KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA PASİFİST ANAYASA ANLAYIŞI

Barış kavramını iç barış ve dış barış olarak ikili bir nitelendirmeye tabi tutmak mümkündür. İç barışı sağlamak adına devletin ceza hukuku, medeni yargılama hukuku, idare hukuku alanında birçok tedbire başvur- duğu bilinmektedir. Dış barış ise devletin uluslararası hukuku göz önün- de bulundurarak, diğer devletlere karşı barışı sağlama yükümlülüğünü yerine getirmesini ifade etmektedir; bu yükümlülükler sadece devletler hukukunu değil, anayasa hukukunu da ilgilendirmektedir. İşte bu noktada anayasacılık hareketleri ile bu dış barışın sağlan- ması; “pasifist anayasacılık” kavramını beraberinde getirmektedir. Bu makalede, pasifist anayasacılık kavramının karşılaştırmalı hukukta nasıl karşılık bulduğu incelenecektir.

THE CONCEPT OF PASIFIST CONSTITUTION IN COMPARATIVE CONSTITUTIONAL LAW

It is possible to subject the concept of peace to a dual characteri- zation as inner peace and external peace. It is known that the state re- sorted to many measures in the field of criminal law, civil procedural law and administrative law in order to ensure internal peace. Foreign peace, on the other hand, means that the state fulfills its obligation to ensure peace against other states, taking into account international law. These obligations concern not only state law but also constitutional law. At this point, providing this external peace with constitutional mo- vements brings the concept of pacifist constitutionalism. In this article, how the concept of pacifist constitutionalism corresponds in comparati- ve law will be examined.

Kaynakça

Akimito D., Exercising the Right to Collective Self-Defence? An Analysis of ‚‘‘Japan’s Peace and Security Legislation“, Zeitschrift für Japanisches Recht, 21. Jahrgang, Sommer 2016-Nr.41, s. 140.

Bölükbaşı D., 1 Mart Vakası: Irak Tezkeresi ve Sonrası, Doğan Kitap, İstanbul 2008.

Caniklioğlu M.D, Ulusal ve Uluslararası Hukuk Işığında Türki- ye’nin 2003 Tezkere Serüvenine İlişkin Görüşler-Düşünceler, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 2(2007), s. 29-97.

Deiseroth D., Das Friedensgebot des Grundgesetzes und der UN- Charta- und die Bundeswehr; SchlHA 11/2014, s. 424.

Erdoğan M., Türk Silahlı Kuvvetlerinin Türk Anayasal Düzeni İçindeki Yeri, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt XLV, S. 330.

Fink U., Grundgesetz-Kommentar, Hrsg: von Mangoldt, 4. Aufla- ge, s. 629.

Grewert R., Die Bedeutung gliedstaatlichen Verfassungsrechts in der Gegenwart, NJW 1987, s. 2329-2338.

Göztepe E., Amerika‘nın İkinci Irak Müdahelesinin Uluslararası Hukuk ve Türkiye’nin Bu Savaşa Katılımının Türk Anayasa Hukuku Açısından Bir Değerlendirmesi, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 59-3, s.79-103.

Kaboğlu İ.Ö./Akkurt K., İnsan Hakları Danışma Kurulu Raporları, İmge Yayınevi, İstanbul 2006, s.29-30.

Kades C., The American Role in Revising Japan’s Imperial Cons- tutition,Political Science Quarterly, Vol. 104, No. 2 (Summer, 1989), s. 215-247.

Kanadoğlu K., Anayasa Mahkemesi, Beta Yayınevi, İstanbul 2004, s. 145.

Kanadoğlu K., Silahlı Kuvvetlerin Kullanımının Parlamento Tara- fından Denetimi, Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal Tekinalp’e Armağan, Cilt:3, s. 413-421.

Kriele M., “Menschensrechte und Friedenspolitik”, in: Einigkeit und Recht und Freiheit (Ed: Börner/Jahrrheiß/Stern), Band 2, Carl Hey- manns Verlag, Köln 1984, s. 662-663.

Leisner W., Demokratie- eine “friedliche Staatsform”- Zu Frie- denspflicht und Gewaltmonopol im Inneren, Juristenzeitung 60. Jahrg. Nr. 17, s.810.

Oder B.E, Silahlı Kuvvet Gönderme ve Kullanma Bakımından Amerikan Anayasa Hukukunda Yasama-Yürütme İlişkileri ve Türkiye, Ünal Tekinalp’e Armağan, Cilt III, Beta Yayınevi, İstanbul 2003, s. 451-452.

Hasler D., Zivilgesellschaften zwischen Norm und Faktizität: Das Verhältnis von Verfassungsrecht und Außenpolitik in Japan und De- utschland, Baden-Baden 2005, s. 95.

Herdegen M., Maunz/Dürig, Grundgesetz-Kommentar, 82. EL Ja- nuar 2018, Kn.66.

Hernekamp A., Grundgesetz Kommentar, Band 2 (Art. 21 bis Art.69), 3. Neubearbeitete Auflage, München 1995, s. 225.

Holthausen D., Der Verfassungsauftrag des Art.26 II GG und die Ausfuhr von Kriegswafffen, RIW 1997, 369 (Heft 5, s. 284-290.

Jarass H., Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland- Kommentar (Hrsg: Jarass/Pieroth), Verlag C.H.Beck, München 2009, s. 592.

Pazarcı H., Uluslararası Hukuk Dersleri, Turhan Kitabevi, Ankara 2008, s. 512 vd.

Risse H., Art. 26, in: Grundgesetz-Kommenta(Hrsg: Hömig), 9. Auflage, Nomos Gesellschaft, Baden-Baden 2010, s. 282.

Römer P., Die Friedenspflicht des Grundgesetzes, Demokratie und Recht, H. 3, 1982, s. 136-138.

Schmachl, Grundgesetz- Beck’scher Kompakt-Kommentar, (Hrsg: Sodan), Verlag C.H. Beck, München 2011, s. 296.

Schmidt-Bleibtreu B./Klein F./Hoffmann H./Hoplauf A., Kom- mentar zum Grundgesetz, Carl Heymanns Verlag 2011, s. 795.

Sevinç M., Barış sözcüğü ve Bazı Anayasal Haklar, http://www.diken.com.tr/baris-sozcugu-ve-bazi-anayasal-haklar/, (Eri- şim tarihi:03.07.2018)

Starck C., Frieden als Staatsziel, in: Einigkeit und Recht und Frei- heit (Ed: Börner/Jahrrheiß/Stern), Band 2,Carl Heymanns Verlag, Köln 1984, s. 869.

Streinz R., Grundgesetz-Kommentar (Herausgegeben von Michael Sachs), 4. Auflage, s. 968.

Şirin T., “Pasifist Japonya’da Militarist Milliyetçilik İnşa Edilir- ken”, Anayasa Hukuku Dergisi, Cilt:4 Sayı:8, s. 300.

Şirin T., Anayasa ve Saldırı Savaşı Yasağı, https://www.tolgasirin. com/single-post/saldirisavasi (Erişim tarihi:03.07.2018).

Tarhanlı T., Kuvvet Kullanma, Meşruiyet ve Hukuk; Anayasa Yargısı(20), Ankara 2003, s. 133-156.

Tonami K., Anayasa Yapımı ve Anayasal Değişim, İkinci Dünya Savaşı Sonrası Dönemde Japonya’da Anayasacılığın Gelişimi, Türki- ye’de Anayasal Değişim Beklentileri, Türkiye Barolar Birliği Yayınları Ankara 2011, s. 212.

Torumtay N., Değişen Stratejilerin Odağında Türkiye, İstanbul 1997.

Turanlı Yücel K., Barış Hakkı ve Hayata Geçirilmesi, XII Levha Yayınları, İstanbul 2012.

von Wedel H., Das Verfahren der demokratischen Verfassungsge- bung, Duncker/Humblot Verlag, Berlin 1976.

Wieland J., Die Entwicklung der Wehrverfassung, in: Verfas- sungsänderung-Verfassungswandel-Verfassungsinterpretation (Ed:R. Wahl), Duncker-Humblot Verlag, Berlin 2008, s. 165.

Wild M., Auslandeinsätze der Bundeswehr-Parlamentsvorbehalt- Verfassungsfortbildung, in: Verfassungsrechtsrechung(Hrsg: J. Menzel- R. Müller Terpitz), Mohr-Siebeck, 2. Auflage, s. 564-567.

Wilhms H., Ausländische Wirkungen auf die Entstehung der Ver- fassung Japans und Deutschlands im Vergleich; in: Verfassungsänderung- Verfassungswandel-Verfassungsinterpretation (Ed:R. Wahl), Duncker- Humblot Verlag, Berlin 2008, s. 114.

Kaynak Göster