Makaleler     Dergiler     Kitaplar    

Turkish Studies-International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic

Yıl 2012 , Cilt 7 , Sayı 4

Makale özeti ve diğer detaylar.

Makale özeti
Başlık :

Kazakistan sovyet cumhuriyeti örneğinde edebiyat eğitimi ve ideoloji

Yazar kurumları :
Ahmet Yesevî Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı1, Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü2
Görüntülenme :
450
DOI :
Özet Türkçe :

İdeolojik yönetimlerin toplumun düşünce yapısını istedikleri yönde değiştirmek için kullandıkları araçların başında eğitim sistemleri ve edebî yapılanmalar gelmektedir. Eğitim sistemleri toplumu yönetenlerin doğrudan müdahale alanında bulunan ve toplumu istedikleri şekilde yönlendirebilecekleri en önemli araçtır. Toplumun gideceği yöne karar verenler belirledikleri yön doğrultusunda toplumdaki bireylerin düşünce yapısını tayin etmek için eğitim sistemlerini kurgularlar. Bu kurgu okullarda okutulacak dersler, kullanılacak kitaplar, yararlanılacak kaynaklar gibi pek çok unsuru içerisinde barındırmaktadır. Edebî yapılanmaların kurgulanması ise biraz daha zor ve karmaşık bir süreci ihtiva etmektedir. Bu kurgunun hayata geçirilmesi için ya mevcut edebiyatçıların düşünce yapısının ideolojik sistemin istediği şekle dönüştürülmesi ya da bu sistemi benimseyen bir edebiyatçı grubunun teşvik edilerek yetiştirilmesi gerekmektedir. Sovyetler Birliği döneminde edebî yapılanmanın kurgulanması için bahsedilen bu yöntemlerin her ikisi de kullanılmıştır. Birtakım yazarlar ve şairler desteklenirken belli bir grup ise dışlanarak ötekileştirilmiş, hatta ortadan kaldırılmıştır. Yeni kurulan bu yapılanmanın içerisinde sistemin dışına çıkan veya sisteme muhalefet eden herhangi bir unsur varlığını devam ettirememiştir. Edebî üretimi bu şekilde kurgulayan ideolojik yönetim, yeniden üretimi sağlamak için edebiyat eğitimini de yeni kurulan bu edebiyat çerçevesinde kurgulamıştır. Kazakistan Sovyet Cumhuriyeti’nde uzunca bir süre okutulan lise 10. sınıf Kazak Sovyet Ädebiyeti ders kitabını bu kurgusal planlama perspektifinden ele alan çalışmamız, Sovyetler Birliği yönetimi tarafından edebiyat eğitiminin ne şekilde ideolojik bir hâle getirildiğini ortaya koymaktadır.

Özet İngilizce :

Education systems and literary structuring are the most important tools used by ideological governances in order to change the genius of the community. Education systems are the most important tools that are within the interference limits of the community managers by which they can direct the community as they prefer. The decision makers of the community direction; fictionalize the education systems in order to determine the genius of individuals in the community towards the direction they previously determined. This fiction includes many elements such as lessons to be lectured in schools, books to be used, sources to be taken advantage of. The fictionalizing of literary structuring is a more difficult and complex process. In order to realize this fiction; converting the genius of current men of letters to the form desired by the ideological system or growing a group of men of letters who already adopted this system is necessary. In Soviet Union period, both of the above mentioned methods were used for fictionalizing the literary structuring. While some authors and poets were supported, the others were externalized and marginalized, or even annihilated. Within this new established structuring, no elements that are out of the system or oppose the system could survive. Ideological governance that fictionalized the literary production this way fictionalized the literature education based on this new established literature in order to restart production. Our study which focuses on a tenth grade school book named Kazak Sovyet Ädebiyeti, which was read for a long time in Kazakhstan Soviet Republic, from the fictional planning perspective, shows in which extent the literature education was made ideological by Soviet Union governance.

Tam metin (Türkçe) :
Paylaş :
Benzer Makaleler
Yorum Yap
  • Adınız :
  • Güvenlik Kodu :
  • Yorum :