OSMANLI MERKEZİ YÖNETİMİNE TAŞRANIN DİRENİŞİ: ATÇALI KEL MEHMED AYAKLANMASI

Araştırmanın Temelleri: XIX. yüzyıl arşiv kaynaklarına ve dönemin vak’anüvis tarihleriyle seyahatnamelerine yansıyan Atçalı Kel Mehmed Ayaklanması. Amacı: Osmanlı merkezi yönetimine taşranın direnişini Aydın’da sosyal eşkıyalığın tipik bir örneği olan Atçalı Kel Mehmed Ayaklanması örneğinde incelemek. Veri Kaynağı: Başbakanlık Osmanlı Arşivi Hatt-ı Hümayun Tasnifi Belgeleri ve Basılı Kaynaklar. Ana Tartışma: Bir zeybeğin liderliğinde gerçekleşen ve sosyal eşkıyalığın bir örneğini oluşturan Atçalı Kel Mehmed ve onun yarattığı ayaklanma merkezi yönetim tarafından nasıl algılandı? Ayrıca bu ayaklanmanın Aydın’daki ayanlık sistemi üzerinde ne gibi etkileri oldu? Sonuç: Atçalı Kel Mehmed ayaklanmasının yarattığı düşünceler Tanzimat Fermanı’na örnek teşkil etmekle birlikte yerel alanda ayan sisteminin geçici de olsa yeniden güçlenmesini olası kılmıştır

Resistance of Provinces against the Ottoman Central Administration: Atçalı Kel Mehmed’s Revolt

Bases of Research: Reflection of the Atçalı Kel Mehmed’s Revolt in the archieve documents and in the period's itineraries of XIXth Century. Aim: To investigate urban revolt against Ottoman central administration through Atçali Kel Mehmed’s Revolt this is a typical example of social one. Resources of Data: Prime Ministry Ottoman Archieve of Hatt-ı Humayun documents and published sources. Main Discussion: How was the Atçalı Kel Mehmed’s Revolt, an example of a social rebellion in the leadership of a zeibec, viewed by central administration? And what effects had this one on the system of landed proprietorship in Aydin? Conclusion: Ideas which were caused by the Atçalı Kel Mehmet’s Revolt was an example to the Tanzimat Fermanı, moreover it helped landed proprietor system in local system to get more powerful

___

Ahmet Cevdet Paşa, (1991). Tezakir, c. III, (Çev. Cavit Baysun). Ankara.

Ahmed Lütfi Efendi, (1999). Vak’anüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi 2–3, İstanbul.

Akdoğan, H., Aydın Coğrafi Konumu, Tarihi, Folkloru. Aydın Arundell, R. V. J. (1831). Discoveries in Asia Minor. London

Avcı, A. H. (2004) Atçalı Kel Mehmet isyanı. Aydın ihtilali (1829–1830). İzmir.

Avcı, A. H. (2003). Atçalı Kel Mehmet İsyanı, Belgeleriyle ‘Aydın İhtilali’ ve Zeybekler.

Halk Bilimi Araştırmaları 2. Kitap, İstanbul. Aydın mad. (1982), Yurt Ansiklopedisi, II, İstanbul: Anadolu Yayıncılık

Bayındır, H. Hilmi ve Poyrazoğlu H. Fehmi. (1966). Aydın kenti tarihi, coğrafyası ve bugünü,Aydın.

Baykara, T.(1988). Anadolu’nun idari taksimatı I, Ankara.

Baykara,T.(1966). 19.Yüzyılda Aydın Eyaleti, İstanbul Üniversitesi, Basılmamış

Bitirme Tezi, İstanbul. Gökbel, A. ve Şölen, H. (1936) Aydın İli Tarihi: Eski Zamanlardan Yunan İşgaline

Kadar, Aydın: Aydın Halkevi. Gökbunar, A. R. (2004).Atçalı Kel Mehmet Ayaklanması: Vergiye Farklı Bir

Başkaldırı, Örneği. Yönetim ve Ekonomi, 11(1). Keppel,M.(1831) Narrative of a journey across the balkans in the years 1829, II. London.

Özbek, M. Avni. (1986). “Zeybek”, İslam Ansiklopedisi, c. XIII.

Özkaynak, K. (1946).Efelerden Haber. Aydın.

Sarıbey, A. (2006) XIX. yüzyılın ilk yarısında Aydın’da yönetim. Yayınlanmamış

Yüksek Lisans Tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sertoğlu, M. (1964) Vali-i vilayet hademe-yi devlet Atçalı Kel Mehmed. İstanbul.

Sertoğlu, M. (1969) Atçalı Kel Mehmet Efe. İstanbul.

“Aydın”, Yurt Ansiklopedisi Cilt II, s. 990. Şölen, H.(1943). Aydın’da 29 Gün Krallık Yapan Kel Mehmet, Yedigün Dergisi, , Ankara.

Texier, C. (2002). Küçük Asya Coğrafyası, Tarihi ve Arkeolojisi. c.II. (Çev. Ali Suat), Ankara: Enformasyon ve Dokümantasyon Hizmetleri Vakfı.

Uluçay, Ç. (1968). Atçalı Kel Memed. İstanbul: As Matbaası

Uluçay, Ç.(1955). XVIII ve XIX. Yüzyıllarda Saruhan’da Eşkıyalık Ve Halk

Hareketleri, İstanbul. Yavi, E.(1991). Efeler, Kökenleri, Eylemleri, Töreleri, Dansları, Giysileri. Aydın.

Yetkin S.(1997), Ege’de Eşkıyalar. İstanbul.

___

APA Başaran, M. & Sarıbey Haykıran, A. (2009). OSMANLI MERKEZİ YÖNETİMİNE TAŞRANIN DİRENİŞİ: ATÇALI KEL MEHMED AYAKLANMASI . Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 12 (22) , 155-164 .
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • ISSN: 1301-5265
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Yayıncı: Balıkesir Üniversitesi

86.3b35.7b

Sayıdaki Diğer Makaleler

İNTERNET Genel Ağ ORTAMINDA TÜRKÇENİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR ÇÖZÜMLEME

Turan TEMUR, Nurdan VURUŞ

TÜRKİYE’DE İÇ TURİZM KAVRAMI ve İÇ TURİZMDE ÖNEMLİ BİR DESTİNASYON OLAN AYVALIK’TA MÜŞTERİ ARZ VE TALEBİNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA IŞIĞINDA GELİŞTİRME STRATEJİLERİ

Ayhan GÖKDENİZ, Yakup DİNÇ, Nuran AKŞİT AŞIK, Levent MÜNGER, Hayri TAŞKIR

TÜRKİYE’DE YAYIMLANAN SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİLERİNİN PROFİLİ: MARMARA ve EGE BÖLGESİ ÖRNEĞİ

Oya SEYMEN, Saadet MALTEPE, Salim ÇONOĞLU, Gülay ÖZDEMİR YILMAZ, Bayram ŞAHİN, Nuray TETİK, Özlem KÖROĞLU, Gizem AKYOL

MÜŞTERİLERİN KREDİ KARTINA OLAN TUTUMLARININ ÇOKLU REGRESYON VE FAKTÖR ANALİZİ İLE İNCELENMESİ

Veysel YILMAZ, Cengiz AKTAŞ, M. S. Talha ARSLAN

RÉNE GİRARD’IN “ÜÇGEN ARZU MODELİ” PERSPEKTİFİNDE FUZÛLÎ’NİN “LEYLÂ VÜ MECNÛN” ADLI ESERİNİN İNCELENMESİ

Fettah KUZU

RÉNE GİRARD’IN “ÜÇGEN ARZU MODELİ” PERSPEKTİFİNDE FUZÛLÎ’NİN “LEYLÂ VÜ MECNÛN” ADLI ESERİNİN İNCELENMESİ

Fettah KUZU

BATI ANADOLU’DA BİR YÖRÜK GRUBU: XVI. YÜZYILDA KARACA KOYUNLULAR

Sadullah GÜLTEN

XV. YÜZYILDA ÜMERÂ VAKIFLARI VE ANKARA’NIN KENTSEL GELİŞİMİ

Ahmet KÖÇ

SINIF VE BRANŞ ÖĞRETMEN ADAYLARININ SINIF KURALLARININ BELİRLENMESİ VE UYGULANMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Selma GÜLEÇ, Gönül ONUR SEZER, Pınar BAĞÇELİ KARAMAN

Emmanuel Le Roy Ladurie’nin Tarih Yaklaşımı

Miyase Koyuncu KAYA