Makaleler     Dergiler     Kitaplar    

Turkish Studies-International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic

Yıl 2013 , Cilt 8 , Sayı 4

Makale özeti ve diğer detaylar.

Makale özeti
Başlık :

Kibris türk tiyatro yazininin ilk yillari ve safa yahut netice-i ibtila

Yazar kurumları :
Girne Amerikan Üniversitesi1
Görüntülenme :
309
DOI :
Özet Türkçe :

Kıbrıs Türk Tiyatro edebiyatının ilk izlerine, Osmanlı, kendi imparatorluk topraklarına kattıktan sonra Ada‟ya iskan için gönderdiği ve kendi yaşasyış biçimlerini, inanış, kültür ve geleneklerini de beraberlerinde taşımış olan insanların Ada‟da yeni bir toplum oluşturmaya çalıştıkları zamanla birlikte rastlanmaktadır. Karagöz, ortaoyunu ve meddah da bu kültürün ve geleneğin bir parçasıydı. 300 yıl kadar idaresinde bulundurduğu Kıbrıs‟ı Osmanlı, 1878‟de İngilize önce kira ile bırakmış, sonra 1914‟te de tamamen devretmiştir. Ada‟da gazeteler bu dönemde 1890‟lardan itibaren yayınlanmaya başlandı. Diğer edebi türler gibi tiyatroya ait ilk örnekler de gazetelerde görülür oldu. Ahmet Tevfik Efendi‟nin çıkarmış olduğu ilk mizah gazetesi “Kokonoz”da kendisinin bazı yazıları teatral özellikler taşımaktaydı. İkinci çıkardığı mizah gazetesi “Akbaba”da ise yarım kalmış bir tiyatro çalışmasının yayını vardı. L. Şişmanyan adlı şahsın üç sayı süren çalışması “Namus İntikamı Yahut Dilenci” idi. Yayınlanmış ilk tiyatro eseri olarak şimdilik, Kaytaz-zade Nazım‟ın “Safa yahut Netice-i İbtila” adlı eseridir. 1909‟ da Lefkoşa‟da Mirat-ı Zaman matbaasında basılan eserin konusu, Meşrutiyet yıllarında İstanbul‟da geçen bir aşk macerasına dayanmaktadır. Cariyesine aşık, meşrutiyet yanlısı olması nedeniyle hapse düşmüş olan paşa çocuğu Safa‟nın, ailesinin karşı koyması, müdahil olması sonucu sevgilisi ile birlikte yaşadıkları acı son anlatılmaktadır. Eser, Kıbrıs Türk Edebiyatı ve tiyatrosu açısından ilk olması nedeniyle oldukça önem arz etmektedir.

Özet İngilizce :

The first signs of Cyprus Turkish Theatre Literature were encountered when Ottomans added Cyprus within their Empire boundaries. They sent settlers to the island who brought their own way of life, beliefs, culture and traditions together with them; thus forming a new society. „Karagoz‟, „Meddah‟ and „Ortaoyunu‟ were a part of this culture and tradition. The Ottomans, having ruled Cyprus for 300 years, rented the island to the British in 1878 and then completely handed over the island to them in 1914. Newspapers started to be published in this era, since 1980‟s. Like other literary types, first examples relating to theatre were also seen in the newspapers. In the first humour-based newspaper „Kokonoz‟ published by Ahmet Tevfik Efedi, some of his own writings had theatrical characteristics. In the second humour-based newspaper by him, „Akbaba‟, there was a publication of an incomplete theatre production. L. Şişmanyan‟s work which only had three issues was entitled „Namus Intikami Yahut Dilenci‟. The first published theatre production, as it is known to-date, is Kaytazade Nazim‟s writings entitled “ Safa Yahut Netice-i Ibtila”. The theme of this production, which was published in 1909 in Nicosia at Mirat-ı Zaman Printing House, relates to a love adventure in Istanbul during „Mesrutiyet‟ years. The story revolves around Safa, a Pasha‟s son, who falls in love with their maid; how he stands against his family, and the bitter end of this love affair between Safa and his lover. The production, being the first of its kind in Cyprus Turkish Literature and Theatre, therefore carries high significance. 

Tam metin (Türkçe) :
Paylaş :
Benzer Makaleler
Yorum Yap
  • Adınız :
  • Güvenlik Kodu :
  • Yorum :