Türkiye'de Streptococcus pneumoniae: Antibiyotiklere direnç, eritromisin direnç fenotipleri ve serotip dağılımı

S.pneumoniae’de antibiyotiklere direnç, eritromisin direnç fenotipleri ve serotip dağılımı hakkında bilgilerimiz genellikle uluslararası çalışmalara aittir. Oysa ülkemiz sonuçlarının da yakından izlenmesi ve bilinmesi gerekmektedir; özellikle son yıllara ( 2000-2005) ait Türkiye sonuçları taranarak değerlendirildiğinde direnç oranlarının penisilin için yüksek düzey direnç % 0-23, düşük düzey direnç % 0-72.7; makrolitler için % 0-39.5 (orta duyarlı dahil); trimetoprim/sulfametoksazol için % 15.5-80 (orta duyarlı dahil); sefalosporin grubu için % 0-20; kinolonlar için % 0-11; tetrasiklinler için % 6.6-33.8; kloramfenikol için % 0.7-16, klindamisin için % 4-27 (orta duyarlı dahil) arasında değiştiği; cMLSB (ermB) fenotipinin ilk sıralarda yer aldığı, araştırmalara göre fark göstermekle beraber 23, 19 ve 6. serotiplerin daha yaygın olduğu görülmektedir.

Kaynakça

1. Aktaş Z, Can B, Berkiten R: Dikkat: Safrada eriyen optokine duyarlı, psaA PCR negatif alfa-hemolitik Gram pozitif kok (Gemella ?), ANKEM Derg 2005;19(Ek 1):56.

2. Altındiş M, Aktepe OC, Çetinkaya Z, Beştepe G: Huzurevi sakinleri ve personelinde A grubu beta-hemolitik streptokok ve orofarengeal pnömokok taşıyıcılığı, ANKEM Derg 2002;16(2):116.

3. Arbique JC, Poyart C, Trieu-Cuot P et al: Accuracy of phenotypic and genotypic testing for identification of Streptococcus pneumoniae and description of Streptococcus pseudopneumoniae sp. nov, J Clin Microbiol 2004;42(10):4686-96.

4. Aslan G, Emekdaş G, Delialioğlu N, Bayer M: Kreş çocukları ve huzurevinde kalan yaşlılarda orofaringeal Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı ve izole edilen suşlarda penisiline direnç, Türk Mikrobiyol Cem Derg 2005;35(2):85-90.

5. Aydemir Ş, Şamlıoğlu P, TüngerA, Çilli F, Özinel MA: Streptococcus pneumoniae kökenlerinde penisiline direnç, Türk Mikrobiyol Cem Derg 2005;35(2):91-7.

6. Aydın S, Öksüz L, Öngen B, Aydın D, Gürler N: Hemokültürden izole edilen mikroorganizmalar ve antibiyotiklere direnç: 2003'de durum, ANKEM Derg 2004;18(Ek 1):5.

7. Ayduı N, Sarı C, Okyay P ve aric Aydın ili'nde 7-14 yaş grubu çocuklarda Agmbubela-hemolitik streptokok, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve Staphylococcus aureus taşıyıcılığı ve beden kitle indeksi, İnfeksiyon Derg 2002;16(4):427-34.

8. Bayraktar MR, Durmaz B, Kalcıoğlu MT, Fırat M: Malatya ilindeki kreşlerde bulunan sağlıklı çocuklarda nasofarengeal Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı, İnfeksiyon Derg 2005:19(3):315-8.

9. Bayraktar MR, Fırat M, Ersoy Y, Durmaz B: Kan ürünlerinden izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannda antibiyotik duyarlığı ve serogrup tayini, ANKEM Derg 2005;19(Ek 1):39.

10. Bayram A, Koçoğlu E, Ekşi F, Balcı I: Pnömokoklarda makrolit ve florokinolonlara direnç, Türk Mikrobiyol Cem Derg 2005;35(4):284-90.

11. Baysal B, Arslan U, Tuncer İ: Kreş çocukları ve huzurevi yaşlılarında orofaringeal Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı ve bu suşların penisilin ve diğer antibiyotiklere direnci, ANKEM Derg 2002;16(4): 441-4.

12. Berkiten R: Streptococcus pyogenes'de direnç fenotipleri ve 1970-2001 tarihleri arasında Türkiye'de izole edilen suşlarda direnç, ANKEM Derg 2003;17(4):429-34.

13. Berkiten R: The evaluation of Streptococcus pneumoniae strains isolated from lower respiratory tract infections in Istanbul retrospectively (1995-2001), 3. Balkan Conference of Microbiology, Özet kitabı s.474, İstanbul (2003).

14. Biçmen M, Gülay Z: Antibiotic susceptibility patterns and molecular epidemiology of Streptococcus pneumoniae in Izmir, Turkey, Clin Microbiol Infect 2003;9(Suppl 1):356.

15. Biçmen M, Gülay Z: Eritromisin dirençli Streptococcus pneumoniae suplarının makrolid direnç mekanizmaları ve moleküler epidemiyolojisi, 31. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Özetkitabı s.264, Kuşadası (2004).

16. Biçmen M, Gülay Z,GürD, WatsonA,MusherD: Molecula: epidemiology of penicilin-resistant Streptococcus pneumonia inTurkey,Clin Microbiol Infect Dis 2003;9(Suppl 1):157.

17. Briles DE, Swiatlo E, Edwards K: Vaccine strategies for Streptococcus pneumoniae, "Stevens DL, Kaplan EL (eds): Streptococcal Infections: Clinical Aspects, Microbiology, and Molecular Pathogenesis" kitabında s.419-33, Oxford Univesity Press, Oxford (2000).

18. Can B: Solunum yolu örneklerinde Streptococcus pneumoniae'nin saptanmasındaoptokindisk duyarlılığı, saftadaerime ve PCRyöntemlerinin yeri, Istanbul Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, İstanbul (2004).

19. Can B, Berkiten R: Alt solunum yolu örneklerinden izole edilen Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhal suşlaıı, ANKEM Derg 2005;19:(Ek t):40.

20. Can B, Berkiten R: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae and Moraxella catarrhalis isolated fromtawer respiratory tract infections and their resistance to some antibiotics in the year 2004 in Istanbul, 23. World Congress of Pathology and Laboratory Medicine (XXIII. World Congress of WASPaLM), Abstract Book s. 166, Istanbul (2005).

21. Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI)/NCCLS: Performance Standards for Antimicrobial Susceptibility Testiııg; Fifteenth Informational Suppl., M100-S15, Wayne, PA (2005).

22. Dowson CG: What is a pneumococcus, "Tuomanen EI, Mitchell TJ, Morrison DA, Spratt BG (eds): The Pneumococcus" kitabında s. 3-14, ASM Press, Washington (2004).

23. Durmaz R, Özerol IH, Kalcıoğlu MT, Öncel S, Aşgm N, Direkel S: Nazofarinks örneklerinde üç solunum yolu patojeninin multipleks polimeraz zincir reaksiyon (PZR) yöntemiyle araştırılması, 29. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Program ve özet kitabı Pil-07, Antalya (2000).

24. Erdoğan H, İnan N, Nazik H, Öngen B, Gürler N: Çocuklarda alt solunum yollarından izole edilen bakterilerde antibiyotik direnci, ANKEM Derg 2004;18(l):12-8.

25. Ertuğrul N, Gür D: Penisiline dirençli S.pneumoniae'nin çeşitli antimikrobik ilaçlara in vitro duyarlılığı, 5. Antimikrobik Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s. 159, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayım No.41, İstanbul (2002).

26. Eşel D, Bozdoğan B, Sümerkan B, Appelbaum PC: Makrolitlere dirençli Streptococcus pneumoniae izolatlanmn antibiyotik duyarlılıkları ve direnç mekanizmaları, 3. Ulusal Moleküler ve Tanısal Mikrobiyoloji Kongresi, Özet kitabı s. 143, Ankara (2004).

27. Fırat M, Ersoy Y, Eşel D ve ark: Menenjit etkeni pnömokoklara karşı bazı antibiyotiklerin MİK değerlerinin belirlenmesi ve suçların serotiplendirilmesi, 12. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve tnfeksiyon Hastalıkları Kongresi, Kongre kitabı s.212, Antalya (2005).

28. Genç L, Berkiten R: 2001 yılında acil Mikrobiyoloji laboratuvannda alt solunum yolu örneklerinden izole edilen Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhalis suşlan, 6. Antimikrobik Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s. 147, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayını No.46, İstanbul (2004).

29. Gonullu N, Berkiten R: Antimicrobial resistance of clinical isolates of Streptococcus pneumoniae in Istanbul, Int J Antimicrobial Agents 2000;16(l):77-8.

30. Gülay Z, Biçmen M, Gür D: Resistance mechanisms to macrolidc antibiotics in erythromycin-resistant Streptococcus pneumoniae in Turkey, 13th ESCMID, Abstracts s.376, Glasgow (2003).

31. Gülay Z, Biçmen M, Gür D, Musher D: Penisiline dirençli Streptococcus pneumoniae suçlarının moleküler epidemiyolojisi, 5. Antimikrobik Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s. 139, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayım No.41, İstanbul (2002).

32. Gür D, Güçiz B, Hasçelik G et al: Streptococcus pneumoniae penicillin resistance in Turkey, J Chemother 2001;13(5):541-5.

33. Gür D, Özalp M, Sümerkan Bet al: Prevalence of antimicrobial resistance in Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarriialis and Streptococcus pyogenes: results of a multicentre study in Turkey, Int J Antimicrobial Agents 2002;19(3):207-U.

34. Gür D, Ünal S, Türkiye E-basket-H Çalışma Grubu: Solunum yolu mfcksiyonlarmdan izole edilen Streptococcus pneumoniae ve Streptococcus pyogenes'in çeşitli antibiyotiklere in-vitro direnç oranlan (E-basket II sürveyansııun Türkiye sonuçlan), 31. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Özet kitabı s.264, Kuşadası (2004).

35. Gürol Y, Beikiten R, Georgopoulos A: Alt solunum yolu infeksiyonlanndan izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannın serotiplendirilmesi, ANKEM Derg 2004;18(4):213-5.

36. Gürol Y, Turhan E, Berkiten R: Antimicrobial resistance to newer quinokmes of bacterial strains isolated from community-acquired pneumoniae and acute exacerbations of chronic bronchitis, Infect Dis J Pakistan 200S;14(3):77-9.

37. İlki A, Akbenlioğlu C, Yağcı A, Söyletir G, Bakır M: Solunum yolu infeksiyonu olan çocuklarda nazofarenksde Streptococcus pneumoniae kolonizasyon epidemiyolojisi, Mikrobiyol Bült 2004;38(l-2):l-7.

38. Jehl F, Chomarat M, Weber M, GıSrard A; De l'Antibiogramme â la Prescription, p.58, BioMerio yayını, Marey L'Etoilei, France (2003).

39. Kanra G, Erdem G, Ceyhan M, Klugman KP, Vasas A: Serotypes and antibacterial susceptibility of pneumococci isolated from children with infections in Ankara in relation to proposed pneumococcal vaccine coverage, Acta Paediatr Jpn 1998;40(5):437-40.

40. Kanra G, Özalp M, Gür D: Distribution of serotypes and antimicrobial resistance of Streptococcus pneumoniae in a children's hospital, 8th International Congress of Infectious Diseases, Abstracts p. 188, Boston (1998).

41. Karakaş A, Öncül O, Çavuşlu Ş: Toplu yaşam merkezlerinde bulunan 2-6 yaş gnıbu çocuklar ile 20 yaş grubu yetişkinlerin nazofarengeal Streptococcus pneumoniae taşıyıcılık oranlarının karşılaştırılması, 6. Antimikrobik Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s. 145, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayını No.47, İstanbul (2004).

42. Kaygusuz A: Streptococcus pneumoniae suşlannda antibiyotik direnci, ANKEM Derg 2001;15(l):132-9.

43. Kılıç A,Başustaoğlu A,Özyurt M, Güney Ç,Aydoğan H: Klinik örneklerden izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannın penisilin direnci ve diğer antibiyotiklere duyarlılıkları, tnfeksiyon Derg 2001;15(2):243-7.

44. Kocagöz S, Gür D.Altun B et al: Epidemiology of penicillin resistant Streptococcus pneumoniae in Turkey, 40th Interscience Conference on Antimicrobial Agents and Chemotherapy (ICAAC), Abstracts, Poster No:1813, Toronto (2000).

45. Kocagöz S, Gör D, Ünal S: Erişkin yaş hasta grubundan izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannın antimikrobiyal direnci ve setotip dağılımı, ANKEM Derg 1997;11(2): 96.

46. KöseoğluÖ, Özenen İ,HasçeBkG, ŞenerB:Streptococcus pneumoniae suşlannda makrolid, linkozamid, oksazolidinon ve ketolit direnci, 5. Antimikrobik Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s.158, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayım No.41, İstanbul (2002).

47. Köseoğlu Eser Ö, Şener B, Gür D, BryskierA: Streptococcus pneumoniae izoladannda makrolid direnç mekanizmaları, 6.Antimikrobac Kemoterapi Günleri, Özet kitabı s. 146, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayını No.47, İstanbul (2004).

48. Küçükateş E: 2000-2001 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü'nde kan kültürlerinden izole edilen mikroorganizmalar, ANKEM Derg 2002;16(2):115.

49. Küçükbasmacı Ö, Gönüllü N, Aktaş Z, Gürol D, Berkiten R: In vitro activity of telithromycin compared with macrolides and fluoroquinolones against Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae and Moraxella catarrhalis, Int J Antimicrob Agents 2003;22(5):497-501.

50. Lynch Di JP, Martinez FJ: Clinical relevance of macrolide-resistant Streptococcus pneumoniae for community-acquired pneumoniae, Clin Infect Dis 2002;34(Suppl l):27-46.

51. Mamal Torun M, Bahar H, Alkan E: Streptococcus pneumoniae kökenlerinde penisiline ve diğer antimikrobik maddelere direnç, ANKEM Derg 2001;15(1):109-13.

52. Montanari MP, Mingoia M, Cochetti H, Varaldo PE: Phenotypes and genotypes of erythromycin-resistant pneumococci in Italy, J Clin Microbiol 2003;41(1):428-31.

53. Öncü S, Punar M, Eraksoy H: Comperative activities of B-lactam antibiotics and quinolones for invasive Streptococcus pneumoniae isolates, Chemotherapy 2004;50(2):98-100.

54. Özakın C, Güler H, Sımrtaş M, Oral B, Gedikoğlu S: Comparison of the the in vitro activity of macrolide and quinolones antibiotics against Streptococcus pneumoniae isolates at Uludağ University Hospital, Bursa, Turkey, 3. Balkan Conference of Microbiology, Özet kitabı s.477, İstanbul (2003).

55. Özakın C, Yılmaz E, Smırtaş M, Güler H, Töre O, Gedikoğlu S: Penicillin resistance in Streptococcus pneumoniae at Uludağ University Hospital, Bursa, Turkey, 3. Balkan Conference of Microbiology, Özet kitabı s.476, İstanbul (2003).

56. Paraskakis I, Petridou E, Chrissakis A et al: Pneumococcal acute otitis media in children: Surveillance in an area of central Greece during 2002,3. Balkan Conference of Microbiology, Özet kitabı s.301, İstanbul (2003).

57. Pinar A, Koseoglu O, Yenişehirli G, SenerB: Moleculer epidemiology of penicillin-resistant Streptococcus pneumoniae in a university hospital, Ankara, Turkey, Clin Microbiol Infect 2004; 10(8):718-23.

58. ReinertRR, Ringelstein A, van der Linden M,Cil MY, Al-Lahham A,SchmitzEI: Molecular epidemiology of macrolide-resistant Streptococcus pneumoniae isolates in Europe, J Clin Microbiol 2005;43(3):1294-300.

59. Sümerkan B: S.pneumoniae ve enterokoklarda antibiyotik direnci: 2003-2004 Türkiye haritası, ANKEM Derg 2005;19(Ek 2):61-5.

60. Sürücüoğlu S, Kumtepe S, Gazi H, Özkiitük N, Çelik P, Özbakkaloğlu B: Toplum kökenli pnömonilerden soyutlanan Streptococcus suşlannda penisilin direnci, Türk Mikrobiyol Cem Derg 2004;34(3):151-6.

61. Şaltoğlu N, Taşova Y, Yılmaz G et al: Toplumda edinilmiş pnömoni: etyoloji ve pronostik faktörler, 28. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Özetkitabı P. 19-336, Antalya(1998).

62. SenerB, Arikan S, Ergin MA, Gunalp A: Rate of carriage, serotype distribution and penicillin resistance of Streptococcus pneumoniae in healthy children, Zentrabl Bakteriol 1998;288(3):421-8.

63. Şener B, GünalpA: "tends in antimicrobial resistance of Streptococcus pneumoniae in children in a Turkish hospital, J Antimicrob Chemother 1998;42(3):381-4.

64. Şener B, Köseoğlu O: Comparative in vitro activity of antiribosomal agents on penicillin-susceptible and-resistant Streptococcus pneumoniae in relation to the resistance genotypes, Int J Antimicrob Agents 2004; 24{l):39-42.

65. Şener B, Yenişehirli G, Köseoğlu Ö, Hasçelik G, Günalp A: Streptococcus pneumoniae suşlannda antimikrobiyal direnç ve serotip dağılımı, S.Antimikıobik Kemoterapi Güderi, Özetkitabı s. 157, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti yayım No.41, İstanbul (2002).

66. Şıklar Z,Ünsal R,DaDarY: Çocukhıkçağı toptan kaynaklı pnömonflainde kan kültürlerinin incelenmesi, ANKEM Derg 2002;16(2):114.

67. Tavakoli A, Yazdani R, Oshaghi M: Penicillin susceptibility testing of Streptococcus pneumoniae by oxacillin disk screening method and standard broth microdilution method, 10th Scientific Meeting of European Society of Chemotherapy and Infectious Diseases, Abstracts P5, Wien (2003).

68. Tuncer İ, Arslan U, Fındık D, Ural O: Klinik Örneklerden izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannda artan penisilin direnci ve bazı antibiyotiklere karşı direnç durumu, ANKEM Derg 2005;19(1):35-8.

69. Tunçkanat F, Akan Ö, Gür D.Akalm HE: Streptococcus pneumoniae suşlannda penisilin direnci, Mikrobiyol Bült 1992;26(4):307-13.

70. Tünger Ö, Özbakkaloğlu B, Ecemiş T Huzurevinde kalan yaşlılaıtia Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı ve bu kökenlerde penisilin direnci, İnfeksiyon Derg 2001;15(1):67-71.

71. UzunerA,İlkiA,GündoğduEetal: Sağlıklı çocuklarda Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı, antibiyotik direnci ve risk faktörlerinin değerlendirimesi ANKEM Derg 2005;19(Ek 1): 6.

72. Willke A, Saltoğlu N, Erdoğan S, Klimik Derneği Antibiyotik Çalışma Grubu: Pnömokoklarda penisilin direnci: Bir metaanalitik değerlendirme, X. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Kongresi, Özet kitabı P-10/53, Adana (2001).

73. Yaman A, Kibar F, Büyükçelik Ö, Dündar IH: Klinik örneklerden izole edilen Streptococcus pneumoniae suplarının çeşitli antibiyotiklere duyarlılıklarının araştırılması, ANKEM Derg 2004;18(Ek 1):2.

74. Yenişehirli G, Şener B: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde izole edilen Streptococcus pneumoniae sularında antibiyotik direnci ve serotip dağılımı, Mikrobiyol Bült 2003;37(1):1-11.

75. Yıldız O, Çalışkan A, Alp E, Sümeıkan B, Doğanay M: Toplum kaynaklı pnömoni: Etiyoloji, prognoz ve tedavi, înfeksiyon Derg 2005;19(3): 287-96.

76. Yother J, Capsules, "Tuomanen EI, Mitchell TJ, Morrison DA, Spratt BG (eds): Tte Pneumococcus" kitabmda s.3048, ASM Press, Washington (2004).

77. Yurdakul AS,Calisir HC,Atasever M,Ordulu L, Ogretensoy M:Resistance to penicillin among the Streptococcus pneumoniae in Turkey, Eur Respir J 2001;18(2):436.

78. Zarakolu P, Söyletir G, Gür D, Ünal S: Antimicrobial resistance patterns of respiratory pathogens: a local report from Turkey, Eur Soc Clin Microbiol Infect Dis 2003;9(12): 1257-8.

79. Zer Y.Orhan G, Çeliksöz C,Bayram A,Balcı 1: Çeşidi vücut sıvılarından izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannda penisilin duyarlılıklarının E test ile araştırılması, înfeksiyon Derg 2003;17(4):433-5.

Kaynak Göster

1300 706

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

Cerrahi alan infeksiyonlarında mikroorganizma profili ve antibiyotik duyarlılık durumu

Sesli Emel ÇETİN, Selçuk KAYA, Tekin TAŞ, Cicioğlu Buket ARIDOĞAN, Mustafa DEMİRCİ

Ateşli çocuklarda ketoprofen ve parasetamolün ateş düşürücü etkilerinin karşılaştırılması

Semra AKGÖZ, Serpil CAN, Solmaz ÇELEBİ, Mustafa HACIMUSTAFAOĞLU

Normal popülasyonda farengeal G grubu beta-hemolitik streptokok taşıyıcılığı

Aykut Ebru ARCA, Nihal KARABİBER, Mehmet KARAHAN, Gürbüz Arzu ERTAŞ

Beyin - omurilik sıvısından izole edilen 45 M. tuberculosis suşunun E -test yöntemi ile antitüberküloz ilaçlara duyarlılıkları

Gönül ŞENGÖZ, Filiz YILDIRIM, KADRİYE KART YAŞAR, Denef BERZEG, Mehmet BAKAR, Özcan NAZLICAN

Diyabetik ayak infeksiyonlarının aerobik bakteriyolojik analizi

Ergin Funda TİMURKAYNAK, AYŞE HANDE ARSLAN, Kıvanç ŞEREFHANOĞLU, HALE TURAN

Türkiye'de Streptococcus pneumoniae: Antibiyotiklere direnç, eritromisin direnç fenotipleri ve serotip dağılımı

Rahmiye BERKİTEN

Sülük kullanımında infeksiyon önlenmesi için farklı profilaksi metodlarının karşılaştırılması: Ön çalışma

Enver AYIK, Nezahat GÜRLER, Samet Vasfi KUVAT, Atakan AYDIN, Serdar TUNCER, Sinan Nur KESİM, Atilla AKINCI, Fatih KABAKAŞ

Febril nötropenik kanser hastalarında gözlenen infeksiyonlar ve tedavi başarısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

EYÜP NACİ TİFTİK, Özlem KANDEMİR, Elif ŞAHİN, Ali KAYA

Antibiyotiklerin reçete edilmesine getirilen sınırlamanın antibiyotik tüketimine etkileri

Mustafa Kemal ÇELEN, Salih HOŞOĞLU, Hakan ERAYDIN, Mehmet Faruk GEYİK, Celal AYAZ

Romatoid artritli bir hastada akut parvovirüs B19 infeksiyonunun neden olduğu pansitopeni

Gönenç KOCABAY, Ahmet EKMEKÇİ, Osman ERK, Vakkur AKKAYA, Kerim GÜLER, Burak ERER