SINIF ÖĞRETMENLERİNİN VE ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİR MESLEK OLARAK SINIF ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz Bu araştırmasınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının “bir meslek olarak sınıföğretmenliği”ne ilişkin algılarını, oluşturdukları metaforlar aracılığıylabelirlemek ve bu bağlamda bir karşılaştırma yapmak amacıylagerçekleştirilmiştir.  Bu amaç kapsamında2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında, Muğla Sıtkı KoçmanÜniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Anabilim Dalındaöğrenim görmekte olan 147 sınıf öğretmeni adayı ve yine aynı eğitim öğretimdöneminde Muğla ilinde yer alan resmi okullarda görev yapmakta olan 93 sınıf öğretmeniaraştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Verilerin toplanması aşamasındaöğretmen ve öğretmen adaylarına bir form aracılığıyla “Sahip olduğu özellikler düşünüldüğünde bir meslek olarak sınıföğretmenliğini,..……’ya benzetirim; çünkü…….” ifadesi yöneltilmiş vekatılımcılardan cümleyi tamamlamaları istenmiştir. Çalışmada katılımcılarıngörüşleri nitel yaklaşımla betimlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilerinanalizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarınagöre, sınıf öğretmenleri ve öğretmen adayları tarafından oluşturulanmetaforların 15 farklı geçerli kategoride toplandığı belirlenmiştir. Sınıföğretmenlerinin bir meslek olarak sınıf öğretmenliğine ilişkin oluşturduklarımetaforların en sık olarak; “Bilgi kaynağı”, “Şekillendirici/Biçimlendirici” ve“Yetiştirici/Üretici” kategorilerinde toplandığı tespit edilmiştir. Sınıföğretmeni adaylarının bir meslek olarak sınıf öğretmenliğine ilişkinoluşturdukları metaforların ise en sık olarak; “Ebeveyn görevini yapan”, “Farklıalan bilgisine sahip olan”, “Yol gösterici/Yönlendirici” kategorilerindetoplandığı tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarınınmeslekleriyle ilgili sahip oldukları metaforlar hakkında ilk tanımlayıcıveriler elde edilmiş olmasına rağmen; veli, öğrenci ve farklı eğitimpaydaşlarının da sahip oldukları metaforları belirlemeye yönelik araştırmalaryapılması ve bu sayede kavramsal yapıların belirlenmesi, sınıf öğretmenlerinive öğretmen adaylarını mesleklerine ilişkin olumsuz metaforları kullanmayayönelten sorunları ortaya çıkaracak araştırmalar yapılmasına yönelik önerilerdebulunulmuştur.

Kaynakça

Alger, C. L. (2009). Secondary teachers’ conceptual metaphors of teaching and learning: Changes over the career span. Teaching and Teacher Education, 25, 743–751.

Aslan, S. (2013). Birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenlerin "Öğretmen" kavramı ile ilgili algılarının metaforik incelenmesi. Turkish Studies, 8(6), 43-59.

Aykaç, N. ve Çelik, Ö. (2014). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim programına ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 39(173), 328-340.

Cerit, Y. (2008, Güz). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.

De Guerrero, M. C., & Villamil, O. S. (2002). Metaphorical conceptualizations of ESL teaching and learning. Language Teaching Research, 6(2), 95-120.

Ekiz, D. ve Koçyiğit, Z. (2013). Sınıf öğretmenlerinin "Öğretmen" kavramına ilişkin metaforlarının tespit edilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 439-458.

Greene, M. (1973). Teacher as stranger: educational philosophy for the modern age. Belmont: Wadsworth Publishing.Gür, H. (2012). Öğretmen adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleği ile ilgili metaforları: Kosova örneği. e-Journal of New World Sciences Academy, 7(3), 885-897.

Johnson, B., & Christensen, L. (2004). Educational research: quantitative, qualitive, and mixed approaches (2 b.). Boston: Pearson Education Gnc.

Kalyoncu, R. (2012). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının "Öğretmenlik" kavramına ilişkin metaforları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 471-484.

Kıral, E. (2015). Öğretmen adaylarının algılarına göre öğretmen metaforları. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 57-65.

Koç, S. E. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleğine ilişkin metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 47-72. doi: 10.17679/iuefd.79408.

Marshall, H. H. (1990). Metaphor as an instructional tool in encouraging student teacher reflection. Theory Into Practice, 29(2), 128-132. doi:10.1080/00405849009543443

Martinez, M. A., Sauleda, N., & Huber, G. L. (2001). Metaphors as blueprints of thinking about ching and learning. Teaching and Teacher Education, 17, 965–977.

Nikitina, L., & Furuoka, F. (2008). “A language teacher is like…”: Examining Malaysian students’ perceptions of language teachers through metaphor analysis. Electronic Journal of Foreign Language Teaching, 5(2), 192–205.Noyes, A. (2006). Using metaphor in mathematics teacher preparation. Teaching and Teacher Education(22), 898–909.Ocak, G. ve Gündüz, M. (2006). Eğitim Fakültesini yeni kazanan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine giriş dersini almadan önce ve aldıktan sonra öğretmenlik mesleği hakkındaki metaforlarının karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 293-310.

Oxford, R. L., Tomlinson, S., Barcelos, A., Harrington, C., Lavine, R. Z., Saleh, A., & Longhini, A. (1998). Clashing metaphors about classroom teachers: toward a systematic typology for the language teaching field. System, 26(1), 3-50.

Patton, M. Q. (2002). Qualitive research and evaluation methods (3 b.). Thousand Oaks: CA: Sage.Pektaş, M. ve Kıldan, O. A. (2009). Farklı branşlardaki öğretmen adaylarının "Öğretmen" kavramı ile ilgili geliştirdikleri metaforların karşılaştırılması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 271-287.

Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.

Saban, A., Koçbeker, H. N. ve Saban, A. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analiz edilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522.

Wan, W., Low, G. D., & Li, M. (2011). From students’ and teachers’ perspectives: Metaphor analysis of beliefs about EFL teachers’ roles. System, 39, 403-415. doi: 10.1016/j.system.2011.07.01210.1016/j.system.2011.07.012.

Wells-Yalçın, Ş. (2015). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının öğretmen ve sanatçı algısına ilişkin metafor analizi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 30(3), 160-175.

Yılmaz, F., Göçen, S. ve Yılmaz, F. (2013). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algıları: Bir metaforik çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 151-164.

Zheng, H.-b., & Song, W.-j. (2010). Metaphor analysis in the educational discourse: A critical review. US-China Foreign Language, 8(9), 42-49.