Sarı çayakarı Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari: Tarsonemidae)’un sebze seralarına bulaşma yolları üzerine bir araştırma

Yapılan bu çalışmada, sarı çay akarı Polyphagotarsonemus latus (Banks)’un sebze seralarına bulaşmasında rol oynayan faktörler ve bulaşma zamanı araştırılmıştır. Çalışma 2004 yılı güz dönemi ve 2005 yılı boyunca Antalya ilinin Çakırlar beldesi biber ve patlıcan seraları ile bu seraların çevresinde yapılmıştır. Çalışmada sarı yapışkan tuzak ve bitki örneklemeleri yapılmıştır. Yapışkan tuzak ve bitki örneklemelerinden elde edilen sonuçlara göre Bemisia tabaci (Genn.)’nin sera içine akarın bulaşmasında son derece önemli rol oynadığı, thrips, afid ve galeri sineği gibi diğer uçucu böceklerin rolünün önemsiz olduğu saptanmıştır. Akarın taşınmasının sera içinde ve dışında daha çok eylül, ekim ve kasım aylarında gerçekleştiği, aralık ayında ise taşınmanın düşük oranda olduğu tespit edilmiştir. Diğer aylarda ise taşınma görülmemiştir. Sera çevrelerinden yapılan bitki örneklemelerinde de Rubus fruticosus L., Erodium cicutarium sups. bipinnatum L’Herit, Geranium rotundiflorum L. ve Anagallis arvensis var arvensis L. gibi yabani bitkilerin sarı çayakarına konukçuluk ettikleri ve sera sezonu dışında akarın buralarda varlığını devam ettirebildiği saptanmıştır.

The study on dispersal process of broad mite Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari: Tarsonemidae) to vegetable greenhouses

In this study, the infestation period of Polyphagotarsonemus latus (Banks) and the factors playing role in infestation were investigated in vegetable greenhouses. The study was carried out in and out of green pepper and eggplant growing greenhouses located in Cakirlar region of Antalya between autumn 2004 and 2005. In this study, sticky traps and plant samplings methods were used during the sampling period. The results of samplings showed that cotton whitefly, Bemisia tabaci (Genn), played a central role in dispersal of broad mite into greenhouse however other carriers of broad mite such as thrips, aphids and leaf miners did not play important roles in transport mechanism of this pest. Phoresy was higher in and out of greenhouses in September, October and November. The level of dispersal was very low in December and was not observed during the rest of year. Samplings performed nearby greenhouses showed that some weed species such as Rubus fruticosus L., Erodium cicutarium sups. bipinnatum L’Herit, Geranium rotundiflorum L. and Anagallis arvensis var arvensis L are detectable hosts for P. latus and the mite can survive on these weed species in the absence of vegetation in greenhouses.

Kaynakça

Fan Y, Petitt FL (1998) Dispersal of the broad mite, Polyphagotarsonemus latus (Acari: Tarsonemidae) on Bemisia argentifolii (Homoptera: Aleyrodidae). Experimental and Applied Acarology 22: 411-415.

Gerson U (1992) Biology and control of the broad mite, Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari: Tarsonemidae). Experimental and Applied Acarology 13: 163-178.

Grinberg M, Perl-Treves R, Palevsky E, Shomer I, Soroker V (2005) Interaction between cucumber plants and the broad mite, Polyphagotarsonemus latus: from damage to defense gene expression.Entomologia Experimentalis et Applicata 115: 135-144.

Hill D (1975) Agricultural insect pests of the tropics and their control. Cambridge University Press, New York.

Palevsky E, Soroker V, Weintraub P, Mansour F, Abu-Moach F, Gerson U (2001) How specific is the phoretic relationship between broad mite, Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari: Tarsonemidae), and its insect vectors? Experimental and Applied Acarology 25: 217-224

Tunç İ, Göçmen H (1995) Antalya’da bulunan iki sera zararlısı Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acarina: Tarsonemidae) ve Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) üzerine notlar. Türkiye Entomoloji Dergisi 19: 101-109.

Yükselbaba U, Göçmen H (2011) Dispersal of the broad mite Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari:Tarsonemidae) by greenhouse pests. Journal of Food, Agriculture and Environment 9: 593-594.

Kaynak Göster