSÜ Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü. s 309-316.

Elibol, G.C. (2013). Mobilya Endüstrisinde Tasarımların Hukuki Yollarla Korunması. 2. Ulusal Mobilya Kongresi Bildiri Kitabı. Denizli: Pamukkale Üniversitesi. s 14-18.

http://www.kobi.org.tr/index.php/tanimi/layout

OAİB. (2017). Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri Sektörü 2017 Yılı Raporu. (http://www.turkishfurniture.org/Eklenti/81,mobilya-fr-sektor-eki-2017.pdf?0&_tag1=F37B57D9A0550550F5E5BC45FFAF9FF11A48908F&crefer=4497CC7206E2E6B363B20480F5AD9BF80DF4CE07C342AE41C7EE48587DD3CCA6)

Soyak, A. (2005). Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları: Tanımı, Tarihsel Gelişimi ve GOÜ’ler Açısından Önemi. Legal Fikri ve Sınai Haklar Dergisi. s 11-30.

TOBB.(2018). https://www.tobb.org.tr/Documents/yayinlar/2014/mobilya_sektor_raporu_tr_int.pdf

Kaynak Göster