Türkçe Öğretmeni Adaylarının Etkili İletişim Becerileri ile Sorgulama Becerileri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Bu araştırma, Türkçe öğretmeni adaylarının etkili iletişim becerileri ile sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan ilişkisel tarama türünde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, bir devlet üniversitesinin Türkçe eğitimi ana bilim dalında 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında öğrenim gören Türkçe öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemine göre belirlenmiş olan 238 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, Buluş, Atan ve Erten Sarıkaya (2017) tarafından geliştirilen Etkili İletişim Becerileri Ölçeği ile Aldan Karademir ve Saracaloğlu (2013) tarafından geliştirilen Sorgulama Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik analizleri kapsamında madde analizi, açımlayıcı faktör analizi ve ölçek içi korelasyon analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinden önce verilerin normal dağılıp dağılmadığı kontrol edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı iki grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler için t-testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Veri analizi sonuçlarına göre, Türkçe öğretmeni adaylarının etkili iletişim becerileri ile sorgulama becerileri arasında pozitif yönlü olumlu-anlamlı bir ilişki vardır. Çalışmada ayrıca, öğretmen adaylarının etkili iletişim ve sorgulama becerilerinin bazı değişkenler içerisinde cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.

Examining the Correlation between Effective Communication Skills and Inquiry Skills of Turkish Language Teacher Candidates with Regards to Some Variables Abstract: This research is a correlational survey modelled study and aims to examine the correlation between effective communication skills and inquiry skills of Turkish teacher candidates. The research included Turkish language teacher candidates registered to Department of Turkish Language of a state university and attending lectures in the spring half-term of 2018-2019 educational year in Turkey. The research sample included 238 students chosen in accordance with the simple random sampling method. The researcher administered two scales in this study which are Effective Communication Skills Scale, developed by Buluş, Atan and Erten Sarıkaya (2017) and Inquiry Skills Scale, developed by Aldan Karademir and Saracaloğlu (2013). For validation analysis of the scales; item analysis, exploratory factor analysis and intra-scale correlation analysis were conducted. The researcher checked normal distribution of data before the data analysis. As the normal distribution of data was granted, t-test for independent samples was administered in comparison of two groups and one-way analysis of variance was administered for comparison of more groups. Pearson Moment Correlation Coefficient was used for establishing the correlation between two continuous variables. According to the data analysis results; there is a positive-significant correlation between efficient communication skills and inquiry skills of Turkish teacher candidates. The study also implies that efficient communication and inquiry skills of teacher candidates significantly varies with regards to gender and class variables.

Kaynakça

Abalı Öztürk, Y., Bilgen, Z. & Bilgen, S. (2017). Sorgulama becerileri ile kendi kendine öğrenme becerileri arasındaki ilişki: temel eğitim öğretmen adaylarına yönelik bir araştırma. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 179-214.

Acar, V. (2009). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Aldan-Karademir, Ç. & Saracaloğlu, A. S. (2013). Sorgulama Becerileri Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Asya Öğretim Dergisi, 1(2), 56-65.

Aldan Karademir, Ç. & Saracaloğlu, A. S. (2017). Öğretmen adaylarının sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerinin öğretmen öz yeterlik düzeyine etkisi. Turkish Studies, 12(33), 261-290.

Alper, D. (2007). Psikolojik danışmanlar ve sınıf öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri-iletişim ve empati becerilerinin karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Arıcan, K. (2005). İlköğretim okullarında sınıf içi iletişimde rol oynayan öğretmen davranışları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Arslantaş, Y. (1998). Sınıf yönetiminde öğretmen iletişim becerilerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Balcı, S. (1996). Danışma becerileri eğitiminin üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeyine etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Balım, A. G., İnel, D. & Evrekli, E. (2008). Fen öğretiminde kavram karikatürü kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algısına etkisi. İlköğretim Online, 7(1), 188- 202.

Baltaş, A. & Baltaş, Z. (2002). Stres ve başa çıkma yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Bayram, H. (1992). Eğitim yüksekokullarında öğretim elemanı öğrenci iletişimi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Bingöl, G. & Demir, A. (2011). Amasya Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerileri. Göztepe Tıp Dergisi, 26(4):152-159.

Bozkurt Bulut, N. (2004). İlköğretim sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerine ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 443-452.

Buluş, M., Atan, A. & Erten Sarıkaya, H. (2017). Etkili iletişim becerileri: bir kavramsal çerçeve önerisi ve ölçek geliştirme çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 10(10), 1-16.

Bulut, B. N. (2004). İlköğretim sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerine ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4): 443-452.

Celep H., A. & Karamustafaoğlu, S. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme algılarının incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 233-247.

Cotton, K. (1989). Classroom questioning. Portland: Northwest Regional Educational Laboratory.

Cüceloğlu, D. (2000). İnsan ve davranış. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Çakmak, M. (2001). Etkili öğretimin gerçekleşmesinde öğretmenin rolü. Çağdaş Eğitim, 26(274), 22-26.

Çetinkanat, C. (1996). İnsan ilişkilerinde iletişim. Çağdaş Eğitim Dergisi, 223.

Çetinkaya, Z. (2011). Türkçe öğretmen adaylarının iletişim becerilerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 567-576.

Çevik, D. B. (2011). Müzik öğretmeni adaylarının iletişim becerileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 1-13.

Çiftçi, S., & Taşkaya, S. M. (2010). Sınıf öğretmenliği adaylarının öz yeterlik ve iletişim becerileri arasındaki ilişki. E-Journal of New World Sciences Academy, 5(3).

Çilenti, K. (1988). Eğitim teknolojisi ve öğretimi. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.

Çulha, M. & Dereli, A. A. (1987). Atılganlık eğitimi programı. Psikoloji Dergisi, 6(21), 124-127.

Demirel, Ö., Seferoğlu, S. & Yağcı, E. (2001). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

Demirgüneş, S. (2006). Niğde üniversitesi eğitim fakültesinde okuyan öğretmen adaylarının yazılı anlatım düzleminde Türkçeyi kullanma becerileri üzerine bir araştırma. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Kongresi, Ankara, 14-16 Nisan 2006.

Dilekmen, M., Başcı, Z. & Bektaş, F. (2008). Eğitim Fakültesi öğrencilerinin iletişim becerileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 223-231.

Dökmen, Ü. (1997). İletişim çatışmaları ve empati. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Elmalı, Ş. & Yıldız, E. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sorgulama becerileri, epistemolojik inançları ve öğrenme stilleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 92-108.

Erdoğan, Ö. (1990). Öğretim üyeliğinin öğretme-öğrenme süreçleri açısından değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Ergin, A. & Birol, C. (2000). Eğitimde iletişim. Ankara: Anı Yayıncılık.

Ergün, M. (2001). Üniversitelerde öğretim etkinliğinin geliştirilmesi, eğitimde yansımalar. 2000 yılında Türk Millî Eğitim Örgütü ve Yönetimi Ulusal Sempozyumu, Ankara, 11-13 Ocak 2000.

Gençtürk, H. A. & Türkmen, L. (2007). İlköğretim 4. sınıf fen bilgisi dersinde sorgulama yöntemi ve etkinliği üzerine bir çalışma. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 277-292.

Gökyer, N. & Özer, F. (2014). Aday öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliliklerine ilişkin algıları. Turkish Studies. 9(2), 691-712.

Güçlü, N. (1998). Sınıfta etkili öğrenci-öğretmen iletişiminin kurulması. G.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 61-64.

Gülbahçe, Ö. (2010). K. K. Eğitim Fakültesi öğrencilerinin iletişim becerilerinin incelenmesi. Atatürk Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 12-22.

Günay, K. (2003). Sınıf yönetiminde öğretmenlerin iletişim becerilerinin değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayımlanmamış Yüksel Lisans Tezi.

Güneş, F. (2012). Öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirme. TÜBAR. 17(32) 128-146.

Gürkan, T. (2005). Öğretmen nitelikleri, görev ve sorumlulukları. Okul öncesi eğitimde güncel konular. İstanbul: Morpa Yayınları.

Güven, İ. (2001). Değişen çağda öğretmenin değişen rolleri, eğitimde yansımalar. 2000 yılında Türk Millî Eğitim Örgütü ve Yönetimi Ulusal Sempozyumu, Ankara, 11-13 Ocak 2000.

Güven. A. & Akyüz, M. Y. (2001). Öğretmen adaylarının iletişim ve problem çözme becerilerine ilişkin görüşleri. Ege Eğitim Dergisi, 1(1), 13-22.

İnaltekin, T. & Akçay, H. (2012). Fen ve teknoloji öğretmenliği adaylarının sorgulamaya dayalı fen öğretimi öz yeterliliklerinin incelenmesi. 10. Ulusal Fen ve Matematik Kongresi, Niğde Üniversitesi, Niğde, 27-30 Haziran 2012.

İnel Ekici, D. (2017). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel sorgulama becerileri algılarını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(2), 497-516.

Karagöz, Y. & Kösterelioğlu, İ. (2008). İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği’nin faktör analizi metodu ile geliştirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 81-98.

Karamustafaoğlu, S. & Havuz, A. C. (2016). Inquiry based learning and its effectiveness. International Journal of Assessment Tools in Education, 3(1), 40-54.

Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.

Keçeci, A. & Taşocak, G. (2009). Öğretim elemanlarının iletişim becerileri: bir sağlık yüksekokulu örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 2(4), 131-136.

Kesicioğlu, O. S. & Güven, G. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik düzeyleri ile problem çözme, empati ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies, 9(5), 1371- 1383.

Korkut, F. (2005). Yetişkinlere yönelik iletişim becerileri eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 28, 143-149.

Maden, S. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının sözlü iletişim becerileri üzerine bir araştırma. EKEV Akademi Dergisi. 14(44), 145-154.

MEB. (2018). Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve ortaokul tüm sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.

Mert, O. (2002). Türkçe eğitimi ve öğretimi üzerine bir bibliyografya denemesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 19, 349-381.

Moyer, P. S. & Milewicz, E. (2002). Learning to question: Categories of questioning used by preservice teachers during diagnostic mathematics interviews. Journal of Mathematics Teacher Education, 5, 293-315.

Pehlivan, K. (2005). Öğretmen adaylarının iletişim becerisi algıları üzerine bir çalışma. İlköğretim Online, 4(2), 17-23.

Ocak, G. & Erşen, Z. B. (2015). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri algılarının incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 1-19.

Özer, A. K. (1995). İletişimsizlik becerisi. İstanbul: Varlık Yayınları.

Özsoy, O. (2003). Etkin öğretmen etkin öğrenci etkin eğitim. İstanbul: Hayat Yayıncılık.

Saracaloğlu, A. S., Silkü, A. & Özkütük, N. (2001). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri. X. Eğitim Bilimleri Kongresi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 7-8 Haziran 2001.

Saracaloğlu, A. S., Yenice, N. & Karasakaloğlu, N. (2009). Öğretmen adaylarının iletişim ve problem çözme becerileri ile okuma ilgi ve alışkanlıkları arasındaki ilişki. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(2), 187-206.

Şahin, Ç., Arcagök, S., Boran, G., Mertol, H., Çetin, Ş. & Özet, M. B. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının sorgulama becerilerinin incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 17-28.

Şahin, F. Y. (1998). Grupla iletişim becerileri eğitiminin üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeylerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 22(110), 12-19.

Tanışlı, D. (2013). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının pedagojik alan bilgisi bağlamında sorgulama becerileri ve öğrenci bilgileri. Eğitim ve Bilim, 38(169). 80-95.

Tepeköylü, Ö., Soytürk, M. & Çamlıyer, H. (2009). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu (BESYO) öğrencilerinin iletişim becerisi algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(3) 115-124.

Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A. & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68, 202-228.

Tutar, H., Yılmaz, M. K. ve Erdönmez C. (2003). Genel ve teknik iletişim. Ankara: Nobel Yayınları.

Tutuk, A., Al, D. & Doğan S. (2002). Hemşirelik öğrencilerinin iletişim becerisi ve empati düzeylerinin belirlenmesi. C. Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 6(2), 36-41.

Ün Açıkgöz, K. (2014). Aktif öğrenme. İstanbul: Biliş Yayıncılık.

Yavuz, G., Arslan, Ç. & Batdal Karaduman, G. (2018). Matematik öğretmeni adaylarının sorgulama becerileri ile matematik öğretmeye yönelik kaygıları arasındaki ilişki. Turkish Studies. 13(11), 1461- 1471.

Yavuzer, H. (2001). Eğitim ve gelişim özellikleriyle okul çağı çocuğu. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Yelok, V. S. ve M. Eyyüp S. (2009). Öğretmen adaylarının sözlü anlatım dersine ve sözlü anlatıma yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 581-606.

Yıldırım, B. (2001). İlköğretimde denetimin etkililiği için yeni bir iletişim modeli önerisi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 213-224.

Yılmaz, M., Üstün, A. & Odacı, H. (2009). Okul öncesi öğretmen adaylarının iletişim becerileri düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Giresun Üniversitesi Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1): 8-19.

Yılmaz, N. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin iletişim becerileri, problem çözme becerileri ve empatik eğilim düzeyleri. Muğla Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Yılmaz, Z. & Karamustafaoğlu, S. (2015). Öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 347-363.

Kaynak Göster

391 178

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Öyküleyici ve Bilgilendirici Metinleri Anlama Etkinlikleri Üzerine Bir İnceleme

Zeynep CİN ŞEKER

Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Yaşam Becerileri Hakkındaki Düşünceleri ve Fen Kazanımlarıyla İlişkilendirme Durumları

NAZİHAN URSAVAŞ, Elif KARAL

Öğretmenlerin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ile Sınıf Yönetimi Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cahit EKİCİ, ADİL ÇORUK

Üstün Zekalı ve Yetenekli Bireylerin Eğitimi Politikalarına Yönelik Nitel Bir Çalışma (Özel Sektör Çalışanları)

Necati BİLGİÇ, Ayşegül ATAMAN

The Usage of Cloud and Web Based Mobile Applications by Students at Higher Education: The Two-Step Cluster Analysis

FARID HUSEYNOV

Investigation of Pre-Service Teachers' Beliefs about Addressing Science Process Skills Using Theory of Planned Behavior

GÜLSÜM AKYOL, YASEMİN TAŞ

Türkiye’de Erken Çocukluk Döneminde Benlik Kavramı ile İlgili Yapılmış Lisansüstü Eğitim Tezlerinin İncelenmesi

Nezahathamiden KARACA, HALİL UZUN, MÜNEVVER CAN YAŞAR

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Ekolojik Vatandaşlık Düzeylerinin İncelenmesi

MEHMET YILMAZ, FERHAT KARAKAYA, OSMAN ÇİMEN, Merve ADIGÜZEL

Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programlarının (2006-2018) Program Ögelerine Göre Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi

Mehmet Aydın SAĞLIK, NECDET AYKAÇ

Kamuya Hizmet Veren Bir Kuruluşta Çalışanların Web Tabanlı Hizmet-içi Eğitime ve E-Öğrenme Materyalinin Kullanışlılığa İlişkin Görüşleri

Esin ARSLAN, Serpil YALÇINALP, Ümmühan Avcı