Achillea ketenoglui H. DUMAN Türünde in vitro Mikroçoğaltım Tekniklerinin Araştırılması

Achillea sp. Astraceae familyasına aittir ve çoğunluğu Avrasya’da yayılış gösteren yaklaşık 150 tür içermektedir. Bu taksaların bir kısmı Kuzey Afrika, Güney Amerika ve Güney yarım kürede yayılış göstermektedir. Achillae cinsi Anadolu’da 23’ü endemik 47 taksonla yayılış göstermektedir. Achillae ketenoglui H. DUMAN tıbbi aromatik özelliklerinden dolayı en önemli endemik çalılardan bir tanesidir. Mikroçoğaltım, Achillae ketenoglui H. DUMAN türünün korunmasında ve çoğaltılmasında etkili bir yöntemdir. Bu çalışmada, eksplant olarak kullanılan nodlar farklı konsantrasyonlarda BA (Benzyladenine) (0.1, 0.5, 1.0 mgL-1) ve GA3 (Giberellic acid)(0.1, 0.2 mgL-1 ) içeren MS besi ortamında kültüre alınmışlardır. Sürgünler kök oluşumu için farklı konsantrasyonlarda (0, 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5, 3 mgL-1) IBA (Indole-3-Butyric Acid) içeren MS (Murashige and Skoog) besi ortamında kültüre alınmıştır. Nodların %41’i 0.5 mgL-1 BA ve 0.2 mgL-1 GA3 içeren MS besi yerinde, ortalama 1.46 ± 1.54 sürgün/nod oluşturmuştur. En iyi köklenme %15 ile 0.5 mgL-1 IBA içeren MS besi ortamında elde edilmiştir. Bu çalışma Achillea ketenoglui H. DUMAN türünün in vitro çoğaltımına farklı bakış açısı getirmektedir.

Investigation of in vitro Micropropagation Technique on Achillea ketenoglui H. DUMAN Species

Achillea genus belongs to Astraceae family and contains nearly 150 species, most of them spread over Eurasia. A few of these taxa grown naturally in North Africa, South America and South pole. Achillea genus disturbuted with 47 taxa on Anatolia and 23 are of them is endemic. Achillea ketenoglui H. DUMAN is one of the important endemic shrubs due to it’s medicinal and aromatic properties. Micropropagation serves as efficient method for propagation and protection of Achillea ketenoglui H. DUMAN. In this study, nodes, which served as the explants, were cultured on MS medium supplemented with different concentrations of BA (0.1, 0.5, 1.0 mgL-1) and GA3 (0.1, 0.2 mgL-1). Shoots were transferred to MS medium containing different concentrations of IBA (0, 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5, 3 mgL-1) for root induction. 41% of nodes formed an average of 1.46 ± 1.54 shoots/node on MS medium supplemented with 0.5 mgL-1 BA and 0.2 mgL-1 GA3. The best rooting was 15% of shoots on MS medium with 0.5 mgL-1 IBA. This study brings new approach for in vitro propagation of Achillea ketenoglui H. DUMAN.

Kaynakça

Applequist, W.L, Moerman, D.E., 2011. Yarrow (Achillea millefolium L.): a neglected panacea A review of ethnobotany, bioactivity, and biomedical research. Econ Bot 65:209–225

Başer, K.H.C., Demirci, B., Duman, H. 2001.Composition of the essential oils of two endemic species from Turkey: Achillea lycaonica and A. ketenoglui. Chemistry of natural compounds, 37.3: 245-252.

Başer, K.H.C., 2016. Essential oils of Achillea species of Turkey, Nat. Volatiles Essent. Oils, 3, 1-14.

Chalabian, F., Rajeian N., Maryam P. 2008. Study of Tissue Culture Of Achıllea Millefolium L. Iranıan Journal Of Rangelands And Forests Plant Breedıng And Genetıc Research.

Gabbrielli, G., Loggini, G., Cioni, P., Giannaccini, B., Mancuso E., 1988. Activity of lavandino essential oil against non-tubercular opportunistic rapid grown mycobacteria. Pharmacological Research Communications, 20 Suppl V: 434-439.

Evenor, D., Reuveni, M., 2004. Micropropagation of Achillea filipendulina cv.‘Parker’. Plant cell, tissue and organ culture, 79(1), 91-93.

Kindlovits, S., Nemeth E., 2012. Sources of variability of yarrow (Achillea SPP.) essential oil. Acta Aliment 41:92–103

Kastner, U., Glasl, S., Jurenitsch J., 1995. Achillea millefolium-ein Gallentherapeuticum? Zeitschrift für Phytoterapie 16, 34-39.

Karamendes, C., Karabay, N.Ü., Zeybek, U., 2003. Türkiye'nin Farklı Lokalitelerinden Toplanan Achıllea setacea WALDST. & KIT. Uçucu Yağının Bileşimi ve Antimikrobiyal Aktivitesi. J. Fac. Pharm, Ankara 32(2);113-120.

Tütüncü, M., Sevindik, B., İzgü, T., Çürük, P., Yılmaz, Ö., Mendi, Y.Y., 2018. Endemik Alyssum dudleyi Adıgüzel & RD Reeves Türünün Klonal Çoğaltımı. Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü.134.

Özek, G., Tekin, M., Haliloğlu, Y., Başer, K.H.C., Özek, T., 2018. Chemical Compositions of Achillea sivasica: Different Plant Part Volatiles, Enantiomers and Fatty Acids. Records of Natural Products, 12(2), 142.

Hartman, H.T., Kester, D.E., 1975. Propagacion de Plantas: principios y prácticas. Continental.

Wawrosch, C., Kopp, B., Kubelka, W., 1994. In vitro propagation of Achillea asplenifolia VENT. through multiple shoot regeneration. Plant Cell Reports 14: 161.

Kaynak Göster