NÜZHET ERMAN’IN ŞİİRLERİNDE HACI BEKTAŞ VELİ ALGISI

Öz Toplumun ham olan kültürünü bilgi yığını olmaktan kurtaran edebiyat bilimi içerisinde toplumsal hafıza önemli bir yer tutar. Tarih, mimarî, heykel gibi unsurların yanı sıra tarihte yer eden ve toplum hafızasında değer kazanan kişiler de toplumsal hafıza içerisinde yer alır. Çünkü toplumu bir arada tutan “tutkal” görevini üstlenirler. Hacı Bektaş Veli de bu kişilerden biri olarak toplum içerisinde yerini alır. Edebiyatçının bu kişileri eserinde kullanması ise, toplumu bir arada tutmak görevini yerine getirmek maksatlıdır ve Nüzhet Erman’ı da bu açıdan değerlendirmek gerekir. Nüzhet Erman’ın şiirlerinde Hacı Bektaş Veli algısı, onun Horasan’dan Anadolu’ya gelişi, Ahilik içerisindeki yeri, kolektif bilinç ve felsefesi bağlamında ön plana çıkar. Hoca Ahmet Yesevî tarafından gönderilen Hacı Bektaş Veli, yanında dokuz yüz kişiyle birlikte Anadolu’ya gelir. Ahilik kurumu içerisinde Yunus Emre’yle birlikte düşünülür. Kolektif bilinç ise, Anadolu’da Hacı Bektaş Veli’yi korur ve “veli” olarak hatırlar. Bütün insanlara sevgiyle bakan felsefesi de Nüzhet Erman şiirlerine çeşitli şekillerde konu olur. Makalemiz bu çerçevede Nüzhet Erman’ın şiirlerinde Hacı Bektaş Veli algısını ortaya çıkarmaya yöneliktir.

Kaynakça

BRAUDEl, Fernand. Uygarlıkların Grameri, (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay), Ankara: İmge Kitabevi, 2006.

BÜRGER, Peter. Avangard Kuramı. (Çev. Erol Özbek). İstanbul: İletişim Yayınları, 2007.

DEMİR, Galip. Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu ve Ahilik. İstanbul: Ahi Kültürünü Araştırma ve Eğitim Vakfı Yayınları, 2000.

ENGİNÜN, İnci. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2003.

ERMAN, Nüzhet. Yeşil. yyy: Ülkü Yayınları, 1945.

_________, Benim Canım Efendim. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1958.

_________, Anadolu 1970. İstanbul: Ceylan Yayınevi, 1970.

_________, “Pir Hacı Bektaş Veli”. Hisar Dergisi. 117: http://www.nuzheterman.com/main /siirlerlistbul.asp?start=16, 1973.

_________, “Mustafa Kemal’den Önce Ve Atatürk’ten Sonra”. Hisar Dergisi 155:http://www. nuzheterman.com/main/siirlerlistbul.asp?start=14, 1976.

_________, Gazi Mustafa Kemal Atatürk. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1981.

_________, Halk Haktır. Ankara: Eroğlu Matbaa Sanayi, 1990.

_________, Her Gün Yeniden Doğarız Osman Gazi’den Gazi Mustafa Kemal’e. Ankara: Ecdad Yayınları, 1996.

_________, Hem Hürriyet Hem Ekmek. Ankara: Bilgi Basımevi, ty.

_________, Türk. yyy: yy, ty.

GÖLPINARLI, Abdülbaki. Menakıb-ı Hacı Bektaş-ı Veli “Vilayet-name”. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1990.

GÜÇLÜ, Abdülbaki; UZUN, Erkan; UZUN, Serkan; YOLSAL, Ümit Hüsrev. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Bilim ve Sanat Yayınları, 2002.

KAPLAN, Mehmet. Şiir Tahlilleri 2. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2005.

KARATAŞ, Turan. Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Sütun Yayınları, 2011.

KÖPRÜLÜ, Fuad. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1991.

OCAK, Ahmet Yaşar. Türk Sufiliğine Bakışlar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2007.

OĞUZ, Öcal. Somut Olmayan Kültürel Mirasın Müzelenmesi. Ankara: Geleneksel Yayınları, 2009.

ÖGEL, Bahaeddin. Türk Mitolojisi I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1998.

ÖNEN, Nizam. İki Turan. İstanbul: İletişim Yayınları, 2005.

ÖZ, Gülağ. İslamiyet Türkler Alevilik Bindörtyüz Yıllık Muhalefet. Ankara: Ayyıldız Yayınları, 1995.

SAFA, Peyami. Sanat Edebiyat Tenkit, İstanbul: Ötüken Yayınları, 1990.

SMITH, Philip. Kültürel Kuram. (Çev. Selime Güzelsarı, İbrahim Gündoğdu). İstanbul: Babil Yayınları, 2005.

ŞÖLÇÜN, Sargut. Tarih Bilinci ve Edebiyat Bilimi. Ankara: Dayanışma Yayınları, 1982.

TANPINAR, Ahmet Hamdi. 19uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Çağlayan Kitabevi, 1997.

TURNA, Murat. “Sezai Karakoç’un Gözüyle Yunus Emre, Mehmet Âkif ve Mevlâna”, Turkish Studies, 7/1 (2012): 2025-2042.

TÜRK, Hüseyin. “Güneyevler Köyünde Yardımlaşma Gelenekleri” A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi.XXXIII,1-2 (1990): 493-504.

YALÇIN, Mehmet. Şiirin Ortak Paydası. İzmir: Dokuz Eylül Yayınları, 2003.

YILDIZ, Harun. “Hacı Bektaş Velî İle Ahi Evran İlişkisi”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Dergisi. 61(2012): 187-206.

Kaynak Göster

APA Soğukömeroğulları, M . (2013). NÜZHET ERMAN’IN ŞİİRLERİNDE HACI BEKTAŞ VELİ ALGISI . Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi , 0 (48) , 133-146 .