Kumluca (Antalya) ilçesinde sebze üretimi yapılan seralarda bulunan Akar (Acari) türlerinin tanımı ve konukçuları üzerinde çalışmalar

Antalya ili Kumluca yöresinde sebze üretimi yapılan seralarda bulunan akar türlerinin, tanımı ve konukçularının belirlenmesi üzerine yapılan bu çalışma 2002-2003 yıllarında yürütülmüĢtür. Örneklemeler her iki yılda da Ekim - Temmuz ayları arasında yetiştirme mevsimi boyunca 15’er günlük düzenli periyotlarla yapılmıştır. Tür tespiti amacıyla belirlenen seralar dışında açık alanda yetiştirilen sebzelerden de örnekler alınmıĢtır. Çalışmada plastik ve cam seralarda yetiştirilen biber, domates, patlıcan, kavun, kabak, bamya ve fasulye bitkilerinden toplam 250 örnekleme yapılmıĢtır. Örnekleme yapılan seraların tümünde sezonun herhangi bir döneminde sebzelerin akarla bulaĢık olduğu tespit edilmiştir. Ġncelenen bölge seralarında üçü fitofag olmak üzere toplam sekiz tür saptanmıĢtır. Fitofag akar olarak Tetranchus cinnabarinus (Boisduval) (Prostigmata: Tetranychidae), Aculops lycopersici (Massee) (Prostigmata: Eriophyidae) ve Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Prostigmata: Tarsonemidae) belirlenmiĢtir. Faydalı akar türleri olarak Pronematus ubiquitus (Mc Gregor) (Prostigmata: Tydeidae), Euseus scutalis (Athias-Henriot), Amblyseius stipulatus Athias-Henriot Neoseiulus bicaudus Waistein (Mesostigmata: Phytoseiidae) ve Hypoaspis miles Berlese (Mesostigmata: Laelepidae) belirlenmiş olup son tür ülkemiz için ilk kayıttır.

Studıes on the determınatıon of mite ( Acarı ) species and their hosts of greenhouse vegetables in Kumluca, Antalya

Determination of mite species and their hosts of greenhouse vegetables in Kumluca (Antalya) were investigated from October to July during 2002-2003. Samplings were made at 15-day intervals, in different greenhouses and open areas in Kumluca (Antalya). Totally 250 plant samples were collected from vegetables; tomato, pepper, eggplant, melon, cucumber, bean, squash and okra. It was designated that all greenhouse vegetables are infected with mites in the term of breeding season. Eight species were identified, three of them phytophagous namely Tetranychus cinnabarinus (Boisduval) (Prostigmata: Tetranychidae), Aculops lycopersici (Massee) (Prostigmata: Eriophyidae), Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Prostigmata: Tarsonemidae). The remainingt five species are beneficial and listed as Pronematus ubiquitus (Mc Gregor) (Prostigmata: Tydeidae), Euseus scutalis (Athias-Henriot) (Mesostigmata: Phytoseiidae), Amblyseius stipulatus Athias-Henriot, Neoseiulus bicaudus Waistein (Mesostigmata: Phytoseiidae) and Hypoaspis miles Berlese (Mesostigmata: Laelapidae). Hypoaspis miles is the first record for Turkish fauna.

Kaynakça

Abou A, Awad B (1979) On the Tomato Russet Mite, Aculops lycopersici (Massee) (Acari, Eriophyidae) in Egypt. Anzeiger-fur-Schadlingskunde-Pflanzenschutz- Umweltschutz 52: 153-156.

Al-Shammery KA (2010) Different biological aspects of the predaceous mite Euseius scutalis (Acari, Phytoseiidae) and the effects due to feeding on three tetranychid mite species in Hail, Saudi Arabia. Asian Journal of Biological Sciences 3: 77-84.

Anonim (2007) T.C. Tarım Köy ĠĢleri Bakanlığı Kumluca Ġlçe Müdürlüğü, 2007 Yılı ÇalıĢma Raporu.

Bayan A (1986) Tydeid mites associated with apples in Lebanon (Acari, Actinedida, Tydeidae). Acarologia 27: 311-316.

Berndt O, Meyhöfer R, Poehling HM (2004) The edaphic phase in the ontogenesis of Frankliniella occidentalis and comparison of Hypoaspis miles and Hypoaspis aculeifer as predators of soil-dwelling thrips stages. Biological Control, Amsterdam 30: 17-24

Bulut E, Gocmen H, Albajes R, Sekeroglu E (2000) Pests and their natural enemies on greenhouse vegetables in Antalya. In: IOBC-WPRS Working Group "Integrated Control in Protected Crops, Mediterranean Climate". Proceedings of the meeting. Bulletin-OILB-SROP 23: 33-37.

Castagnoli M, Liguori M, Nannelli R (1984) Contributo alla conoscenza degli acari del pesco in Toscana eosservazioni sull'andamento delle loro popolazioni. Redia Italy 47: 493-504,

Çakmak Ġ, BaĢpınar H, Madanlar N (2003) Aydın ili örtü altı çilek alanlarında zararlı kırmızı örümcekler ve doğal düĢmanlarının popülasyon yoğunlukları. Türkiye Entomoloji Dergisi 27: 191-205.

Çıkman E, Yücel A, Çobanoğlu S (1996) ġanlıurfa ili sebze alanlarında bulunan akar türleri, yayılıĢları ve konukçuları. Türkiye 3. Entomoloji Kongresi, Ankara, s. 517-525.

Çobanoğlu S (1989) Türkiye’nin bazı Turunçgil bölgelerinde tespit edilen faydalı akar (Acari, Phytoseiidae) türleri. Türkiye Entomoloji Dergisi 13: 163-178.

Çobanoğlu S (1991) Antalya ili sebze alanlarında tespit edilen Phytoseiidae (Berlese) (Acari, Mesostigmata) türleri. Bitki Koruma Bülteni 29: 47-69.

Çobanoğlu S (1993) Türkiye'nin önemli elma bölgelerinde bulunan Phytoseiidae (Parasitiformes) türleri üzerinde sistematik çalıĢmalar II. Türkiye Entomoloji Dergisi 17: 99-116.

Çobanoğlu S (1995) Some new Tarsonemidae (Acari, Prostigmata) species of Turkish fauna. Türkiye Entomoloji Dergisi 19: 87-94.

Çobanoğlu S, Kazmierski A (1999) Tydeidae and Stigmeidae (Acari, Prostigmata) from orchards, trees and shurbs in Turkey. Biological Bulletin of Poznan 36: 71-82.

DüzgüneĢ Z (1962) Pamuk akarları (Kırmızı örümcekler). Türkiye Ziraatında Zararlı Olan Böcekler ve Mücadelesi 6: 70-77.

DüzgüneĢ Z (1980) Küçük Arthropodların Toplanması Saklanması ve Mikroskobik Preparatlarının Hazırlanması. T.C. Gıda Tar. ve Hay. Bak. Zir. Müc. ve Zir. Kar. Gnl. Müd., Ankara, 1-7.

Ewing H (1939) A Revision of the sub family Tarsoneminae of North America, the West Indies, and the Hawaiian Islans. Technical Bulletin 663: 52-57.

Jepson LR, Keifer HH, Baker EW (1975) Mites Injurious to Economic Plants. University of California Press, London.

Keifer H, Baker W, Kono T, Delfinado M, Styer E (1982) An Illustrated Guide to Plant Abnormalities Caused by Eriophyid Mites in North America. Agriculture Handbook 573: 130-131.

Madanlar N (1992) Ġzmir ve çevresinde turunçgil bahçelerindeki akar türlerinin durumu. Türkiye II. Entomoloji Kongresi Bildirileri, Adana, s. 683-691. Madanlar N, Öncüer C (1994) Ġzmir ilinde sera domatesi zararlısı olarak Aculops lycopersici (Massee) (Acari, Eriophyidae). Türkiye Entomoloji Dergisi 18: 237-240.

Nannelli R (1987) Further observations on population trends of mites in an experimental peach meadow orchard in central Italy. Istituto Sperimentale per la Zool 70: 121-133.

Perring TM, Farrar CA (1986) Historical Perspective and Current World Status of the Tomato Russet Mite (Acari, Eriophyidae). Miscellaneous Publications of the Entomological Society of America 63:1-9.

Soysal A, Yayla A (1990) Antalya ili patlıcanlarında zararlı Tetranychus spp. (Acari, Tetranychidae)’ nin ve doğal düĢmanlarının popülasyon yoğunluklarının tespiti üzerine ön çalıĢmalar. Bitki Koruma Bülteni 28: 29-41.

şekeroğlu E (1984) Güney Anadolu Bölgesi Phytoseiidae akarları (Acari, Mesostigmata), biyolojileri ve çilek bitkisinde avcı akar olarak etkinliklerinin araĢtırılması. Doğa Bilim Dergisi 8: 320-336.

şekeroğlu E, Özgür AF (1984) A new tomato pest in Çukurova, Aculops lycopersici. Türkiye Bitki Koruma Dergisi 8: 211-213

Tunç i ve Göçmen H (1995) Antalya’da bulunan iki sera zararlısı Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari,Tarsonmeidae) ve Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera, Thripidae) üzerine notlar. Türkiye Entomoloji Dergisi 19: 101-109.

Yabaş C, Ulubilir A (1995) Akdeniz bölgesinde biberde yeni saptanan bir zararlı Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari, Tarsonmeidae). Türkiye Entomoloji Dergisi 19: 43-46.

Yaşarakıncı N, Hıncal P (1997) Ġzmir’de örtüaltında yetiĢtirilen domates, hıyar, biber ve marulda bulunan zararlı ve yararlı türler ile bunların popülasyon yoğunlukları üzerine araĢtırmalar. Bitki Koruma Bülteni 37: 79-89.

Vatansever G, Ulusoy MR (2002) Polyphagotarsonemus latus Banks (Acari,Tarsonemidae)’un popülasyon geliĢmesi ile Doğu Akdeniz Bölgesindeki konukçuları ve doğal düĢmanları. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 17: 1-6

Zhang ZQ (2003) Mites of Greenhouses Identification, Biology and Control. Cabi Publishing, UK

Kaynak Göster