GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE RUSSKİY MİR (RUS DÜNYASI): BİR KİMLİK PROJESİNDEN ULUSLARARASI POLİTİKAYA

Bu çalışmanın amacı Soğuk Savaş sonrası dönemde Russkiy Mir (Rus Dünyası) kavramının Rus dış politika söylem ve uygulamalarındaki rolü ve önemini incelemektir. Bu kavram, kültürel ve dini kimlik tartışmalarının bir parçası olarak ortaya atıldığı halde, son yıllarda Rusya’nın yakın çevresine dönük dış politikasının önemli bir unsuru haline gelmiştir. Rus hükümeti, dış politika yapım sürecine Rus Ortodoks Kilisesi ve Rus Dünyası Vakfı gibi kuruluşları da dâhil ederek, Rus Dünyası kavramını özellikle yakın coğrafyasına yönelik dış politika hedeflerine ulaşmada daha etkin şekilde kullanmaya çabalamaktadır. Ancak, Rus Dünyası eksenli dış politika söyleminin hedefinde yer alan Ukrayna ve Belarus gibi ülkelerin tepkileri göz önüne alındığında, kavramın Rusya’nın yakın çevresiyle ilişkilerinde bir gerginlik ve sürtüşme unsuru olabildiği görülmektedir. Bu çalışmada Rus Dünyası kavramının tarihsel kökenlerinden yola çıkılarak, kavramın Rusya’nın yakın çevresine yönelik dış politikalarında kullanımının günümüzde ne derece etkili olduğu incelenecektir.

RUSSKİY MİR (RUSSIAN WORLD)FROM PASTTO PRESENT: FROM AN IDENTITY PROJECTTO INTERNATIONAL POLICY

The aim of this study is to examine the role and significance of the concept of the “Russian World” in Russian foreign policy discourse and practice. This concept, which had initially emerged as part of the discussions on religious and cultural identity, has become a significant component of the Russian foreign policy towards its immediate neigborhood. The Russian Government aims to use the concept more effectively to reach its foreign policy goals in the post-Soviet region by including Russian Orthodox Church and organizations such as Russian World Foundation. However, the concept seems to have become a source of conflict and friction in Russia’s relations with its neigborhood given the reactions of the countries like Ukraine and Belarus, which have been the target of the “Russian World”- oriented foreign policy discourse. This study focuses on the use of concept of the “Russian World” in Russian foreign policy. By exploring its historical foundations, it aims to look into whether the use of the concept as a foreign policy category has been effective in Russian foreign policy today.

Kaynakça

Anderson, M. S. The Eastern Question, St. Martin’s Press, NewYork, 1966.

Andreeva, İskra Stepanovna. “Put k Russkoi idee”, Andrey Nikolayeviç Savelev, Russkiy Stroy, Intellekt, Moskva, 1997, s.129-151.

Aslund, Anders and Andrew Kuchins. The Russia Balance Sheet, Peterson Institute for International Economics, Washington, DC, 2009.

Bovt, Georgiy (ed.). Russkii Mir. 10 Let. 2007-2017, Fond Russkii Mir, Moskva, 2017.

Bulekov, İgumen (Filaret). “Otnoşenie Russkoy Tserkvi k voprosam natsionalnogo i gosudarstvennogo stroitelstvo.” Tserkov i Vremya, No.4 (49), 2009, s.29-43.

Çernışev, Sergey Borisoviç (ed.), Inoe, Hrestomania Novogo Rossiyskogo Samosoznaniya, 4 cilt, Argus, Moskva, 1995. http://old.russ.ru/antolog/inoe/index.html, Erişim: 7.8.2019.

Dixon, Simon. “Russians and the Russian Question”, ed. Graham Smith, The Nationalities Question in the Post-Soviet States, Longman, London, 1996, pp. 47-74.

Druzenko, Gennadii. “Geopolitics from the Patriarch. The Heavenly Kingdom Versus the ‘Russian World’, Russian Politics and Law, Vol. 49, No. 1, January-February 2011, pp. 65-73.

Entsiklopediçeskiy slovar Brokrauza i Efrona, Sankt-Peterburg, 1899, Vol.27.

Feklyunina, Valentina. “Soft power and identity: Russia, Ukraine and the ‘Russian world (s)”, European Journal of International Relations, Vol. 22, No. 4, December, 2016, pp. 773-796.

Gvosdev, Nikolas K. “The New Party Card? Orthodoxy and the Search for Post-Soviet Russian Identity”, Problems of Post-Communism, Vol. 47, No. 6, 2000, pp. 29-38.

Hosking, Geoffrey. Russian History, A Very Short Introduction, (Oxford Uni. Press, 2012) Kamalov, İlyas. Altın Orda ve Rusya: Rusya Üzerindeki Türk-Tatar Etkisi, Ötüken yayınları, İstanbul, 2009.

Koçin, Vladimir. “Nam Est Nad Çem Rabotat”, Georgiy Bovt (ed.), Russkiy Mir. 10 Let. 2007- 2017, Fond Russkiy Mir, Moskva, 2017, s.29-35.

Page, Stephen. “The Creation of a Sphere of Influence: Russia and Central Asia”, International Journal (Canadian International Council), Vol. 49, No. 4, Russia’s Foreign Policy, Autumn 1994, pp. 788-813.

Pipes, Richard. The Formation of the Soviet Union. Communism and Nationalism, Harward University Press, Cambridge, 1997.

Remington, Thomas. “A Socialist Pluralism of Opinions: Glasnost and Policy-Making under Gorbachev”, The Russian Review, Temmuz 1989, Vol. 48, No. 3, Gorbachev Reforms: Special Issue, pp. 271-304.

Savelev, Andrey. “Suverenitet, Federalizm, Separatizm” Russkiy Stroy, Intellekt, Moskva, 1997. s.103-128.

Şatina, N.V. Ofitsialnaya Narodnost XX1. Veka: Starıe İdeologemı v Formirovanii Politiçeskogo Soznaniya Novıh Rosiyan, s.140-151. Vetnik RGGU Nauçnıy Jurnal, No.1(123) 2014. s.140-151.

Simonsen, Sven Gunnar. “Raising ‘the Russian Question’: Ethnicity and Statehood- Russkie and Rossiya”, Nationalism and Ethnic Politics, Fall 1996, Vol. 2, No. 5, pp. 91-110.

Vasileva, Olga Yurevna. “Russkaya Pravoslavnaya Tserkov v politike Sovetskogo gosudarstva v 1943-1948 gg.” (Doktora tezi, İnstitut Rossiyskoy Istorii, Rossiyskaya Akademiya Nauk, 1998)

Volodymyr, Hurzhy. “Russian World Doctrine as Russian Response to the Crisis of the 1990s”, Filosofski Nauki, January-February 2007, No.1 (147), pp. 93-96.

Wawrzonek, Michal. “Ukraine in the ‘Gray Zone’: Between the ‘Russkiy Mir’ and Europe”, East European Politics and Societies and Cultures, Vol. 28, No. 4, November 2014, pp. 758-780.

Weigle, Marcia A. and Jim Butterfield, “Civil Society in Reforming Communist Regimes: The Logic of Emergence”, Comparative Politics, October 1992, Vol. 25, No. 1, pp. 1-23.

Zhurzhenko, Tatiana. “A Divided Nation? Reconsidering the Role of Identity Politics in the Ukraine Crisis”, Die Friedens-Warte, Vol. 89, No. 1/2, Die Ukraine-Krise, 2014, pp. 249- 267.

“Analitiçeskaya Gruppa Vneşnepolitiçeskoy Assosiatsii (Gruppa Bessmertnıh)” http://old.russ. ru/gb/vvod/gb1.htm, Erişim: 30.7.2019.

Belarus otpravila gumanitarnuyu pomoş Ukraine, 12.06.2018, https://www.rbc.ua/rus/news/ belarus-otpravila-gumanitarnuyu-pomoshch-1528797784.html, Erişim: 7.8.2019.

Fond Russkiy Mir, http://www.russkiymir.ru/russkiymir/ru/fund/about, Erişim: 7.8.2019.

Kordonskiy, Simon Gdaleviç, https://www.hse.ru/staff/kordonsky, Erişim: 25.7.2019.

“Lukaşenko rasskazal o voyne za nezavisimost ‘bratskoy Ukrainı”, 27.01.2017, https://lenta. ru/news/2017/01/27/lukashenko/, Erişim: 21.7.2019.

“Lukaşenko ukreplyaet informatsionnuyu obronu. Kto vrag?”,24 апреля 2018, https://lb.ua/world/2018/04/24/396016_lukashenko_ukreplyaet_informatsionnuyu.html, Erişim: 1.8.2019.

MGIMO (Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler) Üniversitesi Mezunlar Derneği, http://alumni. mgimo.ru/, Erişim: 7.6.2019.

(Moiseev), İgumen Evfimiy, “Russkaya Tserkov kak osnova Russkogo mira, Russkiy mir kak osnova Vselenskoy Tserkvi, Russkaya narodnaya liniya”, 16.04.2009, http://ruskline.ru/ analitika/2009/04/16 /russkaya_cerkov_kak_osnova_russkogo_mira_russkij_mir_kak_ osnova_vselenskoj_cerkvi/, Erişim: 23.6.2019.

“Patriarh Kirill postavil Ukraine zadaçu ‘perezagruzit’ suverenitet i napravit ego na ukreplenie Russkogo mira”, 4.11.2010, http://www.religion.in.ua/news/vazhlivo/6649-patriarx-Cyril-postavilukrainezadachu-perezagruzit-suverenitet-i-napravit-ego-na-ukreplenie-russkogo-mira.html, Erişim: 7.8.2019.

“Putin prinyatie hristianstva pomoglo Rusi stat krupneyşey derjavoy”, 25.7.2013, https://ria. ru/20130725/952137974.html, Erişim: 30.7.2019.

“Putin rasskazal o printsipah formirovaniya russkogo mira”, 3.10.2018, https://tass.ru/ politika/5741622, Erişim: 18.7.2019.

“Rossiya, Ukraina, Belorsiya: edinoe duhovnoe prostranstvo”, 2.6.2019, https://mospat.ru/ ru/2019/06/02/news174818/, Erişim: 7.8.2019.

Svyaşçennıy Koran, Hadisı Proroka, www.al-koran.ru, Erişim: 22.7.2019.

“Ukaz Presidenta Rossiyskoy Federatsii o Sozdanii ‘Fonda Russkiy Mir”, 21.6.2007, https://russkiymir.ru/fund/the-decree-of-the-president-of-the-russian-federation-oncreation-of-fund-russian-world.php#1, Erişim: 24.7.2019.

“V Belorusii sozdayut svoyu velikuyu istoriyu. İ perepisıvayut mirovuyu”, 30.05.2018, https://lenta.ru/articles/2018/05/30/batka_istorik/, Erişim: 7.8.2019.

“Vladimir Putin nazval russkih i ukraintsev odnoy natsiey”, 10.07.2019, https://russkiymir.ru/ news/259213/, Erişim: 7.8.2019.

“Vladimir Putin vstretilsya s delegami Vserossiyskoy konferentsii prepodavateley obşestvennıh nauk”, 21.06.2007, http://kremlin.ru/events/president/news/40791, Erişim: 22.7.2019.

“Vladimir Putin vıstupil s ejegodnım Poslaniem Federalnomu Sobraniyu”, 26.04.2007, http:// kremlin.ru/events/president/news/38727, Erişim: 7.8.2019.

“Vıstuplenie ministra inostrannıh del Rossiyskoy Federatsii İ.S. İvanova na 8. Vsemirnom Russkom Harodnom Sobore”, 3.02.2004, https://mospat.ru/archive/page/church-andsociety/30422.html, Erişim: 28.7.2019.

“Vıstuplenie Svyateyşevo Patriarha Kirilla na torjestvennom otkrıtii 3. Assamblem Russkogo mira”,3.11.2009, http://www.patriarchia.ru/ua/db/text/1209822.html, Erişim: 7.8.2019.

“Vstreça s predstavitelyami pomestnıh pravoslavnıh tserkvey” (25.7.2013) http://en.kremlin. ru/events/president/news/18942, Erişim: 3.8.2019.

World Bank National Accounts Data (GDP Growth Of Russia), https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP. KD.ZG?end=2002&locations=RU&start=1991&view=chart, Erişim: 1.8.2019.

Kaynak Göster