ÖĞRETMEN ADAYLARININ SİBER AYLAKLIK VE BİLİŞSEL KAPILMA DÜZEYLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hayatımızın her alanına girdiği bir dönemde teknoloji ile olan etkileşimimiz artan bir hız ile devam etmektedir. Özellikle öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri ile olan etkileşimi göz ardı edilemeyecek düzeydedir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bu artan ve yoğun kullanımı bazı olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Bu olumsuzluklardan en önemlileri özellikle eğitim ortamlarında öğrenen başarısına olumsuz etki ettiği düşünülen siber aylaklık ve bilişsel kapılma gibi kavramlardır. Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının siber aylaklık ve bilişsel kapılma düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma örneklemi Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören ve tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 376 öğretmen adayından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak “Eğitim Ortamlarına Özgü Hazırlanmış Siber Aylaklık Ölçeği” ve “Bilişsel Kapılma Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre siber aylaklık düzeyi ile bilişsel kapılma düzeyi arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra öğretmen adaylarının akademik başarı durumları ile siber aylaklık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülürken; akademik başarı durumları ile bilişsel kapılma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Ayrıca siber aylaklık düzeyi ile cinsiyet, sahip olunan teknolojik araç sayısı, sosyal medya hesabına sahip olma ve sosyal medya hesabı sayısı arasında anlamlı bir ilişki varken; bilişsel kapılma düzeyi ile sosyal medya hesabına sahip olma ve sahip olunan sosyal medya hesabı sayısı arasındaki ilişkinin de anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır.

INVESTIGATION OF CYBERLOAFING AND COGNITIVE ABSORPTION LEVELS OF PROSPECTIVE TEACHERS IN TERMS OF VARIOUS VARIABLES

In an era where information and communication technologies (ICT) have pervaded human lives, our daily duration of interaction with technological interfaces is increasing steadily. This is especially true of the world’s young population, which includes pre-service teachers. This increased exposure to and interaction with ICT naturally brings about negative effects, alongside its benefits. Among these negative effects are phenomena named cyberloafing and cognitive absorption. The purpose of this study is to investigate the relationship between cyberloafing behavior and cognitive absorption of pre-service teachers. A sample population of 376 pre-service teachers has been determined via random sampling method among students in various programs of Trakya University Faculty of Education. Data has been collected via “Cyberloafing in Educational Settings Scale” and “Cognitive Absorption Scale”. Findings have shown a weak positive correlation between cyberloafing incidence and cognitive absorption in pre-service teachers. In addition, a statistically meaningful relationship between cyberloafing incidence and academic success has been shown, while no meaningful relationship between cognitive absorption and academic success was displayed.  Furthermore, statistically significant differences between cyberloafing levels of pre-service teachers grouped by gender, number of technological devices owned, having a social media account and number of social media accounts have been found; whereas cognitive absorption has also been discovered to significantly influenced by having a social media account and number of social media accounts of pre-service teachers.

Kaynakça

Adams, D. (2006). Wireless labtops in the classroom (and the Susame Street syndrome). Communication of the ACM, 49(9), 25-27.

Agarwal, R. & Karahanna, E. (2000). Time flies when you're having fun: Cognitive absorption and beliefs about information technology usage. MIS Quarterly, 24(4), 665‐694.

Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616‐625.

Alkan, C. (2005). Eğitim Teknolojisi. (7. Baskı). Anı Yayıncılık, Ankara.

Askew, K. (2012). The relationship between cyberloafing and task performance and an examination of the theory of planned behavior as a model of cyberloafing. Doctoral Thesis, University of South Florida: Department of Psychology College of Arts and Sciences.

Ayazseven, Ö. & Önder F. C. (2018). Ergenlerde internet bağımlılığı: Saldırganlık ve duygusal başa çıkmanın rolü. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(18), 66-77.

Brühwiler, C. & Blatchford, P. (2011). Effects of class size and adaptive teaching competency on classroom processes and academic outcome. Learning and Instruction, 21(1), 95-108.

Blanchard, A. L., & Henle, C. A. (2008). Correlates of different forms of cyberloafing: the role of norms and external locus of control. Computers In Human Behavior, 24(3), 1067-1084.

Barnes, S. J., Pressey, A. D., & Scornavacca, E. (2018). Mobile ubiquity: Understanding the relationship between cognitive absorption, smartphone addiction and social network services. Computers in Human Behavior, 90, 246-258.

Brubaker, A. T. (2006). Faculty perceptions of the impact of student laptop use in a wireless internet environment on the classroom learning environment and teaching (unpublished MS thesis). School of Information and Library Science, University of North Carolina, Chapel Hill, NC.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The Psychology of Optimal Experience. Journal of Leisure Research, 24(1), 93–94.

Çetin, Ö., Çakıroğlu, M., Bayılmış, C., & Ekiz, H. (2004). Teknolojik gelişme için eğitimin önemi ve internet destekli öğretimin eğitimdeki yeri. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(17), 144-147.

Çınar, O., & Cinisli, Z. (2018). In-class cyberloafing among undergraduate students of physical education and sports teaching department. Journal of Physical Education and Sports Studies (JPESS), 10(1), 39-48.

Çok, R., & Kutlu, M. (2018). Üniversite öğrencilerin ders esnasında ders dışı internet kullanım davranışları ile akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 4(1), 1-21.

Demir, Y., & Gözüm, S. (2011) Sağlık eğitiminde yeni yönelimler; Web destekli sağlık eğitimi. DEUHYO ED, 4(4), 196-203.

Demir, Ö. & Seferoğlu, S. S. (2016). Bilgi okuryazarlığı, internet bağımlılığı, sanal aylaklık ve çeşitli diğer değişkenlerin sanal zorbalık ile ilişkisinin incelenmesi. Onlıne Journal Of Technology Addıctıon & Cyberbullyıng, 3(1), 1-26.

Fuat, N., & Him, T. (2013). Üniversite öğrencilerinin internet kullanım durumları ve saldırganlık düzeyleri arasındaki korelasyon: GAÜ Psikoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü öğrencilerinde internet kaynaklı tutum değişiklikleri. International Conference on Communication, Media, Techology and Design (s. 322–396).

Galluch, P. S., & Thatcher, J. B. (2006). Slacking and the Internet in the classroom: A preliminary investigation. SIGHCI 2006 Proceedings 12 (pp. 24–29). 12 Ocak 2019 tarihinde http://aisel.aisnet.org/ cgi/viewcontent.cgi?article=1001&context=sighci2006 adresinden erişilmiştir.

Garrett, R. K., & Danziger, J. N. (2008). On Cyberslacking: Workplace status and personal ınternet use at work. Cyberpsychology & Behavior, 11(3), 287-292.

Hayıt, T. & Dönmez, O. (2016). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık profilleriyle bilişsel kapılma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(16), 146-150.

Kaçmaz, R. & Barutçu, E. (2016). Takım halinde öğrenme ve takım temelli proje çalışmaları üzerine eğitim kurumlarında alan araştırması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 363-382.

Kalaycı, E. (2010). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık davranışları ile öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi (12. Bas.). Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.

Kennewell, S., & Beauchamp, G. (2003). The influence of a technology-rich classroom environment on elementary teachers’ pedagogy and children’s learning. In J. Wright, A. McDougall, J. Murnane & J. Lowe (Eds.), Young children and learning technologies (pp. 65-70). Sydney: Australian Computer Society.

Kibona, L., & Mgaya, G. (2015). Smartphones’ effects on academic performance of higher learning students. Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), 2(4), 777-784.

Koşar, E. & Çiğdem, H. (2003). Eğitim Ortamı Tasarımı, Araç-Gereç ve Materyal Özellikleri. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme. Öğreti Pegem A Yayıncılık, Ankara.

Köse, S., Oral, L., & Türesin, H. (2012). İş yaşamında sosyal kolaylaştırma kavramı ve sanal kaytarma ile ilişkisi: araştırma görevlileri üzerinde bir araştırma. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 287-295.

Kurt, V. F. (2007). Öğretmen adaylarının web’le ilgili bilişsel kapılmaları ve kabulleri (yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction-a review of the psychological literature. Int. J. Environ. Res. Public Health, 8(9), 3528-3552.

Lee, C., & Lee, S. J. (2017). Prevalence and predictors of smartphone addiction proneness among Korean adolescents. Children and Youth Services Review, 77 (2017), 10–17.

Lewin, C., Somekh, B., & Steadman, S. (2008). Embedding interactive whiteboards in teaching and learning: The process of change in pedagogic practice. Education and Information Technology, 13(4), 291–303.

Li, N., & Kirkup, G. (2007). Gender and cultural differences in Internet use: A study of China and the UK. Computers & Education, 48(2), 301–317.

Lim, V. K. (2002). The IT way of loafing on the job: Cyberloafing, neutralizing and organizational justice. Journal of Organizational Behavior, 23(5), 675-694.

Lim, V. K., & Teo, T. S. (2005). Prevalence, perceived seriousness, justification and regulation of cyberloafing in Singapore: An exploratory study. Information & Management, 42(8), 1081-1093.

McBride, J., Milligan, J. & Nichols, J. (2006). Who’s teaching the kids? Cyberslacking in the classroom. Journal of College & Character, 7(1), 1-6.

Özkalp, E., Aydın, U., & Tekeli, S. (2012). Sapkın örgütsel davranışlar ve çalışma yaşamında yeni bir olgu: sanal kaytarma (cyberloafing) ve iş ilişkilerine etkileri. Çimento İşveren Sendikası Dergisi, 26(2), 18-33.

Phillips, J. G., & Reddie, L. (2007). Decisional style and self-reported email use in the workplace. Computers In Human Behavior, 23(5), 2414-2428.

Polat, M. (2018). Derslerde akıllı telefon siber aylaklığı ölçeği (DATSAÖ): üniversite öğrencileri için bir ölçek uyarlama çalışması. Social Sciences Studies Journal, 4(21), 3114-3127.

Rozalind, G. & Muir, H. (2004). Technology and its impact in the classroom. Computers and Education, 42, 111-131.

Tanrıverdi, Ö. (2017). Ergenlerin bilişsel kapılma düzeyleri ile siber aylaklık etkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, İstanbul: Türkiye.

Tanrıverdi, Ö. & Karaca, F. (2018). Ergenlerin demografik özelliklerine göre bilişsel kapılma ve siber aylaklık etkinlik düzeylerinin incelenmesi. Addicta: The Turkish Journal on Addiction, 5, 285-315. doi:10.15805/addicta.2018.5.2.0052.

Tellegen, A. & Atkinson, G. (1974). Openness to absorbing and self-altering experiences ("absorption"), a trait related to hypnotic susceptibility. Journal of Abnormal Psychology, 83, 268-277.

Thatcher, A., Wretschko, G., & Fridjhon, P. (2008). Online flow experiences, problematic Internet use and Internet procrastination. Computers in Human Behavior, 24(5), 2236-2254.

Thatcher, J. B., Wright, R. T., Sun, H., Zagenczyk, T. J., & Klein, R. (2018). Mindfulness in Information technology use: Definitions, distinctions, and a new measure. MIS Quarterly, 42(3), 831- 847.

Tozkoparan, S. B. (2016). İnternet bağımlılığı ve öğrenmeye ilişkin tutumun siber aylaklık davranışlarına etkisi (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mevlana Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı. Konya. Türkiye.

TÜİK. (2018). İstatistiklerle Gençlik Raporu. 27 Aralık 2018 tarihinde https://www.bik.gov.tr/tuikin-istatistiklerle-genclik-2018-raporu-aciklandi/ adresinden erişilmiştir.

Türel, Y. K., & Demirli, C. (2010). Instructional interactive whiteboard materials: Designers’ Perspectives. Procedia Social and Behavioral Sciences (WCLTA 2010), 9, 1437–1442.

Ugrin, J. C., Pearson, J. M., & Odom, M. D. (2007). Profiling cyber-slackers in the workplace: Demographic, cultural, and workplace factors. Journal of Internet Commerce, 6(3), 75-89.

Usluel, Y. K. & Vural, F. K. (2009). Adaptation of cognitive absorption scale to Turkish. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(2), 77-92.

Usluel, Y. K. & Vural, F. K. (2009). Adaptation of cognitive absorption scale to Turkish. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(2), 77-92.

Varol, F. & Yıldırım, E. (2018). An examination of cyberloafing behaviors in classrooms from students' perspectives. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 9(1), 26-46.

Wakefield, R., Whitten, D. (2006). Mobile computing and ıntentions to use hedonic/utilitarian mobile devices. European Journal of Information Systems, 15(3), 292-300.

Webster, J. & Ho, H. (1997). Audience engagement in multimedia presentations. The DATA BASE for Advances in Information Systems, 28(2), 63 -77.

Yılmaz, A. B. (2017). Lisansüstü öğrencilerinin siber aylaklık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Karma bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(2), 113-134.

Yiğit, M., Keskin, S., & Yurdagül, H. (2018). Ortaokullarda siber zorbalık ve aile desteği arasındaki ilişkinin cinsiyet, internet kullanımı ve öğrenim düzeyi bağlamında incelenmesi. The Turkish Journal On Addictions, 5(2), 249-284.

Young, K. S. (2009). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology & Behavior, 1(3), 237-244. doi: 10.1089/cpb.1998.1.237.

Yüksel, M., & Yılmaz, E. (2016). Lise öğrencilerinin internet bağımlılık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 15(3), 1031-1042. doi: 10.17051/io.2016.49379