Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı konulan çocuklarda saldırgan davranışları yordayan etkenler

Amaç: Saldırgan davranışlar dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna (DEHB) eşlik eden önemli bir gelişimsel sorundur ve DEHB'nin uzun dönemli gidişini etkilemektedir. Bu çalışmada, DEHB'li çocuklarda sosyodemografik değişkenler ve sözel beceri, duygusal yüz ifadesi tanıma becerisi, sosyal karşılıklılık becerisi ve kaygı düzeyi gibi çocuk ile ilişkili değişkenlerinsaldırgan davranışları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma grubu, bir çocuk psikiyatrisi polikliniğine başvuran ve ilk kez DEHB tanısı konulan 7-11 yaş arasındaki 116 çocuktan oluşturulmuştur. Çocukların değerlendirilmesinde sosyodemografik form, Turgay DSM-IV'e göre Yıkıcı Davranım Bozuklukları Tarama Ölçeği-Ebeveyn Formu (T-DSM-IV-S), Sosyal Cevaplılık Ölçeği (SCÖ), 4-18 yaş Çocuk Ve Gençlerde Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ), Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği-Ebeveyn Formu (ÇATÖ) ve Gözlerden Akıl Okuma Testi (GAOT) kullanılmıştır. DEHB tanısı bireysel görüşme ile konulup, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi ile desteklenmiştir. Sonuçlar: Çalışmaya alınan çocukların yaş ortalaması 9.65±2.01 olarak bulunmuştur. Çalışmada ÇATÖ toplam puanı, SCÖ toplam puanı ve T-DSM-IV-S hiperaktivite/impulsivite (H/I) alt ölçek puanının ÇDDÖ saldırgan davranışlar alt ölçek puanı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde T-DSM-IV-S H/I alt ölçek puanı, ÇATÖ toplam puanı ve SCÖ toplam puanının sırasıyla saldırgan davranış şiddetini yordayan etkenler olduğu belirlenmiştir. Tartışma: DEHB'li çocuklarda saldırgan belirtiler ortaya çıkmadan yordayıcı etkenlerin sorgulanmasının ve önleyici girişimlerde bulunulmasının bozukluğun gidişini olumlu etkileyeceği düşünülmektedir.

Factors predicting aggressive behaviors in children with attention-deficit/hyperactivity disorder

Objectives: Agressive behaviours are an important associated developmental feature of attention-deficit/hyper-- activity disorder (ADHD) and affect long term prognosis of ADHD. In this study, it's aimed to investigate the impact of sociodemographic variables, and variables related with the child such as verbal skills, the ability to decode facial express/ons, social reciprocity ski/Is and anxiety levels, on aggresive behaviours in children with ADHD. Methods: The study group consisted of 116 children between and 11 year-old, who referred to child psychiatry clinic, and were diagnosed with ADHD for the first time. sociodemographic form, Turgay DSM-IV--Based Child and Adolescent Disruptive Behavioral Disorders Screening and Rating Scale T-DSM--I V-Scale)-parent form, Social Reciprocity Scale (SBS), Child Behavior Checklist (CBCL), Screen for Chi/d Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED)- parent form, Reading Mind in the Eyes Test were used for assessment. Diagnoses were established based on clinical interview, and supported by the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia. Results: The mean age of children were 9.651201. The CBCL aggressive behavior subscale score was correlated with the SCARED-parent form total score, SRS total score, and T-DSM--IV--Scale-parent form hyperactivity/impulsivity (H/l) subscale score. In multiple lineer regression analysis, the three control measures were found to be the predictive factors of aggressive behavior severity, with the mean score of T-DSM--lV-S H/l subscale recording higher beta value than the SCARED Parent Form score, and SRS total score. Discussion: In children with ADHD, it is supposed that investigating the predictive factors, and implementing the prevent/ve interventions before the appearance of aggressive behaviours will improve the prognosis of disorder.

Kaynakça

Faraone SV, Biederman J. Neurobiology of attention-deficit hyperactivity disorder. Biol Psychiatry 1998; 44:951-958.

Faraone SV, Doyle AE. The nature and heritability of attention-deficit hyperactivity disorder. Child Ado/esc Psychiatr Clin Am 2001; 10:299-316.

Ayaz AB, Ayaz M, Yazgan Y. Alterations in social reciprocity in attention-deficit hyperactivity disorder. Turk Psikiyatri Derg 2013; 24:101-1 10.

Bagwell CL, Molina BS, Pelham WE Jr, Hoza B. Attention-deficit hyperactivity disorder and problems in peer relations: predictions from childhood to adolescence. Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2001; 40:1285- 1292.

King S, Waschbusch DA. Agression in children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Expert Rev Neurother 2010; 10:1581-1594.

Connor DF, Steeber J, McBurnett K. review of attention-deficit/hyperactivity disorder complicated by symptoms of oppositional defiant disorder or conduct disorder. Dev Behav Pediatr 2010; 31:427-440.

Pardini DA, Fite PJ. Symptoms of conduct disorder, oppositional defiant disorder, attention-deficit/ hyperactivity disorder, and callous--unemotional traits as unique predictors of psychosocial maladjustment in boys: advancing an evidence 4as for DSM--5. Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2010; 49:1134-1 144.

Burke JD, Pardini DA, Loeber R. Reciprocal relationships between parenting behavior and disruptive psychopathology from childhood through adolescence. Abnorm Child Psychol 2008; 36:679-692.

Retz W, Rözler M. The relation of ADHD and violent aggression: what can we learn from epidemiological and genetic studies? Int Law Psychiatr 2009; 32:235--243.

Hudziak JJ, van Beijsterveldt CE, Bartels M, Rietveld MJ, Rettew DC, Derks EM, et al. Individual differences in aggression: genetic analyses by age, gender, and informant in 8-, 7-, and 10-yearold Dutch twins. Behav Genet 2003; 33:575--589.

Haapasalo J, Trembla RE. Physically aggressive boys from ages to 12: family background, parenting behavior, and prediction of delinquency. Consult Clin Psychol 1994; 62:1044-1052.

Ercan E, Ercan ES, Atilgan H, Kabukçu BB, Uysal T, Inci SB, et al. Predicting aggression in children with ADHD. Child Adolesc Psychiatry Ment Health 2014; 8:15.

Loeber R, Slot NW, Stouthamer--Loeber M. cumulative developmental model of risk and pro14.

Anatolian Journal of Psychiatry 2016; 17(3):231-239 motive factors. Loeber, NW Slot, PH Laan, Hoeve (Eds. ), Tomorrow's Criminals: the Development of Child Delinquency and Effective Interventions. Farnham: Ashgate, 2008, p. 133-161.

Crick NR, Dodge KA. review and reformulation of social information processing mechanisms in children's social adjustment. Psychol Bull 1994; 115:74-101.

Becker SP, Luebbe AM, Fite PJ, Greening and Stoppelbein L. Oppositional defiant disorder symptoms in relation to psychopathic traits and aggression among psychiatrically hospitalized children: ADHD symptoms as potential moderator. Aggressive Behaviour 2013; 39:201-21 1.

Mil/er CJ, Mil/er SR, Trampush J, McKay KE, Newcorn JH, Halperin JM. Family and cognitive factors: Modeling risk form aggression in children with ADHD. Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2006; 45:355-363.

Kaufman J, Birmaher B, Brent D, Rao U, Flynn C, Moreci P, et al. Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-age children-present and lifetime version (K--SADS-PL): initial reliability and validity data. Am Acad Child Ado/esc Psychiatry 1997; 36:980-988.

Gökler B, Ünal F, Pehlivantürk B, Kültür EÇ, Akdemir D, Taner Y. Reliability and validity of schedule for affective disorders and schizophrenia for school age children-present and lifetime versionTurkish version (K-SADS-PL-T). Turk Child Ado/esc Ment Health 2004; 1:109-116.

Turgay A. Disruptive behavior disorders child and adolescent screening and rating scales for children, adolescents, parents and teachers. West Bloomfield (Michigan): lntegrative Therapy Institute Publication, 1994.

Constant/no JN, Przybeck T, Friesen D, Todd RD. Reciprocal social behavior in children with and withoutpervasive developmental disorders. Dev Behav Pediatr 2000; 21 :2-1 1.

Ünal S, Güler A, Dedeoğlu C. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı olan klinik örneklemde sosyal karşılıklılık: Okul örneklem/nden elde edilen kontrol grubu ile karşılaştırma. 19.

Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi (14-17 Nisan 2009, Antakya) Tam Metin Kitabı, 2009, s. 204, Antakya.

Achenbach TM, Edelbrock CS. Manual for the Child Behavior Checklist and Revised Child Behavior Profile. Burlington, VT: University of Vermont, Department of Psychiatry, 1983.

Akçakın M. Çocukların Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği'nin tanıtımı ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Derg 1985; 5:3-6.

Erol N, Şimşek Z. Çocuk ve Gençlerde Ruh Sağlı- ğı: Yeterlik alanları, davranış ve duygusal sorunların dağılımı. Erol N, Kılıç C, Ulusoy M, Keçeci M, Şimşek (Ed.), Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu, Ankara: Eksen Tanıtım, 1998, p.25--75.

Birmaher B, Brent DA, Chiappetta L. Psychometric properties of the Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED): replication study. Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1999; 38: 1230- 1236.

Çakmakçı FK. Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği Geçer/ik ve Güvenir/ik Çalış- ması. Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi, Kocaeli, Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, 2004.

Wechsler D. Manual for the Wechsler Intelligence Scale for Children Revised. San Antonio, TX: Psychological Corp., 1974.

S_avasır ], Sahin N. Wechsler Çocuklar için Zeka Olçeği WISC-R) El Kitabı. Ankara: Türk Psikologlar Dernegi Yayınları, 1995.

Allison J, Blatt S, Zimet CN. The interpretation of psychological tests. Sydney: Hemisphere Publishing Corp., Harper Row Publishers, 1968.

Baron-Cohen S, Wheelwright S, Hill J, Raste Y, Plumb I. The 'Reading the Mind in the Eyes' test revised version: study with normal adults, and adults with Asperger syndrome or high-functioning autism. Chi/d Psychol Psychiatry 2001; 42:241- 251.

Girli A. Psychometric Properties of the Turkish Chi/d and Adult Form of 'Reading the Mind in the Eyes Test'. Psychology 2014; 5:17.

Huijbregts SCJ, Se 'guin JR, Zoccolillo M, Boivin M, Tremblay RE. Associations of maternal prenatal smoking with early childhood physical aggression, hyperactivity-impulsivity, and their cooccurrence. Abnorm Child Psychol 2007; 35:203-215.

Fontaine N, Carbonneau R, Barker ED, Vitaro F, He'bert M, Cöte' SM, et al. Girls' hyperactivity and physical aggression during childhood and adjustment problems in early adulthood: 15-year longitudinal study. Arch Gen Psychiatry 2008; 65:320-328.

Pingault JB, Tremblay RE, Vitaro F, Carbonneau R, Geno/ini C, Fa/issard B, et al. Childhood trajectories of inattention and hyperactivity and prediction of educational attainment in early adulthood: 16-year longitudinal population-based study. Am Psychiatry 2011; 168:1164-1170.

Nordström T, Hurtig T, Rodriguez A, Savolainen J, Rautio A, Moilanen ], etal. Different risk factors between disruptive behavior disorders and ADHD in Northern Finland Birth Cohort 1986. Atten Disord 2014; pii:1087054714538654.

Pingault JB, Cote SM, Lacourse E, Galera C, Vitaro F, Tremblay RE. Childhood hyperactivity, physical aggression and criminality: 19-yearpro37. spective population--based study. PloS One 2013; 8:1 -7.

Hazel] P. Review of attention-deficit/hyperactivity disorder comorbid with oppositional defiant disorder. Australas Psychiatry 2010; 18:556-559.

Rothbart MK, Ahadi SA, Evans DE. Temperament and personality: origins and outcomes. Pers Soc Psychol 2000; 78: 122- 135.

Biederman J, Petty Carter R, Day H, Goldin RL, Spencer T, Faraone SV, et al. Severity of the Aggression/Anxiety-Depression/Attention (A-A-A) CBCL Profile discriminates between different levels of deficits in emotional regulation in youth with ADHD. Dev Behav Pediatr 2012; 33:236-243.

McQuade JD, Vaughn AJ, Hoza B, Murray-Close D, Molina B, Arnold LE, et al. Perceived Social Acceptance and Peer Status Differentially Predict Adjustment in Youth With and Without ADHD. Atten Disord 2014; 18:31-43.

Thaper A, van den Bree M, Fowler T, Langley K, Whittinger N. Predictors of antisocial behaviour in children with attention deficit hyperactivity disorder. Eur Child Adolesc Psychiatry 2006; 15:118- 125.

Baumeister RF, Smart L, Boden JM. Relation of threatened egotism to violence and aggression: The dark side of high self-esteem. Psychol Rev 1996; 103:5-33.

Hoza B, Murray-Close D, Arnold LE, Hinshaw SP, MTA Cooperative Group. Time-dependent changes in positive illusory self-perceptions of children with ADHD: developmental psychopathology perspective. Dev Psychopathol 2010; 22:375-390.

lchikawa H, Nakato E, Kanazawa S, Shimamura K, Sakuta Y, Sakuta R, et al. Hemodynamic re-- sponse of chi/dren with attention-deficit and hyperactive disorder (ADHD) to emotional facial expressions. Neuropsychologia 2014; 63:51-58.

Pe/c K, Kornreich C, Foisy ML, Dan B. Recognition of emotional facial expressions in attentiondeficit hyperactivity disorder. Pediatr Neurol 2006; 35:93-97.

Aspan N, Vida P, Gadoros J, Halasz J. Conduct symptoms and emotion recognition in adolescent boys with externalization problems. Scientific World Journal 2013; 8261 08. doi:10.1155/2013/826108.

Myers WC, Scott K, Burgess AW, Burgess AG. Psychopathology, biopsychosocial factors, crime characteristics, and classification of 25 homicidal youths. Am Acad Chi/d Adolesc Psychiatry 1995; 34: 1483- 1489.

Pineda DA, Rose/li M, Henao GC, Mejia SE. Neurobehavioral assessment of attention deficit hyperactivity disorder in Colombian sample. Appl Neuropsychol 2000; 7:40-46.

Kaynak Göster

1901 2840

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı konulan çocuklarda saldırgan davranışları yordayan etkenler

Ayşe Burcu AYAZ, Elif EROL GÜLER, Burcu YILDIRIM, Gözde YAZKAN AKGÜL, Ayşe BÜYÜKDENİZ, Zeynep ÇUBUKÇUOĞLU TAŞ

Somatizasyon bozukluğu ve hipokondriyazis: Bir elmanın iki yarısımı?

İsmet KIRPINAR, Erdem DEVECİ, Alperen KILIÇ, Demet ZİHNİ ÇAMUR

Eroin bağımlılarında dopamin 2 reseptör (DRD2) TaqIA gen polimorfizmi ile bağımlılık ilişkisi

Barış YILBAŞ, Neslihan AKKISI KUMSAR, Nesrin DİLBAZ

Şizofreni hastalarında geleneksel dinsel tedavi arayışı: Güncel durum

Esra YAZICI, AHMET BÜLENT YAZICI, Mustafa İNCE, Atila EROL, Ayşe ERDOĞAN, Hüsnü Selim İKİZ, İsmet KIRPINAR

Afete uğramanın öznel ve nesnel etkisi travma sonrası stresin üç belirti kümesi ile nasıl ilişkilidir?

GÖZDE İKİZER, AYŞE NURAY KARANCI, CANAY DOĞULU

Tütün kullanım bozukluğu ile serum D vitamini düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Tijen ŞENGEZER, Rabia NAZİK YÜKSEL, Tuğba BABACAN, Hüseyin CAN, Nesrin DİLBAZ

Türkiye'de psikiyatri dergileri ve gelecekleri

Lut TAMAM

Zihinsel yetersizliği olan çocukların annelerinde eğitim ve grup etkileşiminin aile yükü ve aile desteğine etkisi

ZEHRA ÇALIŞKAN, MERAL BAYAT

Bipolar bozukluk hastalarında çocukluk çağı travmaları: Aleksitimi ve dissosiyatif yaşantılarla ilişkileri

ONUR YILMAZ, M.Alpay ATEŞ, Ü. Başar SEMİVZ, Recep TÜTÜNCÜ, Yasin BEZ, Ayhan ALGÜL, Hakan BALIBEY, Cengiz BAŞOĞLU, Servet EBRİNÇ, Mesut ÇETİN