Uzamsal Kaygı Ölçeğinin Türkçeye Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Bu araştırmanın amacı Lyons ve diğerleri (2018) tarafından geliştirilen Uzamsal Kaygı Ölçeği’nin Türk kültürüne ve Türkçeye uyarlamasını yaparak psikometrik özelliklerini belirlemektir. Araştırma aşamalı karma desende tasarlanmıştır. Çalışma grubu, iki devlet üniversitesinin farklı bölüm/programlarında öğrenim gören 1169 üniversite öğrencisinden oluşmuştur. Ölçeğin orijinali 24 madde ve 3 faktörden (zihinsel manipülasyon, imgeleme, yön bulma) oluşmaktadır. Ölçeğin dil geçerliğinin sağlanması amacıyla çeviri çalışmaları yapılmış, İngilizce ve Türkçe formundan elde edilen veriler arası ilişkiler incelenmiştir. Yapı geçerliği için yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda 21 madde ve 3 faktörden oluşan yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları elde edilen yapının doğrulandığını göstermiştir. Ayrıca hesaplanan düzeltilmiş madde toplam korelasyon katsayıları, %27’lik alt/üst grup ortalamalarının karşılaştırılmasına ilişkin t değerleri yapı geçerliğine ilişkin kanıtlar sağlamıştır. Cronbach alfa ve Guttman iki yarı iç tutarlılık katsayıları ve kompozit güvenirlik katsayıları da ölçme aracının güvenilir sonuçlar verdiğini göstermektedir. Elde edilen değerlere göre Türkçeye uyarlanan uzamsal kaygı ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

THE ADAPTATION OF SPATIAL ANXIETY SCALE INTO TURKISH: VALIDITY AND RELIABILITY STUDIES

This study aims to adapt the Spatial Anxiety Scale originally developed by Lyons et al. (2018) to Turkish culture and Turkish language and to estimate the psychometric properties. The study group comprised of 1169 undergraduate students in various undergraduate department/programs of two state universities. The original scale consists of 24 items under 3 factors (imagery, mental manupilation, and navigation). To check the language validity, translation studies were conducted, and the correlations between the data obtained from both English and Turkish forms of the scale were examined. As a result of the exploratory factor analysis conducted for construct validity, a construct consisting of 21 items under 3 factors was obtained. Confirmatory factor analysis results confirmed the three-factor construct. In addition, the calculated corrected item-total correlation coefficients, t-test analysis comparing the 27% lower/upper group scores provided evidence of structure validity. It was also determined that scale gives reliable results since the calculated corrected item-total, Cronbach alpha and Guttman split-half internal consistency coefficients and composite reliability coefficients were satisfactory. According to these values, it was concluded that the Turkish adaptation of the spatial anxiety scale yielded valid and reliable results.

___

Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. In David A. Kenny (Eds.), Methodology in the Social Sciences. New York: The Guilford Press.

Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (11. Baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.

Clements, D. H. (1998). Geometric and spatial thinking in young children. National Science Foundation. Arlington, VA.1-42.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Contero, M., Naya, F., Company, P., Saorin, J. L., & Conesa, J. (2005). Improving visualization skills in engineering education. IEEE Computer Graphics and Applications, 25(5), 24–31.

Costello, A.B. and Osborne J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assesment, Research & Evaluation, 10(7), 1-9.

Creswell, J.W. & Clark, V.L.P. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Creswell, J.W., Fetters, M.D. & Ivankova, N. V. (2004). Designing a mixed methods study in primary care. Annals of Family Medicine, 2(1), 7–12.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: Spss ve Lisrel uygulamaları. Ankara: PegemA Akademi.

Deniz, Z. (2007). Psikolojik ölçme aracı uyarlama. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 1-16.

Dursun, Ö. (2010). The relationships among preservice teachers’ spatial visualizatıon ability, geometry self-efficacy, and spatial anxiety (Yüksek Lisans Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Ekici, S., Irez, G. B., Saygin, O., Goksel, A. G., & Yıldız, Y. (2018). Investigation of spatial visualization and spatial anxiety of faculty of sport sciences and primary school teachers students of faculty of education. European journal of Education Studies, 4(9), 117-127.

Erkek, Ö., & Işiksal-Bostan, M. (2015). The role of spatial anxiety, geometry self-efficacy and gender in predicting geometry achievement. Elementary Education Online, 14(1), 164-180.

Erkek, Ö., Işıksal, M., & Çakıroğlu, E. (2017). Öğretmen adaylarının uzamsal görselleştirme yetenekleri ve uzamsal kaygıları üzerine bir çalışma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(1), 33-50.

Field, A. (2009) Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). London: Sage Publications Ltd.

Gable, R. K. (1986). Instrument development in the affective domain. Boston: Kluwer-Nijhoff Publishing.

Gunderson, E. A., Ramirez, G., Beilock, S. L., & Levine, S. C. (2013). Teachers’ spatial anxiety relates to 1st-and 2nd-graders’ spatial learning. Mind, Brain, and Education, 7(3), 196–199.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th edition). United States of America: Pearson Education Limited.

Hatcher, L. (1994). A step-by-step approach to using the SAS® system for factor analysis and structural equation modeling. Cary, N.C.: SAS Institutte, Inc.

Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPUSTM command language. Lincolnwood: Scientific Software International, Inc.

Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York: Guilford Press.

Lawton, C. A. (1994). Gender differences in way-finding strategies: Relationship to spatial ability and spatial anxiety. Sex Roles, 30(11-12), 765–779.

Linn, M. C., & Petersen, A. C. (1985). Emergence and characterization of sex differences in spatial ability: A meta-analysis. Child Development, 56(6), 1479–1498.

Lohman, D.F. (1993, July). Spatial Ability and G. Paper presented at the first Spearman Seminar, University of Plymouth.

Lyons, I. M., Ramirez, G., Maloney, E. A., Rendina, D. N., Levine, S. C., & Beilock, S. L. (2018). Spatial Anxiety: A novel questionnaire with subscales for measuring three aspects of spatial anxiety. Journal of Numerical Cognition, 4(3), 526–553.

McGee, M. G. (1979). Human spatial abilities: Psychometric studies and environmental, genetic, hormonal, and neurological influences. Psychological Bulletin, 86(5), 889-918.

Menard, S. (2002). Applied logistic regression analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.

Mulligan, J. (2015). Looking within and beyond the geometry curriculum: Connecting spatial reasoning to mathematics learning. ZDM Mathematics Education, 47(3), 511–517.

Olkun, S. (2003). Making connections: Improving spatial abilities with engineering drawing activities. International Journal of Mathematics Teaching and Learning, 3(1), 1–10.

Pallant, J. (2011). SPSS Survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for Windows (4th edition). McGraw Hill: Open University Press.

Pellegrino, J. W., Alderton, D. L., & Shute, V. J. (1984). Understanding spatial ability. Educational Psychologist, 19(3), 239–253.

Ramirez, G., Gunderson, E. A., Levine, S. C., & Beilock, S. L. (2012). Spatial anxiety relates to spatial abilities as a function of working memory in children. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 65(3), 474-487.

Sarı, M. H. (2016). Uzamsal beceri ve uzamsal kaygı arasındaki ilişki: Sınıf öğretmeni adayları üzerine bir araştırma. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 7(3), 646-658.

Schmitz, S. (1999). Gender differences in acquisition of environmental knowledge related to wayfinding behavior, spatial anxiety and self-estimated environmental competencies. Sex Roles, 41(1-2), 71–93.

Sipahi, B., Yurtkoru, E.S. ve Çinko M. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Sorby, S. (1999). Developing 3-D spatial visualization skills. Engineering Design Graphics Journal, 63(2), 21-32.

Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayıncılık.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th edition). Boston,MA: Pearson.

Turğut, M., & Yılmaz, S. (2012). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 69–79.

Uttal, D. H., Meadow, N. G., Tipton, E., Hand, L. L., Alden, A. R., Warren, C., & Newcombe, N. S. (2013). The malleability of spatial skills: A meta-analysis of training studies. Psychological Bulletin, 139, 352-402.

___