Sayı : 69
Stres Kaynakları ve Stresin Psikolojik Semptomlarının Öfke Kontrolü ile İlişkisi: Polis Memurları Üzerine Bir Araştırma
Serpil AYTAÇ

9 6

Öz Yaptıkları işin niteliği itibarı ile strese maruz kalan ve toplumun güvenliğinisağlamakla yükümlü bir meslek grubu olan polislerin sağlık ve güvenlik koşullarınıngeliştirilmesi ve sürdürülmesi, sadece bu meslek grubu için değil tüm toplum için de büyükönem arz etmektedir. Güvenlik mensupları; başta işin niteliğinden ve çalışma koşullarındankaynaklanan sorunlar olmak üzere çalışma ortamlarında bulunan çeşitli fiziksel ve psiko-sosyal risk etmenlerine maruz kalma sonucunda birtakım sorunlar yaşamaktadır. Buçalışmanın amacı; riskli mesleklerden biri olan polis memurlarının karşı karşıya kaldığı streskaynaklarını, stresin psikolojik semptomlarını ve öfke tarzlarını ortaya koymak ve bunlararasındaki ilişkiyi incelemektir. 5725 emniyet mensubuna uygulanan anket yöntemi ile eldeedilen verilerin yorumlanmasında ilişki testleri için t testi, farklılıkları ölçmek için KruskalWallis H-Testi, regresyon ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Stres kaynaklarınıtespit etmek için Stres Kaynağı Ölçeği, Psikolojik Semptomları ölçmek için SCL-90 RuhsalBelirtiler Tarama Testi, kişilerin sürekli öfke düzeylerini ve öfke tarzlarını belirlemek içinSürekli Öfke Tarzı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre stres kaynakları, psikolojiksemptomları ve öfke tarzları arasında anlamlı bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Ayrıca cinsiyetdeğişkeninin stres kaynakları ve öfke tarzları üzerinde etkili olduğu, yaş, eğitim düzeyi vekıdemin de stres kaynakları ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan semptomların öfkedüzeyi üzerindeki etkisinin stres kaynaklarından daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Stres, Polis, Öfke Kontrolü, Psikolojik Semptom, Stres Kaynakları
Anahtar Kelimeler:

Kaynakça

Aftab, H. ve Javeed, A. (2012). The Impact of Job Stress on The Counter- productiveWork Behavior (CWB) A Case Study From The Financial Sector of Pakistan,Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Busıness 4 (7): 590-604.Aytaç, S. (2002). "İşyerindeki Kronik Stres Kaynakları", İş, Güç Endüstri İlişkileri veİnsan Kaynakları Dergisi, Cilt:4 Sayı:1 http://www.isguc.org./saytac3.htm (02.03.2014)Aytaç, S. (2009). İş Stresi Yönetimi El Kitabı İş Stresi: Oluşumu, Nedenleri, BaşaÇıkma Yolları ve Yönetimi, Türk-İş YayınıBalcı, A. (2000). Öğretim Elemanlarının İş Stresi, Kuram Ve Uygulamalar, NobelYayın Dağıtım, Ankara,Baltaş , A., Baltaş Z.(2008). Stres ve Başaçıkma Yolları, Remzi Kitabevi, 25.Basım,İstanbul,Baltaş, A,(2015) Stres Kaynağı Ölçeği, Stres,http://stu.inonu.edu.tr/~emgurbuz/stres.htmlBuker, H. ve Wiecko, F., (2007). Are causes of police stress global: Testing theeffects of common police stressors on the Turkish National Police, Policing: An InternationalJournal of Police Strategies and Management, V.30, I.2:291-309.Burke, J. Ronald, (1993).Work-Family Stress Conflict, Coping and Burnout in PoliceOfficers, Stress Medicine, V.9: 171-180.Certel Z., Bahadır Z. (2012). Takım Sporu Yapan Sporcularda Benlik Saygısı VeSürekli Öfke Ve Öfke İfade Tarz İlişkisinin İncelenmesi”, Selçuk Üniversitesi Beden EğitimiVe Spor Bilim Dergisi, 2012; 14 (2): 157-164Cooper CL, Rout U, Fragher B (1989). Mental health, job satisfaction, and job stressin general practitioners. BMR, 298: 366-370.Cushway D, Tyler PA, Nolan P. (1996), Development of stress scale for mental healthprofessionals. British Journal of Clinical Psychology, 35: 279-295.Çam, S., Çakır, İ. (2008). Polislerde İş Stresi Algısının Kişisel ve Göreve Bağlı BazıDeğişkenlere Göre Karşılaştırılması, Polis Bilimleri Dergisi, 10 (3):21-40.Çan, B. (2013). http://www.zaman.com.tr/gundem_iste-turkiyenin- intihar-haritasi_2173406.html. (17.11.2015)Dağ, İ. (1991). Belirti tarama listesi (SCL-90- R)’nin Üniversite Öğrencileri İçinGüvenirliği Ve Geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 2: 5-12.Ekinci, H., Ekici S. (2003).“Yöneticiler Üzerindeki Etkileri Açısından StresKaynakları ve Bir Uygulama, Uludağ Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt. 22, Sayı. 2: 93-111Eroğlu, F. (2011). Davranış Bilimleri, Beta Yayınevi, Gözden Geçirilmiş 11.Basım,İstanbulFurnham, A. (2005). The Psychology of Behaviour at Work: The Individual in theOrganization, Second Edition, Psychology Press,Gbadamosi, G. , Ross, C. (2012). Perceived Stress and Performance AppraisaiDiscomfort: the Moderating Effects of Core Seif-Evaiuations and Gender. Public PersonnelManagement, 41 (4):637-659.Greenberg, J., Baron, R.A. (2000). Behavior in Organizations. Prentice Hall.Gül Z., Delice M. (2011). Polıce Job Stress And Stress Reductıon/Copıng Programs:The Effects On The Relatıonshıp Wıth Spouses. Polis Bilimleri Dergisi Cilt:13 (3) :19-38.Gündoğdu, R. (2010). 9. Sınıf Öğrencilerinin Çatışma Çözme, Öfke Ve SaldırganlıkDüzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi, Ç.Ü. Sosyal Bilimler EnstitüsüDergisi, Cilt 19, (3): 257-276.

He, Ni, Jihong Zhao,; Carol A. Archbold. (2002). Gender and Police Stress: TheConvergent and Divergent Impact of Work Environment, Work-family Conflict, and StressCoping Mechanisms of Female and Male Police Officers. Policing: An International Journalof Police Strategies & Management 25 (4): 687-708.Impact of the HeartMath Self-Management Skills Program on Physiological andPsychological Stress in Police Officers Report prepared by Institute of HeartMath ResearchCenter,(1999) https://www.heartmathbenelux.com/doc/police%20study%20California%20uitgebreid.pdf (11.03.2016)İştar, E. (2012). Stres ve Verimlilik İlişkisi, Sayı: 33, Uluslararası Hakemli SosyalBilimler E-Dergisi, http://www.akademikbakis.orgJain VK, Lall R, Mclaughlin DG, Johnson WB. (1996). Effects of locus of control,occupational stress, and psychological distress on job satisfaction among nurses.Psychological Reports Journal, 78(3): 1256-1258,Karakaya A., Gürel S. (2015). Kardemir A.Ş. Çalışanlarının Stres Faktörleri AlgılarınaYönelik Bir Araştırma, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (1): 17-31Keen S. (1999). Job stress: Dissatisfaction, burnout, and obsolescence. Stress andHealth, Third Edition, PL Rice (Ed),: 192-218.Keser, A. (2014), İş Stresi Kaynakları: Geleneksel ve Güncel Boyutlarıyla, Ekinkitabevi yayınları, BursaKılıç, M. (1991), Belirti Tarama Listesi (SCL90-R) nin Geçerlilik ve Güvenilirliği,Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi , 1(2):45-52Kroes, H. William, (1985). Society's Victim, the Policeman: An Analysis of Job Stressin Policing, (Revised Ed. of 1976), Illinois: Charles C. Thomas.Kula, S. (2011). Occupatıonal Stress And Work-Related Wellbeıng Of TurkıshNatıonal Polıce (Tnp) Members, PhD thesis , at the University of Central Florida Orlando,Florida,Mamatoğlu, N. ( 2013). İş Çevresinin Psikolojik Sonuçları", İçinde: ÇalışmaPsikolojisi, Ed. Leman Bilgin, A.Ayşe Özdemir, Anadolu Üniversitesi Yayını No:2756,EskişehirMarchand A., Boyer R., Nadeau C., Martinanger M. (2013). Predictors ofPosttraumatic Stress Disorders in Police Officers Prospective Study, Special Project. Studiesand Research Projects, REPORT R-786. IRSST.Martin, R. C., Dahlen, E. R. (2005). Cognitive Emotion Regulation In the Predictionof Depression, Anxiety, Stress, and Anger. Personality and Individual Differences, 39(7),1249-1260. http://aquila.usm.edu/fac_pubs/2622Meffert S. M.; Thomas J. Metzler, C. Henn-Haase, Shannon McCaslin, Sabra Inslicht,Claude Chemtob, Thomas Neylan, and Charles R. Marmar (2008). A Prospective Study ofTrait Anger and PTSD Symptoms in Police, Journal of Traumatic Stress. Aug; 21(4):410–416.Motowidlo SJ, Packard JS, Manning MR (1986), Occupational stress: Its causes andconsequences for job performance. Journal of Applied Psychology, 71(4): 18-629.Oktay, M.( 2005). Çalışma Yaşamında İş Yerinde Stres, Medikal Açıdan Stres veÇareleri, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi No: 47,ss.111-116.Okutan, M., D. Tengilimoğlu. (2002). İş Ortamında Stres ve Stresle Başa ÇıkmaYöntemleri: Bir Alan Uygulaması”, G.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt.4Sayı. 3, ss.15-42Özkan A.·Ozdevecioglu M. (2013). The effects of occupational stress on burnout andlife satisfaction: a study in accountants , Quality and Quantity Journal , 47:2785–2798Parsons J. R. L. (2004). Occupational Health and Safety Issues of Police Officers inCanada, The United States and Europe: A Review Essay June,http://www.safetynet.mun.ca/pdfs/Occupational%20H&S.pdf (12.04.2014)Patterson G. T., Chung W. I.., Swan P. G. (2013). Effects of Stress ManagementTraining on Physiological, Psychological and Behavioral Outcomes among Police Officersand Recruits Crime Prevention Research Review, Silberman School of Social Work HunterCollege City University of New York,Queirós, C., Kaiseler M., Leitão da Silva A., (2013). Burnout as predictor ofaggressivity among police officers, European Journal Of Policing Studies, 1(2), 110-135,Maklu | ISSN 2034-760 | Dec.Quick, JD. And Quick, JC, (1984). Organizational Stress and PreventiveManagement. Mc-Graw Hill, Series in Management.Ranta, R. S. (2012). Stress and Anger Management among Police Personnel throughIndian Psychological Techniques . Pertanika Journal, Socıal Scıences & Humanıtıes, 20 (4):1327 - 1340 (2012) ISSN: 0128-7702Robbins, S. (2001). Organizational Behavior. (9th ed.). New Jersey: Prentice Hall Inc.Saldamlı, A. (2008). Otel İşletmelerinde Bölüm Yöneticilerinin İş ve Yaşam TatmininiBelirlemeye Yönelik Bir Alan Araştırması, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi,Cilt:XXV,(.2).Savaşır, I. , Sahin, N. H. (Ed.) (1997). Bilişsel Davranışçı Terapilerde Değerlendirme:Sık Kullanılan Ölçekler. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, 71-78.SCL-90 Ruhsal Belirtiler Tarama Listesi, http://mathematicalworld.blogcu.com/scl-90-ruhsal- belirtiler-tarama- listesi/10592026 (21 .06.2016)Selye H. (1974).Stress without Distress. New York: Harper & Row, Inc.,Selye H. (1984).The Stress of Life . New York: McGraw Hill,Sever A. D. (1988).Tedavi Hizmetlerinde Çalışan Hemşirelerin İşlevlerini YerineGetirirken Karşılaştıkları Sorunlar ve Yaşadıkları Stresin Araştırılması. İ.Ü. Sağlık BilimleriEnstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul,Sever, M. ve Cinoglu H. (2010). Amerikan Polisinde İş Stresinden Kaynaklanan Aileiçi Şiddet Olaylarının Sosyolojik ve İstatistiksel Analizi, Polis Bilimleri Dergisi, 12(1),: 125-146.Sharma, S., Sharma, J. , Devi, A. (2012). Role Stress Among Banking SectorEmployees: A Logit Approach, The IUP Journal of Organizational Behavior, 11( 3): 41-63.Soysal A. (2010). Polislerde Tükenmişlik: Bazı Demografik Değişkenler AçısındanK.Maraş Emniyet Müdürlüğünde Bir Araştırma, Journal of Academic Researches andStudies The Special Edition of Prof.Dr. Alaeddin Yavasca - June / 55Soysal, A. (2009). İş Yaşamında Stres,, Çimento işveren Dergisi, MayısSökmen, A. (2005). Konaklama İşletmelerinin Yöneticilerinin Stres NedenlerininBelirlenmesinde Cinsiyet Faktörü: Adana’da Ampirik Bir Araştırma, Ekonomik ve SosyalAraştırmalar Dergisi, Güz, 1, ss.1-27Spielberger, C. D., Jacobs, G. H., Russell, S. F., & Crane, R. S. (1983).. Assessment ofanger: The State-Trait Anger-Scale, In J. N. Butcher & C. D. Spielberger (Eds.), Advances inpersonality assessment.. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Vol. 2.:159-187).Spielberger, C. D., Johnson, E. H., Rusell, S. F., Crane, R. J., Jacobs, G. A., &Worden, T. J. (1985). The experience and expression of anger: Construction and validation ofan anger expression scale. In M. A. Chesney & R. H. Rosenma (Eds.), Anger and hostility incardiovascular and behavioral disorders New York: Hemisphere.: 5-30.Spielberger, C. D.; Krasner, S. S.; Solomon, E. P. (1988). The experience, expressionand control of anger. In M.P. Janisse (Ed.), Health Psychology; Individual Differences AndStress New York: Springer-Verlag.: 89-108.Spielberger, C. D.; Sydeman, S. J. (1994). State-Trait Anxiety Inventory and State-Trait Anger Expression Inventory. In M. E. Maruish (Ed.), The use of psychological testingfor treatment planning and outcome assessment. pp. 292-321). Hillsdale, NJ: Erlbaum.Şahin, N. (1994). Stresle Başa Çıkma, ( Ed. Suna Tevruz), Türk Psikologlar DerneğiYayını No.2, AnkaraTenibiaje D. J. (2013). Work Related Stress, European Journal of Business and SocialSciences, Vol. 1, No. 10: 73-80, January URL: http://www.ejbss.com/recent.aspx , ISSN:2235 -767XTenibiaje, D.J. (2005). The Impact of Social Support on Nigerian Police Stress.Journal of Research and Development in Education (JORDE) 5 (Sept): 101-110Ünsal, P. (2012). İş Stresi Algısı ve Başa Çıkmada Bireysel Farklılıkların Rolü,:Çalışma Yaşamında Davranış: Güncel Yaklaşımlar, İçinde (Ed). Aşkın Keser, Gözde Yılmaz,Senay Yürür, Umuttepe Yayınları, 2. Baskı, İzmit: 387-422Vries MW, Wilkerson B (2003). Stress, work and mental health: a global perspective.Acta Neuropsych, 15(1): 1-16.Work Realted Stress, European Foundation for the improvement of living and workingcondutions. EU Report Wyattville Road, Loughlinstown, Dublin 18, Ireland. Website 2010,www.eurofound.europa.eu (12.11.2014)

Serpil AYTAÇ